Asset 14

Herinner je

Een dagboek, aantekeningen, vakantiefoto's. Zijn deze dingen voldoende om je iets echt te herinneren?

Dinsdag 29 oktober 1996, Groot-Brittannië

Je ligt op een bed van een hotelkamer in Camden. Het raam kijkt uit op een blinde muur. De televisie speelt dag en nacht. Je moeder spuit lak op haar haren. Je vader test een wegwerpcamera. Het hotel davert als de metro de halte King’s Cross nadert. Je ligt languit op de matras en voelt hoe het trillen begint. Je neemt je dagboek uit je rugzak en probeert het gevoel te omschrijven. Op het blad verschijnt enkel een schokkerige lijn. Je verkreukelt het papier en gooit de prop uit het raam.

Je werkt met je ouders een lijst met bezienswaardigheden af, beginnend bij de letter a. Twee dagen later lig je uitgeteld op de bank in de lobby. Je bent slechts één letter in het alfabet gevorderd. Met de kap van een jas over je ogen heb je Londen gezien. Wanneer je ouders tegen de receptioniste over de televisie op de kamer klagen, antwoordt ze: 'Did you know that we have to replace our television sets every year?'

Maandag 26 augustus 1996, België

Je wordt door zweet gewekt en denkt: dit kan niet blijven duren. Zelfs het ontbijt valt in herhaling: geroosterd brood en aardbeienjam. Welke dag is het vandaag? Je durft het je moeder niet te vragen,

Je bundelt de stralen van de zon in het glas en richt het brandpunt op de vlinder.

behalve: ‘Mag ik van tafel gaan?’ Ze zegt dat het voor één keer kan, vraagt of je je wel lekker voelt, vraagt of ze een appel voor je schillen moet. Je krijgt het antwoord amper over je lippen. Ze zegt: ‘Je vader verwacht je over een uur op het veld.’

In de tuin probeer je met een tomaat te spreken. Ze houdt haar onrijpe lippen op elkaar. Je vraagt de witte roos hoe het met haar gaat. Plots krult ze haar blaadjes naar binnen. Ligt het aan de wind? Het bladerdek van de appelboom ruist niet. Misschien kun je aan je vinger likken? Nee, dat durf je niet. Ondertussen heeft een spin een web tussen je duim en je pink gesponnen. Een vlinder landt op de rug van je hand.

Woensdag 6 november 1996, België

Je legt je aantekeningen op de tafel naast de pas ontwikkelde foto’s van Londen. Op de achterkant van de plaatjes schrijf je datum en plaats. Van de laatste dag ontbreekt elk spoor. Je plakt de negatieven op het keukenraam, maar ook daarop kun je geen herinnering vinden. Je begrijpt het niet. Je moeder had die dag onvergetelijk genoemd. In Battersea Park gaf je een eekhoorn te eten en niet veel later duwde je Big Ben bijna omver. Je vader zei: ‘Ik heb het net goed in beeld gekregen.’

Je haalt de fotoalbums van je ouders uit de kast. Vanaf de jaren tachtig kom je zelf op de plaatjes voor, steevast tussen je vader en moeder in geklemd. De meeste beelden zeggen je weinig. In het beste geval kun je je nog enkele seconden voor de geest halen, een geur, een smaak, een aanraking. De beelden laten er geen twijfel over bestaan. Je was er overal bij, en hoe: je lacht breed, keer op keer. Bovenaan elke bladzijde: datum en plaats.

Je moeder komt thuis van het werk en begint te koken. Je vader keert terug van het veld en trekt zijn laarzen uit. Tijdens het avondeten vraag je hen waar de foto’s zijn gebleven en ze antwoorden tegelijkertijd: ‘Alle plaatjes van de laatste dag zijn mislukt.’

Maandag 26 augustus 1996, België

Je trekt een voelspriet uit het kopje van de vlinder, een vleugel uit het lijfje. De poten spartelen als een gek. Je legt hem op het terras en haalt een vergrootglas uit je broekzak. Je bundelt de stralen van de zon in het glas en richt het brandpunt op de vlinder. Hij probeert weg te vliegen, maar komt amper vooruit. Hij lijkt op een klapperend pannenkoekje. Uit het lijfje

Je verkreukelt de auto als een blad papier in je handen.

stijgt een rookpluim op. Of is het een vlag van ik geef me over – even wit als de uitgetrokken vleugel die je moeder later die dag op het terras vindt en verwart met een rozenblad.

Je verdraagt niet nog een dag op het veld met je vader. Het tellen van hoeveel centimeters gegroeid. Maïs groeit volgens jou alleen als niemand kijkt of meet. Je vader denkt daar anders over. Hij dwingt je steeds dieper in het veld en je denkt: dit kan niet blijven duren, op een dag raak ik hier nooit meer uit. In het midden van het veld dacht je ooit het geluid van troost te horen, maar nu stel je die interpretatie bij: wat je hoort is het geluid van onverschilligheid. De kolven harden onder de zon.

Donderdag 31 oktober 1996, Groot-Brittannië

Aan het zebrapad wacht je met je ouders om over te steken. De regen valt met bakken uit de lucht. Het verkeer zit muurvast. Centimeters scheiden bumpers van elkaar. Een gezin in de auto staat voor het rode licht. Ze zijn te laat – 'we are late,' hoor je de vader schreeuwen en hij klopt met een vuist op het stuur. De ruitenwissers zwiepen heen en weer. Het licht springt op groen, maar het verkeer komt geen meter vooruit.

Je tikt met je vinger tegen het raam van de bestuurder. De vader van het gezin weigert het naar beneden te draaien en kijkt je misnoegd aan. Het licht springt voor hem alweer op groen en de auto voor de zijne schuift enkele centimeters op. Hij duwt het gaspedaal in, maar jij legt je handen op het dak. De auto blijft ter plekke staan en de wielen draaien alsmaar driftiger in het rond. De banden beginnen te roken. Het kruispunt ruikt naar rubber. De vader vloekt, de moeder schreeuwt, de kinderen beginnen te huilen. Het gezin ontsnapt via de kofferbak. Je verkreukelt de auto als een blad papier in je handen. De prop past in de zak van je jas.

Je draait je om en roept naar je vader: ‘Heb je dat goed in beeld gekregen?’ Hij staat met zijn rug naar je toe en kijkt naar de etalage van een souvenirwinkel. Je moeder roept iets, maar door het drukke verkeer kun je haar niet goed horen. Je vader kijkt nog steeds naar de etalage van een souvenirwinkel.

Mail

Ward Mertens is soms sociaal werker, soms blogger en soms manuscriptbegeleider. Hij houdt van filterkoffie en taart, vooral op zondag.

Jesse Strikwerda is illustrator en één van de drie winnnaars van de Fiep Westendorp stimuleringsprijs 2015.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer