Asset 14

Koeman

Koeman

Een kort verhaal van Jan Wester over een veeboer die op papier alles bezit, maar zich niet thuisvoelt in zijn eigen kudde en op zoek is naar een eenheid.

Koeman was niet van land, niet van gras. Door de zolen van zijn laarzen was hij afgescheiden van zijn aarde. Hij had ze weleens uitgeschopt, op een regenachtige dag, en was blijven staan tot de natte kou van het grondwater zijn voetwortelbeentjes had doordrongen.

Anne had er niet naar gevraagd en zijn moddersokken de volgende ochtend zwijgend aan de waslijn te drogen gehangen. Een verbintenis met de aarde. Dat alleen al was ten diepste on-boers. Een echte doorgewinterde melkveehouder had dat soort gedachten niet nodig. Maar zijn koeien gaven melk, dat kon niemand ontkennen. En hij was in staat om die melk op te vangen en tegen de dagprijs te verkopen. Trots hing zijn contract met Campina ingelijst in zijn slaapkamer.

Hij was niet lelijk, maar een zeker onderling verband ontbrak.

Soms deed hij of hij zijn slootkanten inspecteerde. In het groen van het water zag hij zichzelf en achter zich de hemel. De Nederlandse Narcissus. Zijn gezicht leek niet helemaal af, dacht hij. Alles was aanwezig en hij was niet lelijk, maar een zeker onderling verband ontbrak. Zijn ogen – groen als de sloot – hadden niets te maken met zijn oren, die zich als hazen in zijn haar verborgen hielden. Zijn neus sloot nauwelijks aan op zijn bovenlip, die slechts uit plichtsgevoel bereid leek samen te werken met zijn onderlip bij het eten en het praten. Zijn wenkbrauwen waren lettertekens, afkomstig uit twee verschillende talen die hij allebei niet sprak.

Af en toe vervormde het kielzog van een passerende eend zijn spiegelbeeld. Vreemd genoeg waren dat de momenten waarop alles bij elkaar leek te komen, alsof de verstoring in het oppervlakte en de verstoring in hemzelf elkaar heel even ophieven.

Hij draaide zich om en stapte terug omhoog het weiland op. Als een rotspartij lag zijn kudde in het gras. Nog een keer klapte hij in zijn handen en floot hij op zijn vingers. De dichtstbijzijnde koe ontvouwde haar voorpoot en zette haar hoef in het gras. De aarde gaf een klein stukje mee onder haar lichaamsgewicht.

Een eenheid, hij moest een eenheid worden. Net als zijn overall. Eén stuk donkerblauwe stof met modder. En laarzen. Met nog meer modder. Geen huid eronder. Alleen maar overall, door en door. Hij zou hem nooit meer uitdoen, zelfs niet voor het slapengaan.

Anne zou ernaar vragen, natuurlijk. Maar hij was een eenheid, en hij zou antwoorden als een eenheid: ‘Liefste, deze donkerblauwe stof, deze laarzen, deze modderspetters, dat ben ik werkelijk. Wat jij ‘Jaap Koeman’ bent gaan noemen zit niet aan de binnenkant, maar is juist een laag van textiel aan de buitenkant. Snap je?’

‘Jaap, doe in godsnaam je laarzen uit, straks komt er modder op de lakens.’

En daarna zou hij de lamp op het nachtkastje uitschakelen met een enkele, eenvoudige vingerbeweging.

Hij moest een eenheid worden. Net als zijn overall. Eén stuk donkerblauwe stof met modder. En laarzen. Met nog meer modder. Geen huid eronder.

Met zijn handen veegde hij door de lucht in de richting van de melkstal. ‘Kom, dames. Jullie weten hoe laat het is.’ Een luid gesnuif steeg op. Koeien deden niet aan taal. Ze draaiden met hun oren als richtmicrofoons, als bekerbloemen, of als de opgerolde servetten in het hotel waar hij samen met Anne heen was gegaan toen ze pas waren getrouwd. Geen plek voor een boer, zou je zeggen. Hij had gehoopt dat hij zich er inderdaad niet op zijn gemak zou voelen, maar het was juist zijn eigen erf dat bij terugkomst aanvoelde alsof hij er nooit eerder was geweest.

Anne was een eenheid. Jaap zelf had dat niet meteen gezien. Zijn koeien wel, kuddedieren zijn goed in het herkennen van eenheden. Na haar verschijning maakte Anne een ronde door de stal. Het brommen, het loeien met overslaande stem, het ratelen van het buiswerk, zelfs het schrapen van hoeven op de met mest besmeurde vloerplanken hield voor heel even stil. Een stilte die Jaap er nog nooit eerder had gehoord. Anne zei niets en de koeien begrepen precies wat ze bedoelde.

Ze moest zijn ongemak hebben gevoeld, en had daarna nooit meer voet gezet in de stal. Maar zijn kudde – zijn koppel, zoals boeren dat noemden – was nu haar kudde. In hun stilte hadden ze niet alleen Anne erkend als eenheid, ze hadden Jaap als fraudeur ontmaskerd.

Op papier bezat hij alles. In de brandkast in het achterhuis had hij voor iedere koe een archiefmap met haar registratienummer en eigendomspapieren. Inspecteurs van verschillende instanties hadden ermee in hun handen gestaan, vol ontzag.

Maar koeien begrepen geen registratienummers. Een eigendomsformulier zouden ze, wanneer het hen werd voorgehouden, alleen maar aftasten met hun lippen en vastgrijpen met hun tongen. Ze zouden het hun monden intrekken, tot pulp vermalen en het vier keer verteren voor het hun lichaam zou verlaten als een onherkenbare, onleesbare drek.

Koeman 1

Eindelijk kwamen de buiken van de beesten van de grond. Staarten sloegen en vliegen stegen op van ruggen. Hete dierenadem vermengde zich met de al net zo hete zomerlucht. Een straal urine zwol op uit een van de achterlijven en stortte zich in het gras.

Nog een keer klappen, nog een keer fluiten. Logge koppen draaiden naar hem toe, een muur van levend leer wierp zich op. In een impuls deinsde hij achteruit. Stom, geen angst tonen, had zijn vader hem geleerd. Laten zien wie er de baas is. Hij zette zijn laarzen iets uit elkaar en maakte zich breed. Een van de dieren deed een stap naar voren en kromde al briesend haar rug. Zeven keer zo zwaar als hij. Langs de rand van de sloot liep hij terug naar zijn erf.

Anne keek vanuit het slaapkamerraam hoe hij de schuur binnenging, waar de machines stonden. Sommige had hij nog nooit gebruikt. Voor de schuifdeur stond zijn okergele wiellader, iets kleiner dan een koe, maar minstens zo zwaar. Niet goedschiks, dan maar kwaadschiks. Dat had zijn vader ook weleens gezegd. Jaap manoeuvreerde zich in het kleine leren stoeltje, omklemde het stuur en keek recht langs de metalen vork van het vehikel. Hij had horens.

In een halve cirkel reed hij om de kudde heen. Koeien sprongen, trapten in de lucht. Deze Koeman kenden ze nog niet. Uitdagend zwaaide 0650 met haar kop, een afleidingsmanoeuvre. 0470 was langs hem geglipt, Jaap draaide zich om in zijn stoel. Met haar oren omhoog draafde ze brutaal naar de andere kant van het weiland. Ontwijken, verspreiden. Heel goed, dacht Jaap. Een stierengevecht, maar dan omgekeerd. Hij zette de achtervolging in, de motor van de lader brullend als een wild beest.

Jaap manoeuvreerde zich in het kleine leren stoeltje, omklemde het stuur en keek recht langs de metalen vork van het vehikel. Hij had horens.

Koe voor koe dreef hij zijn kudde over de dam. In de melkstal heerste een gespannen sfeer. Anne liet zich even zien in de deuropening, om te kijken of alles goed was gegaan. In een aangeleerde handbeweging sloot Jaap de spenen aan op de opvangbekers van de melkmachine. Zachtjes bewogen die op en neer, zuigend in een tedere, mechanische beweging. Eén kalf voor alle koeien, mompelde hij. Eén kind voor alle moeders. Het eeuwige kind. Het Omnikalf. Altijd dorstig, nooit volgroeid.

Tijdens het melken boog hij zich zo dicht mogelijk naar zijn koeien, om te laten zien dat hij niet bang was. Zo dichtbij dat hij alleen nog maar koe kon zien, alleen nog maar zwart, wit en poepspetters. Als een wolkenlucht op een donkere dag. Hij kon zich voorstellen dat die beesten zoveel generaties buiten hadden gestaan dat de Hollandse hemel zich op hun ruggen had afgebeeld.

Als een bleke, roze sidderaal leefde de tong in de mond van de koe. Als Jaap dan even heen en weer keek naar de achterpoten en de staart kon hij zich niet voorstellen dat het allemaal onderdeel was van één en hetzelfde dier. De oude Grieken husselden voor de lol nog weleens een paar verschillende beesten door elkaar. De kop van een geit, midden op het lichaam van een leeuw, en een gifslang voor de staart om het af te maken. Maar eigenlijk was dat allemaal nergens voor nodig. Dit, hier, was meer dan vreemd genoeg.

Als hij te dichtbij kwam grepen ze zijn overall met hun tongen. Moeiteloos trokken ze de stof naar zich toe, bijna hun monden in. Hij had weleens gedroomd dat ze om hem heen kwamen staan. Tot zijn knieeën was hij vastgezogen in de modder, rillend onder de motregen. Als het kindeke Jezus hielden ze hem warm met hun ademwolken. Zachtjes begonnen ze hem te likken.

De tongen schraapten over zijn huid. In het begin kietelde het, maar daarna kwam de pijn. Zijn hals en zijn liezen begonnen als eerste te bloeden. Daar was zijn huid het dunst. De smaak van de schaafwond leek de dieren niet af te schrikken, integendeel. Het ijzerachtige van het bloed smaakte als het hekwerk in de stal. Zijn vingers verdwenen als krachtvoerkorrels tussen malende kiezen. Lippen en tanden graasden van zijn haar, totdat de koortsachtige warmte van de dierenpensen de kou van de nacht verdrong.

Mail

Jan Wester studeerde Filosofie aan de UvA en Beeld & Taal aan de Gerrit Rietveld Academie. Op dit moment werkt hij bij het Slow Writing Lab aan zijn debuutroman Koeman. Daarnaast is hij actief als beeldhouwer. Op zijn website staat een selectie van zijn werk: www.janwester.com.

Noortje Rap (1998) is een illustrator uit Arnhem. In haar werk speelt natuur een grote rol; planten en dieren, maar ook haar eigen natuur. Met fijne, fragiele lijnen en een karakteristieke penseelstreek vertelt ze de verhalen die voor haar van belang zijn.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

 1

"En opeens denk je aan hun lichamen" vertaalde gedichten in samenwerking met Poetry International

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via een bundel of op een podium? Achttien studenten
illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van
de achttien dichters van het 52 ste  Poetry International Festival dat vandaag van start gaat. De studenten komen
net als de dichters uit de hele wereld. Uit Vietnam, Oekraïne, Moldavië of Mexico, Polen, de
Verenigde Staten of hier uit Nederland. Lees meer

Meer dan een werkwoord

Meer dan een werkwoord

De stem in Nora’s hoofd laat zich niet zomaar het zwijgen opleggen. “Ik vraag me af of het haar bedoeling was dat ik nu zo weinig lichaamsvet over heb dat zelfs een kussen de pijn van het zitten niet verzacht.” Als verdoving en controle ten koste gaan van haar relaties en gezondheid, stelt Nora zich die ene belangrijke vraag: is dit het waard? Lees meer

Dit is geen ode 2

Dit is geen ode

'In dit land word je aan stukken gescheurd. / Ik verzamel jouw gescheurde stukken vlees. / Ik bak je op 200 graden. / Ik deel je uit.' In harde dichtregels verkent Shabnam Baqhiri hoe het is om je echt aan te passen en waarom dit soms noodzakelijk en juist goed is. Lees meer

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan) 1

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan)

Luuk Schokker leerde dat een groot ego bij het schrijven geen overbodige luxe is. Je onzekerheid omarmen maar tegelijkertijd een ego kweken. Hoe doe je dat? Luuk legt het uit. Lees meer

A Sacred Slut_Daan Timmer_Lena Plantinga

A Sacred Slut

Je bent vrouw, het is zomer en je wil wat. Klaarkomen, bijvoorbeeld. In dit broeierige nieuwe kortverhaal van Lena Plantinga speelt een jonge vrouw met zichzelf en het lot. Een verhaal over zoeken naar je seksuele zelf, en haar aantreffen onder het juk van je seksuele verleden. Lees meer

Een lichaam dat liefde opwekt

Een lichaam dat liefde opwekt

Een fragment uit Emy Koopmans 'Tekenen van het universum' over een lichaam dat gelooft dat het moet krimpen om het waard te zijn te worden liefgehad. Lees meer

Mijn Arabisch is verstomd

Mijn Arabisch is verstomd

"Mijn Arabisch is schichtig / ze vermomt zich stilletjes als Hebreeuws." Pelumi Adejumo en Esha Guy Hadjadj vertaalden een gedicht van de Israëlische dichter Almog Behar. Over twee moedertalen, waarvan de één de ander overstemt. Lees meer

Ratrace

Ratrace

Een kort anti-kapitalitsch verhaal van Emma Stomp over De Prestatiemaatschappij, havermelk latte's en mannen met bivakmutsen. Lees meer

Zwarte luiken

Zwarte luiken

Hoe schrijf je over iets ontastbaars zoals rouw? Geïnspireerd door de schilderijen van Francis Bacon verkent Thijs Joores in deze gedichtenreeks de impact van verlies. Lees meer

Gezocht z.s.m. 1

Gezocht z.s.m.

Liefde is te vervangen, althans dat houden datingapps ons voor. Maar wat als je iemand bent verloren van wie je er maar één had, zoals je moeder? Babet te Winkel bijt het spits af van een nieuwe reeks waarvoor Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam de samenwerking aangaat met verschillende literaire platforms. Lees meer

Kopje suiker

Kopje suiker

Souvenirsmokken, feestmokken, mokken met rare handvaten, mokken met popcultuurfiguren en mokken van de IKEA. In dit korte verhaal over verbinding en contact geven mokken een intiem kijkje in het leven van de buurt. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Pen + papier + buitenlucht 3

Pen + papier + buitenlucht

Hoe zorg je er als schrijver voor dat je niet alleen gemotiveerd, maar ook gedisciplineerd blijft? Imme Visser kraakte de code. Lees meer

Paviljoen van het tijdelijke geluk

Paviljoen van het tijdelijke geluk

In deze voorpublicatie uit 'Paviljoen van het tijdelijke geluk' maken we kennis met een aantal bewoners van Kristalstad: Benjamin, Julia en Rachael. In korte scènes met een haast stripachtige stijl laat Laurens van de Linde de personages elkaar in een achterbuurt kruisen en biedt hij een inkijkje in deze toekomstige samenleving. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel