Asset 14

Juist nu kan het straatbeeld anders

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

 

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag zal in plaats van de gebruikelijke reclameposters een kunstproject te zien zijn van collectief Topp & Dubio. 'Het zou goed zijn om de openbare ruimte permanent te gebruiken voor boodschappen waar iedereen door geholpen wordt, en niet alleen de grote bedrijven.'

De aankondigingsposters van feestjes, concerten en tentoonstellingen bladderen van de elektriciteitshuisjes. Culturele instellingen zijn dicht en nu er geen of weinig aanstormende events zijn die verkondigd kunnen worden, vervaagt het culturele leven langzaam uit het straatbeeld. De reclameborden zijn nu voornamelijk gevuld met de ondertussen bekende corona-slogans: “De was gaat gewoon door”, “Oorlog. Natuurramp. Pandemie” en “It’s time to dress up again”. In Den Haag is dat sinds vorige week anders. In veertig tramhaltes verspreid over de stad zal in plaats van de gebruikelijke advertenties een project te zien zijn van het kunstenaarscollectief Topp & Dubio.

Toen de coronacrisis ervoor zorgde dat de straten van Den Haag leeg bleven en veel mensen niet goed wisten wat ze met de situatie aan moesten, herkenden kunstenaars Frits Dijcks en Sander de Haas hierin een persoonlijke crisis uit 2016. Het kunstenaarsduo maakte een periode door waarin de inspiratie om werk te maken uitbleef. Toen deze persoonlijke crisis aanhield, gingen zij gedwongen op zoek naar een nieuwe houding ten opzichte van zichzelf, hun werk en het collectief. Tijdens dit proces maakte het duo gedurende een jaar zelfportretten in lege straten van Den Haag, op elke foto een andere houding aannemend.

Juist nu kan het straatbeeld anders 6

Dat de foto’s nu levensgroot in de tramhaltes hangen, werd mede mogelijk gemaakt door Stroom, een belangrijke culturele instelling in Den Haag. Zij nodigen kunstenaars en creatievelingen uit om “juist nu” hun talenten in te zetten en zichtbaar te maken wat er speelt in onze samenleving. Topp & Dubio belichten met hun project de ontbrekende hectiek in de stad. Er zijn minder activiteiten, zowel op straat als in ons persoonlijke leven, waardoor we meer oog hebben voor onze omgeving, elkaar en onszelf.

'De leegte en het gebrek aan ruis voegt een kwaliteit toe die normaal gesproken wordt onderdrukt door onze eigen bezigheden’, aldus de kunstenaars tegen lokale krant De Posthoorn. En daar hebben ze een punt. De intelligente lockdown heeft onze leefomgeving verkleind, naar ons eigen huis met slechts een slechts een aantal contacten. De druk om constant te prikkels te verwerken, zowel op werkvlak als op sociaal gebied was veel lager. Hierdoor hadden veel mensen energie over om wat voor een ander te doen.

Nu de zorgen over het ten onder gaan van onze maatschappij langzaam beginnen af te nemen, kunnen en moeten we weer steeds meer doen. Het project van Topp & Dubio zal te zien zijn 'tot de advertentiemarkt hersteld is’. Met de heropening van de meeste winkels, restaurants en het hervatten van het openbaar vervoer sinds 1 juni, zal dat niet lang op zich laten wachten. Nog even en de warme initiatieven die ontstonden tijdens de coronacrisis vanuit een gevoel van samenhorigheid zullen weer plaats moeten maken voor de gebruikelijke op consumeren gerichte boodschappen.

Chanel pakte dit eind april slim aan met de Chanel Moederdag-campagne. Deze bestaat uit kinderlijk getekende N05 parfumpotjes, die naadloos aansluiten bij de zelf versierde T-shirts die mensen voor hun ramen hangen als bedankje voor de zorg of de straattekeningen die kinderen maken voor de geïsoleerde verzorgingstehuizen. De esthetiek ontstaan tijdens de coronacrisis, wordt genadeloos ingezet door de multinationals om weer back on track te komen.

Juist nu kan het straatbeeld anders 4

In een onlangs verschenen aflevering van VPRO's Tegenlicht werd het woord gegeven aan 'rebellen tegen reclame’. Een van deze rebellen was Éric Piolle, die de burgemeestersverkiezingen voor de Franse stad Grenoble won met de belofte alle reclame uit de straten van de stad te verbannen. Hij zegt hierover: “We zijn blij dat we de moed hebben gehad om dit te doen en onconventioneel te denken: advertising is geen natuurlijke verschijning. Het is iets dat ons leven binnenkomt en overal binnendringt. En we kunnen het ook weer veranderen.”

De coronacrisis maakte dit des te duidelijker. Veel dingen waarvan we dachten 'Dat is nou eenmaal zo’, bleken wel degelijk te kunnen veranderen. Wellicht is het uitbannen van alle reclame een stap te ver, maar waarom zouden we niet vaker projecten zoals dat van Topp & Dubio op voor reclame gereserveerde plekken laten zien? Het zou een goed idee zijn om deze openbare ruimte permanent te gebruiken voor boodschappen waar iedereen door geholpen wordt, en niet alleen de portemonnee van grote bedrijven.

Foto's: Topp & Dubio 

Mail

Sophie van Lawick van Pabst doet sinds begin 2018 onderzoek naar wat er achter de schermen in musea gebeurt. Dit onderzoek maakt deel uit van het afronden van haar opleiding Lifestyle Transformation Design aan de Willem de Kooning Academie.

Topp & Dubio

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan