Asset 14

Benno

Voor haar drieëntwintigste verjaardag kreeg Lisanne haar eerste huisdier ooit, een Afrikaanse reuzenslak. Er was haar beloofd dat hij twaalf jaar oud zou worden, maar nu hij weigert al een paar dagen uit zijn huisje te komen. Een kort verhaal over schuldgevoelens, verstrooidheid en een fonduepan.

1.
‘Volgens mij is Benno dood’, zegt mijn huisgenoot met een ernstige blik. Ik werp een blik op zijn bak. Hij ligt er rustig bij, naast hem woekert een moestuintje van de Albert Heijn. Ik til hem op en kijk in zijn schelp. Er is maar een klein stukje van zijn grijzige lijfje te zien. ‘Hij is vast diep aan het slapen’, zeg ik en ik sproei zijn bak met de plantenspuit, en spuit ook een klein beetje water in zijn schelp om hem voorzichtig wakker te maken, ‘slakken zijn onverwoestbaar.’

Benno heeft me al een keer eerder laten schrikken. Ik had hem toen ongeveer een week, hij zat net zo diep weggedoken als nu. Na een tijdje googelen kwam ik erachter dat een vochtig leefklimaat een doorweekt leefklimaat betekent. Ik maakte het zand in zijn bak modderig, en trof later die dag een vrolijke Benno aan; zwaaiend met zijn voelsprietjes, zichzelf vastgezogen aan het clownsbeeldje dat in zijn bak staat.

Ik sproei nog wat extra water in de bak en ga naar een afspraak, ervan overtuigd dat ik bij thuiskomst Benno in een innige verstrengeling met de clown aan zal treffen.

2.
Benno was mijn allereerste huisdier. Volgens mijn vader moet je minstens één jeugdtrauma hebben. Het mijne was het ontbreken van een huisdier, ik kwam er goed vanaf.

Als protest tegen mijn huisdierloosheid hield ik onder andere een tak die, als je je ogen tot spleetjes maakte, precies de vorm van een hond had. Ik noemde hem Takkie, knoopte een touwtje om zijn nek en smeerde hem in met dennennaald-badolie, zodat hij rook als een weldadige boswandeling. Toen mijn vader hem doormidden brak en bij het groenafval gooide (hij vond een meisje van elf te oud voor dit soort kinderachtig protest), viste ik hem eruit en verbond hem met een pleister. Na een week was ik hem zelf zat en gooide hem weg.

Toen ik Benno voor mijn drieëntwintigste verjaardag kreeg was ik extreem gelukkig. Hij was het eerst dier dat echt van mij was, dat ik niet op straat of in een sloot gevonden had. Benno was niet uit een nestje gevallen, miste geen pootje. Hij was blakend gezond, en volgens de vriendin die hem gaf kon hij met gemak twaalf worden.

3.
Als er de volgende dag nog steeds geen spoor van Benno te bekennen is begin ik me zorgen te maken. Ik draai zijn schelp om en er sijpelt een plasje water uit, meer dan de paar druppeltjes die ik er gisteren in had gespoten. Op het internet lees ik dat sommige slakken verdampen als ze sterven.

Ik lees ook dat je slakken die in winter- of zomerslaap verkeren wakker kan maken door ze in een schoteltje lauwwarm water te leggen, en dat een plastic flesje met warm water perfect werkt als extra kacheltje. Ik doe alles dat ik kan, maar er gebeurt niks. Geen voelsprietjes die naar buiten piepen, geen stukje lijf dat loom zijn weg uit de schelp baant.

4.
Ik zei altijd tegen iedereen dat Benno niet dood kon gaan, zijn vorige baasje had hem ooit per ongeluk vijf dagen in een bakje in een snikhete auto in Frankrijk gelaten. Hij leefde nog. Daarbij kwam: ik zou Benno nooit vergeten. Oké, soms trof ik een stukje beschimmelde komkommer aan in zijn bak. Of een halfverteerde appel. Maar vaker zette ik hem op een schoteltje in de badkamer als ik aan het douchen was en gleed hij vrolijk door de met damp gevulde ruimte.

Misschien hebben mijn ouders mij juist voor een jeugdtrauma behoed, bedenk ik me, terwijl ik Benno onder een zacht straaltje warm water houdt. Het sterven van een huisdier, de potentiele schuld. Ik weet niet of ik dat vroeger had aangekund.

5.
Ik ben aan het werk en draai deprimerende muziek. Ik heb geen zin in relativeren, dat ga ik nog vaak genoeg doen. Benno is ondergebracht bij mijn vriendje, hij heeft beloofd het warme water in het schoteltje te vervangen. Ieder half uur doe ik alsof ik de vaatwasser inruim en stuur ik hem een berichtje: ‘En?! Is ‘ie er al uit?’ Telkens weer een nee, of een foto van een steeds leger lijkend slakkenhuis.

Toen ik Benno vanmiddag bij hem achterliet noemde hij hem onze liefdesbaby, ik kreeg Benno twee weken na onze ontmoeting. Voor zijn vrienden was ik het meisje met de slak, zijn zus doopte mij Lislakkie.

Het is nu zeven maanden later en we zijn doorgeëvolueerd, van voorzichtig verliefd, naar bijna onafscheidelijk, naar een stel bezorgde ouders.

6.
We liggen op zijn bank, allebei vastgekluisterd aan onze telefoons. Op internet is maar weinig over stervende slakken te vinden, over het verdelgen ervan genoeg. Ik heb Benno in de buidel van een trui van alpacahaar. Hij is zo koud. We zijn overgestapt op het Engels, vragen elkaar om de beurt om vertalingen van woorden die we normaal gesproken nooit gebruiken. Hoe minder we kunnen vinden over stervende slakken, hoe schuldiger ik me voel. Heb ik zijn eten niet goed genoeg gewassen? Zat er iets raars in dat moestuintje? Hebben de slakken van andere mensen het eeuwige leven?

Pas later besef ik me dat het niet zo raar is dat er bijna niks valt te vinden. Honden kruipen in hoekjes, mensen liggen steeds meer in bed. Bij slakken is het sterven bijna onzichtbaar, het ruikt alleen een beetje.

7.
Benno dobbert in een plastic bakje met aarde in een fonduepan met warm water. We proberen hem au bain-marie tot leven te weken. We toepen en drinken beugels bier, luisteren Ane Brun. ‘Wat was ook al weer dat nummer waar Benno zo mooi op bewoog?’, vraagt mijn vriendje. ‘Iets van Nick Cave’, zeg ik en ik moet huilen, en ik ga op schoot. We kijken naar Benno, het plastic bakje beweegt bij iedere beweging die we maken. ‘Ik trek dit niet’, zeg ik, ‘Het is net alsof hij op de Styx vaart.’ Mijn vriendje zet Benno op de vensterbank en ik gooi de fonduepan leeg in de gootsteen.

8.
Past de dood van Benno in het rijtje vergeten de wc door te trekken en per ongeluk een vuilniszak met de lievelingsjas van mijn huisgenootje weggooien? Naast het niet reageren op berichtjes, spullen laten slingeren? Ik was verstrooid de laatste tijd, verzonken in mijn eigen wereld. Druk met afstuderen, andere dingen. Steeds vaker vraag ik me af of anderen last van mijn onrust mogen hebben. Heeft Benno last gehad van mijn onrust? Heb ik iets verkeerd gedaan, zonder het door te hebben? Iets doms, ondanks dat het goedbedoeld was?

Of was Benno juist de enige die van mijn onrust profiteerde? Ik sneed stukjes komkommer voor hem, verschoonde zijn bak. Ik pakte hem iedere keer als ik het even niet wist, keek naar zijn trage gang. Zag hoe hij, als de bak open was, een tocht ondernam naar het plafond, dwars over een ansichtkaart met een konijn erop. Soms liet hij lange drolletjes achter op de muur, soms bleef hij wel uren aan het plafond hangen en keerde dan weer terug naar zijn bak.

9.
De volgende ochtend is er nog steeds geen verandering. We besluiten er voorzichtig grapjes over te maken. Over de zurige lucht die uit zijn schelp opstijgt, over een toekomstige begrafenis. Ik neem Benno weer mee naar huis en leg hem bij de clown. Hij krijgt nog een weekje de tijd om uit de dood te herrijzen, maar ik zie het somber in.

Als ik mijn moeder aan de telefoon heb moet ze eventjes lachen om de serieuze woorden die ik aan de vermoedelijke dood van Benno geef. Eventjes later whatsappt ze: ‘hoop doet leven.’

10.
‘Misschien was het gewoon zijn tijd? Of had hij een zwak hartje?’, zegt mijn huisgenoot. Ik denk aan het plaatje dat ik gisteren zag, het hartje van een slak zit helemaal onderin zijn huis. ‘Jij kan er niks aan doen.’ Ik kijk nog een keer naar Benno, ik had nooit moeten denken dat hij onverwoestbaar was.

Mail

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer