Asset 14

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Tien jaar en een studie psychologie geleden keek ik bij mijn ouders op de bank The Sopranos. Het verhaal: maffiabaas bezoekt therapeut. Toen inspireerde personage Doctor Melfi mij om psycholoog te worden. Die slimme, mooie dokter Melfi met haar mantelpakje en haar brave brilletje. Die altijd nét het juiste weet te zeggen, die maffioso Tony zijn eigen angsten laat inzien en helpt weer te functioneren (lees: een snellere, betere gangster te zijn). 

Fast forward, afgelopen week, weer een herhaling van The Sopranos met mijn familie. We zapten weg van het nieuws: 

Schietpartijen in Tilburg (23 aug.), in Amsterdam Zuid (26 aug.), in Amsterdam West (27 aug.)

Dodelijke schietpartij Sloterplas (8 augustus), in Arnhem (24 aug)

Meisje (3) gewond na spelen met vuurwapen

Dodelijke steekpartijen in Scheveningen (10 augustus), Eindhoven (19 aug), Rotterdam (12 augustus)

15-jarig meisje dood, 

16-jarige aangehouden.

 

Zou het helpen, denk ik wel eens, om al die gangsters verplicht in therapie te plaatsen?

 

Het antwoord komt uit de Sopranos van Tony, de Capo. 

Het stigma op de GGZ is in de gangsterwereld niet van de poes. Tony, vertelt onder het biljarten, het volgende aan zijn consiglieri (zijn maten): 

‘Sinds vijf maanden zie ik een shrink. Ik viel flauw en zo. Ze helpt me.’

Zie je, wij helpen mensen.

‘Ik wil dat jullie het van mij horen, niet van de straat. Kom dan, vraag maar. Want we gaan het hier niet nogmaals over hebben.’

Stilte.

Na een korte aarzeling komt Paulie met het ongetwijfeld goedbedoelde: ‘Het is niet het allerergste wat ik ooit heb gehoord.’ En dan: ‘Ik was ook een keer bij een therapeut. Wat issues gehad. Wat copin’ skills geleerd.’

Silvio, voor wie het allemaal nog heel nieuw is, produceert de platitude: ‘Yeah, it’d be better.. if we coulda admit to each other.. these are painful, stressful times.

‘En heb jij hier nog een probleem mee?’ snauwt Tony tenslotte tegen z’n neef.

Neef: ‘Is het zoals marriage counseling?’

Stilte. ‘Yeah. Sorta.’

 

Multomappen vliegen over tafel. ‘THAT’S MY MOTHER YOU’RE TALKING ABOUT!’

 

Even later zit Tony bij dokter Melfi. Dokter Melfi: ‘Het is je moeder waar je bang voor bent. Je droom symboliseert je moeder. Je bent in gevaar.’

Multomappen vliegen over tafel. ‘THAT’S MY MOTHER YOU’RE TALKING ABOUT!’

Tony stormt naar buiten.

Fijn, dankjewel dokter Melfi, Tony beent met het eerste het beste kussen naar het ziekenhuiskamertje van Moederlief om die angst voorgoed te smoren.

Helaas, moeder blijkt onder zwaarbewaakte zorg te staan, een praktische oplossing blijft uit.

 

Eén sessie later.

 ‘Wil je praten over gevoelens van waardeloosheid omtrent je moeders plan om je te vermoorden?’ vraagt dokter Melfi.

We don’t got time for this shit. Ze probeerden me om te leggen omdat ik een psych zie: jou.’

‘Maar ik kan toch niets zeggen of getuigen, ik ken helemaal geen namen.  Behalve die ene Booty.’

‘PUSSY! Zijn naam is PUSSY!’

‘Pussy, Booty..’ begint Melfi.

Shut the fuck up for a minute.’ Tony haalt adem: ‘Kijk, het spijt me..’ (patiënt betuigt spijt), ‘Je bent in gevaar,’ (stelt probleem vast), ‘ik ga praten met de mensen die een bedreiging voor je vormen..’ (patiënt stelt doelen, draagt oplossingen aan), ‘Ga de stad uit’ (patiënt kiest oplossing). 

Dit zou ik een doorbraakmoment noemen.

Dokter Melfi, in afschuw: ‘Mijn god, mensen gaan vermoord worden, of niet?’ 

‘Dat is bijzaak! Ogen op de bal!’ brult Tony. ‘Ik weet wat je nu denkt’ (patiënt toont metacognitie)

Melfi: ‘Je hebt geen idéé wat ik denk’

‘Ga niet naar de politie. Doe geen domme dingen. Ga de stad uit. Je bent een goeie dokter voor me geweest.’ (de patiënt-behandelaar-relatie wordt afgesloten, de patiënt is zelfstandig) ‘Dank je.

 

Tja, we hebben allemaal behoefte aan liefde, aandacht en erkenning.

We verschillen alleen in ons geduld en de snelheid waarmee we ze opeisen. 

Sommigen van ons zijn eraan gewend ze vrij direct te verkrijgen.

Snelle liefde, snel geld, snelle erkenning. Ze hebben geleerd ze op te eisen met vertoon van wapens en spierballen, en door dreigingen op hun plaats te zetten.

Ernstige bronnen van dreiging, angst en ongemak,  moeten niet worden onderzocht, maar gesmoord. Of beter nog: doorzeefd. 

Dezelfde verlangens, andere copin’ skills.

 

De volgende woensdag in mijn praktijk neem ik plaats tegenover een sportschool-type met driedubbele triceps (klacht: ‘Ik ben te ziek om te werken’) die op mysterieuze manier zijn geld verdient en verder klaagt over nachtmerries. Hij wil een heleboel dingen niet. Introspectie, een taalcursus en sociale-vaardigheidstraining: welnee, bijzaak, ogen op de bal.

‘Wat zou je wél willen?’ hoor ik mezelf zeggen.

Gelukkig zijn er psychologen die af en toe ergens bij stilstaan, net dat juiste zeggen, waardoor je een snellere, betere gangster kunt zijn.

 

Bang bang

 

Jij was vijf en ik was vier

Op een houten hobbeldier

Jij was sterk en ik was snel

Jij won altijd het duel

 

Bang bang

Je schoot op mij

Bang bang

De dood en jij

Bang bang

Mijn liefje zei

Bang bang

Toch ben ik niet

Bang bang

 

Mail

Marthe van Bronkhorst schrijft, acteert en werkt als psycholoog. Ze woonde een tijd in Amerika, sloot zich aan bij een kungfuschool, een poëziegroep, ontsnapte aan een rijdend circus en schrijft nu verhalen voor Red Pers, Digressions en El Hizjra. // marthe.van.bronkhorst@hardhoofd.com

Jessica Bacuna (1996) vindt de wereld een vreemde plek die ze niet altijd begrijpt. Dat inspireert haar om op een speelse manier te illustreren in combinatie met vervreemdende elementen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan