Asset 14

'In ziekenhuizen moet je ook naar kunst kunnen kijken en koffiedrinken'

Interview met kunstenares Nina Goedegebure

Toen haar partner ziek werd vond Nina Goedegebure houvast in de kunstcollectie van het ziekenhuis. Oscar Spaans stelde haar een paar vragen over het kunstboek Loeys Dietz – elke dag een kunstinjectie. waarin ze de gedachten en gevoelens die bepaalde werken losmaakten bundelde.

Het leven van actrice en kunstenares Nina Goedegebure en haar vriend staat plotseling op de kop als hij blijkt te lijden aan een zeldzame, levensgevaarlijke bindweefselaandoening: het Loeys-Dietz syndroom. Terwijl hij operaties ondergaat in het Amsterdam Medisch Centrum loopt Nina door het ziekenhuis. Waar een ander misschien comfort zoekt in een sigaret of ijsbeert door de gangen ontdekt Nina een ‘ziekenhuisgalerie’. De kunstcollectie van het ziekenhuis helpt haar troost en houvast te vinden en betekenis te geven aan de zware tijd die ze doormaakt. De gedachten en gevoelens die de werken in haar losmaken, begint ze op te schrijven. Zo ontstaat als het ware een staalkaart van het ziekte- en herstelverloop, bestaande uit korte, begeleidende teksten naast de kunstwerken. Ze besluit ze te bundelen in een kunstboek: Loeys Dietz – elke dag een kunstinjectie. De teksten zijn ook ingesproken door Nina voor een audiotour die in het ziekenhuis te beluisteren is.. Op 12 april zijn het boek en de tour gelanceerd in het AMC, de tour is daar nu voor iedereen te volgen. Voor de lancering stelde ik Nina zes vragen.

Je hebt een ingrijpende gebeurtenis – een levensgevaarlijke aandoening bij je vriend – als aanleiding gebruikt om een kunstboek samen te stellen. Hoe ontstond dat idee?

Het begon helemaal niet als idee om er een kunstboek van te maken. Maar ik moest iets met wat er allemaal door me heen ging, dus schreef ik het op. Het was puur het omgaan met de situatie, het verwerken van emoties. Ik deed dat niet met het idee dat anderen het zouden lezen. Maar nadat ik de laatste tekst had geschreven voelde ik ineens dat het een afgesloten iets was. Toen ik alles teruglas zag ik veel universele dingen waarvan ik dacht: dit zou weleens voor meer mensen interessant kunnen zijn.

Op internet zocht ik naar afbeeldingen van de kunstwerken die ik had gezien, omdat de teksten daaruit voortkwamen. Toen zag ik dat dat samen heel mooi werkte en dat het ook over die kunstervaring ging: nadat ik de afbeeldingen bij de tekst had geplaatst, was het opeens een kunstboek geworden. Het stond al in een bepaalde vorm, het was niet dat ik een verzameling dagboekteksten hoefde om te schrijven. Omdat ik blijkbaar zelf ook een soort afstand nodig had om het op te kunnen schrijven, zijn de teksten niet alleen maar heel intens.

Je teksten zijn soms beschouwend en reflecterend, soms grappig maar bovenal heel persoonlijk. Wat vond je vriend ervan dat zijn ziekte de aanleiding vormde voor een kunstproject van zijn geliefde?

Dat is wel iets ehm… Hij heeft het nog steeds niet gelezen. Toen ik gisteren aan hem vroeg wat hij er eigenlijk van vindt zei hij: “Ik voel dat het heel bijzonder is dat die hele periode een soort van betekenis heeft gekregen, omdat het in de vorm van een boek is gegoten.” Tegelijkertijd is het heel intens voor hem om te lezen. Je hebt al met jezelf te dealen in die tijd. Hij was er nog niet klaar voor om te lezen van: oh ja, voor Nina is het óók moeilijk geweest. Maar hij wil het heel graag lezen voor de presentatie op 12 april, hij wil voorbereid zijn.

Wanneer heb je hem op de hoogte gebracht dat je aan het project werkte?

Pas toen bijna alle teksten klaar waren heb ik verteld dat ik hier weleens een boek van zou kunnen gaan maken. Ook omdat ik het zelf niet eerder wist. Dat vond hij ook heel gaaf, maar hoe dichterbij het komt, hoe moeilijker het wordt. Nu de publicatie voor de deur staat heeft hij zoiets van: er wordt een boek geschreven over de rug van mijn ziekte. Maar er komt een moment dat hij er klaar voor is. Ik denk ook dat hij het heel bijzonder vindt. Maar ik kan dus nu nog niet met zekerheid zeggen wat het voor hem betekent.

Hoe heeft het werken aan dit boek de impact van het ziekteverloop op jou beïnvloed? Hoe kijk je terug op die periode waarin jullie half in het ziekenhuis woonden, terwijl jij aan de teksten werkte?

Vooral in het begin, na de diagnose, heb ik sommige periodes in een soort roes geschreven. Het schrijven gaf me een soort grip op de realiteit. Je verwacht niet dat je partner iets mankeert, zo’n diagnose voelt dan toch een beetje alsof de grond onder je verdwijnt. Ik ging extra goed om me heen kijken. Het leek wel alsof ik opzoek was naar een waarheid. En toen zag ik de werken. Het schrijven gaf me de mogelijkheid vorm te geven aan die nieuwe realiteit.

Je leert in zo’n periode sowieso heel veel. Over de behandeling bijvoorbeeld. Ik weet nog goed hoe dankbaar ik was dat Dave Koolbergen, de chirurg, er was. Dat iemand heeft gestudeerd en daardoor weet hoe hij een borstkas moet openzagen met een cirkelzaag, het hart aan een hartlongmachine kan koppelen, het hart kan stilleggen, de aortawortel eruit kan halen, een stand erin kan zetten, een hartklep in een stand kan vastnaaien. Die stand is gemaakt van een soort Gore-Tex waar je cellen weer aan vastgroeien. Je bent daar zó dankbaar voor, dat iemand dat allemaal kan. Door die afhankelijkheid voelt alles veel intenser. Daardoor herinner je ook de positieve ervaringen scherper. Alle leuke momenten die we al gehad hadden, daar ging ik in mijn hoofd steeds weer naar terug.

Arts Bart Loeys, één van de naamgevers van de aandoening, komt in je boek aan het woord. Is die verbinding tussen kunst en wetenschap bewust gekozen?

Niet bewust nee, want ik wist dus niet dat ik een kunstboek ging maken, haha. Ik werd me tijdens het schrijven gaandeweg bewust van de verbinding tussen kunst en wetenschap. Ik had niet eerder meegemaakt dat je in een ziekenhuis dwaalt en dat het dan langzaam een soort – ik wil niet zeggen ‘thuis’ begint te worden, want dat is het niet – maar je moet er iets mee. Je kunt je niet níet verhouden tot een plek waar je zo veel tijd doorbrengt. Een ziekenhuis wordt dat ineens een omgeving waar je je ook senang wilt voelen, omdat je er zo vaak bent. Door kunst te bekijken lukte mij dat.

Volgens mij moeten ziekenhuizen ook plekken zijn waar je naar kunst kunt kijken en koffie kunt drinken. Het is een plek waar je alles kunt relativeren. Waar je leert dat er ergere dingen bestaan. Of waar je dankbaar kunt zijn dat je wél gezond bent. Dat vond ik zo mooi aan het AMC, dat daar aandacht voor is.

Dit project maakte je vanuit je stichting Nina+. Met welk doel is die opgericht en hoe past dit kunstboek daarbij?

Ik miste een bepaalde kruisbestuiving tussen verschillende kunstdisciplines. Ik kom van de Toneelacademie in Arnhem, een zeer ‘makende school’. Daarom heb ik de stichting opgericht, om meer crossovers te kunnen realiseren.

Ik ben niet zo goed in me altijd aan één ding houden. Ik vind het namelijk belangrijk dat de inhoud bepalend is voor de vorm. In dit geval was dat het boek en de audiotour. Hierna staat een beeldend werk op de planning om te gaan realiseren. Natuurlijk ben ik geschoold als acteur, maar eigenlijk ben je als acteur vooral geschoold in het creëren van concepten of personages. Voor mij voelt schrijven niet zo heel anders dan acteren. Het gaat om een bepaalde speelsheid die je bezit. Het was meer dat ik dacht: fuck it, dat kunstboek moet er gewoon komen. Met de stichting kon ik dat doen.

Het boek Loeys Dietz – Elke dag een kunstinjectie en de bijbehorende audiotour zijn te koop via www.ninaplus.nl.

Beeld: Ilse van Loon. 

 

 

 

 

 

Mail

Oscar Spaans schrijft verhalen en doet verder het liefst zo min mogelijk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe hoofdredacteur!

De hoofdredacteur van Hard//hoofd is de spin in het web van een groeiende, creatieve organisatie. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Als Chef Eindredactie breng je schrijvers en eindredacteuren met elkaar in contact, en zie je erop toe dat teksten tijdig gepubliceerd worden. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Als Chef Essay & Opinie onderhoud je contact met getalenteerde essayisten en opiniemakers, en draag je de verantwoordelijkheid over jouw tak op Hard//hoofd. Lees meer

De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel