Asset 14

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Tien jaar en een studie psychologie geleden keek ik bij mijn ouders op de bank The Sopranos. Het verhaal: maffiabaas bezoekt therapeut. Toen inspireerde personage Doctor Melfi mij om psycholoog te worden. Die slimme, mooie dokter Melfi met haar mantelpakje en haar brave brilletje. Die altijd nét het juiste weet te zeggen, die maffioso Tony zijn eigen angsten laat inzien en helpt weer te functioneren (lees: een snellere, betere gangster te zijn). 

Fast forward, afgelopen week, weer een herhaling van The Sopranos met mijn familie. We zapten weg van het nieuws: 

Schietpartijen in Tilburg (23 aug.), in Amsterdam Zuid (26 aug.), in Amsterdam West (27 aug.)

Dodelijke schietpartij Sloterplas (8 augustus), in Arnhem (24 aug)

Meisje (3) gewond na spelen met vuurwapen

Dodelijke steekpartijen in Scheveningen (10 augustus), Eindhoven (19 aug), Rotterdam (12 augustus)

15-jarig meisje dood, 

16-jarige aangehouden.

 

Zou het helpen, denk ik wel eens, om al die gangsters verplicht in therapie te plaatsen?

 

Het antwoord komt uit de Sopranos van Tony, de Capo. 

Het stigma op de GGZ is in de gangsterwereld niet van de poes. Tony, vertelt onder het biljarten, het volgende aan zijn consiglieri (zijn maten): 

‘Sinds vijf maanden zie ik een shrink. Ik viel flauw en zo. Ze helpt me.’

Zie je, wij helpen mensen.

‘Ik wil dat jullie het van mij horen, niet van de straat. Kom dan, vraag maar. Want we gaan het hier niet nogmaals over hebben.’

Stilte.

Na een korte aarzeling komt Paulie met het ongetwijfeld goedbedoelde: ‘Het is niet het allerergste wat ik ooit heb gehoord.’ En dan: ‘Ik was ook een keer bij een therapeut. Wat issues gehad. Wat copin’ skills geleerd.’

Silvio, voor wie het allemaal nog heel nieuw is, produceert de platitude: ‘Yeah, it’d be better.. if we coulda admit to each other.. these are painful, stressful times.

‘En heb jij hier nog een probleem mee?’ snauwt Tony tenslotte tegen z’n neef.

Neef: ‘Is het zoals marriage counseling?’

Stilte. ‘Yeah. Sorta.’

 

Multomappen vliegen over tafel. ‘THAT’S MY MOTHER YOU’RE TALKING ABOUT!’

 

Even later zit Tony bij dokter Melfi. Dokter Melfi: ‘Het is je moeder waar je bang voor bent. Je droom symboliseert je moeder. Je bent in gevaar.’

Multomappen vliegen over tafel. ‘THAT’S MY MOTHER YOU’RE TALKING ABOUT!’

Tony stormt naar buiten.

Fijn, dankjewel dokter Melfi, Tony beent met het eerste het beste kussen naar het ziekenhuiskamertje van Moederlief om die angst voorgoed te smoren.

Helaas, moeder blijkt onder zwaarbewaakte zorg te staan, een praktische oplossing blijft uit.

 

Eén sessie later.

 ‘Wil je praten over gevoelens van waardeloosheid omtrent je moeders plan om je te vermoorden?’ vraagt dokter Melfi.

We don’t got time for this shit. Ze probeerden me om te leggen omdat ik een psych zie: jou.’

‘Maar ik kan toch niets zeggen of getuigen, ik ken helemaal geen namen.  Behalve die ene Booty.’

‘PUSSY! Zijn naam is PUSSY!’

‘Pussy, Booty..’ begint Melfi.

Shut the fuck up for a minute.’ Tony haalt adem: ‘Kijk, het spijt me..’ (patiënt betuigt spijt), ‘Je bent in gevaar,’ (stelt probleem vast), ‘ik ga praten met de mensen die een bedreiging voor je vormen..’ (patiënt stelt doelen, draagt oplossingen aan), ‘Ga de stad uit’ (patiënt kiest oplossing). 

Dit zou ik een doorbraakmoment noemen.

Dokter Melfi, in afschuw: ‘Mijn god, mensen gaan vermoord worden, of niet?’ 

‘Dat is bijzaak! Ogen op de bal!’ brult Tony. ‘Ik weet wat je nu denkt’ (patiënt toont metacognitie)

Melfi: ‘Je hebt geen idéé wat ik denk’

‘Ga niet naar de politie. Doe geen domme dingen. Ga de stad uit. Je bent een goeie dokter voor me geweest.’ (de patiënt-behandelaar-relatie wordt afgesloten, de patiënt is zelfstandig) ‘Dank je.

 

Tja, we hebben allemaal behoefte aan liefde, aandacht en erkenning.

We verschillen alleen in ons geduld en de snelheid waarmee we ze opeisen. 

Sommigen van ons zijn eraan gewend ze vrij direct te verkrijgen.

Snelle liefde, snel geld, snelle erkenning. Ze hebben geleerd ze op te eisen met vertoon van wapens en spierballen, en door dreigingen op hun plaats te zetten.

Ernstige bronnen van dreiging, angst en ongemak,  moeten niet worden onderzocht, maar gesmoord. Of beter nog: doorzeefd. 

Dezelfde verlangens, andere copin’ skills.

 

De volgende woensdag in mijn praktijk neem ik plaats tegenover een sportschool-type met driedubbele triceps (klacht: ‘Ik ben te ziek om te werken’) die op mysterieuze manier zijn geld verdient en verder klaagt over nachtmerries. Hij wil een heleboel dingen niet. Introspectie, een taalcursus en sociale-vaardigheidstraining: welnee, bijzaak, ogen op de bal.

‘Wat zou je wél willen?’ hoor ik mezelf zeggen.

Gelukkig zijn er psychologen die af en toe ergens bij stilstaan, net dat juiste zeggen, waardoor je een snellere, betere gangster kunt zijn.

 

Bang bang

 

Jij was vijf en ik was vier

Op een houten hobbeldier

Jij was sterk en ik was snel

Jij won altijd het duel

 

Bang bang

Je schoot op mij

Bang bang

De dood en jij

Bang bang

Mijn liefje zei

Bang bang

Toch ben ik niet

Bang bang

 

Mail

Marthe van Bronkhorst schrijft, acteert en werkt als psycholoog. Ze woonde een tijd in Amerika, sloot zich aan bij een kungfuschool, een poëziegroep, ontsnapte aan een rijdend circus en schrijft nu verhalen voor Red Pers, Digressions en El Hizjra. // marthe.van.bronkhorst@hardhoofd.com

Jessica Bacuna (1996) vindt de wereld een vreemde plek die ze niet altijd begrijpt. Dat inspireert haar om op een speelse manier te illustreren in combinatie met vervreemdende elementen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Slachtoffers van zinloos gekwel

Slachtoffers van zinloos gekwel

Marthe van Bronkhorst buigt zich met verbazing over wat mensen bereiken in een sportschool: "Duizend uur spieren trainen en ze nooit inzetten in het gevecht. Honderd keer gooien en nooit iets raken: lang leve de nutteloosheid." Lees meer

Koningen van de dansvloer 2

We zijn allemaal koningen en lakeien

Marthe van Bronkhorst vraagt zich af waarom zoveel mensen dol zijn op het koningshuis: "Ik heb de Oranjes nog nooit op één originele gedachte of uitzonderlijk talent kunnen betrappen. Waarom willen we dan toch zo graag klappen, juichen, buigen?" Lees meer

drie figuren zitten voor een groot raam aan een tafeltje iets te drinken, twee van de figuren zitten op een stoel, een van de figuren zit in een rolstoel

Het café

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week het laatste deel: over het belang van fysieke toegankelijkheid. Lees meer

een persoon duwt een rotsblok een berg op terwijl die ingehaald wordt door iemand op een fiets

Hoop

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel IV: over Sisyphus als raadgever. Lees meer

Column: Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar ze niemand kent vergen enige moed van Eva om naartoe te gaan, maar hebben tegelijkertijd hun voordelen. Lees meer

Zweten tegen beter weten in

Zweten tegen beter weten in

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel III: over sporten met een beperking. Lees meer

De handicapwalk

De handicapwalk

Tiare van Paridon neemt ons vijf weken lang mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel II: over het identificeren met je eigen ziektebeeld. Lees meer

Allemaal normies

Allemaal normies

Marthe van Bronkhorst probeert tijdens een voorstelrondje te achterhalen waarom ze zich zo onwennig voelt bij bepaalde mensen. Lees meer

Vraag het niet: De Revalidanten

Vraag het niet

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Lees meer

Een machine om te repareren

Een machine om te repareren

Eva heeft last van haar oor en komt tot de ontdekking dat iets niet-menselijks onderdeel van haar lichaam was, of probeerde te worden. Lees meer

De avonturen van Kip en Vos bij het Prikkeldraadhek

De avonturen van Kip en Vos bij het Prikkeldraadhek

Marthe van Bronkhorst vat het nieuws over Oekraïne samen in een dierenfabel: ‘Wat doe je bij dat hek, Vos?’ vroeg Kip. ‘Bewaken,’ zei Vos. ‘Tegen wie?’ vroeg Kip. ‘Tegen jullie,’ zei Vos, ‘we denken dat jullie een gevaar zijn voor de vos-veiligheid.’ Lees meer

Bruiloften die nooit zullen plaatsvinden

Bruiloften die nooit zullen plaatsvinden

Tijdens een weerzien in Berlijn, dringt de waarde van Eva's jarenlange band met drie vrienden dringt goed tot haar door. Lees meer

Iedereen heeft bad guys nodig

Iedereen heeft bad guys nodig

Waarom zijn complotten zo aantrekkelijk? Marthe van Bronkhorst geeft eerlijk toe: 'Was het leven maar een complottheorie. En kon ik er maar in geloven.' Lees meer

Iets willen willen

Iets willen willen

Tijdens een autorit stelt Eva's zwangere zus haar een lastige vraag. Lees meer

Gewoon aan de bel trekken

Trek gewoon aan de bel

Het nieuws over The Voice maakte bij Marthe van Bronkhorst frustraties los: waarom wordt schuld nog altijd in de schoenen van slachtoffers geschoven?! Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Meld je vóór 1 juni aan en ontvang deze zomer al je eerste kunstwerk én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel