Asset 14

Robin Williams

Wat was er eerder, de depressie of de acteur? Acteren is moeilijk, maar dit werk lijkt ook de zwaarmoedigen aan te trekken. Mensen die diep bij zichzelf moeten graven. Het blijft altijd weer vreemd om de treurige verhalen van achter de schermen te horen, als we de zelfverzekerde, warme, alles overwinnende acteur in ons hoofd hebben. Wie had zien aankomen dat Philip Seymour Hoffman aan de heroïne verslaafd was? Dat Heath Ledger een wrede mix van slaappillen slikte? Met zoveel succes, zoveel talent, zoveel charme?

Ik werd vanochtend door mijn radio gewekt met het nieuws over Robin Williams. Zelfmoord door verstikking, waarschijnlijk. Eigenlijk wilde ik me meteen weer omdraaien. Buiten regende het pijpenstelen en rommelde het onweer, om nog eens te benadrukken wat voor treurige nieuwszomer het tot nu toe is. Het bericht raakte me verrassend diep – zoals ik eerder dit jaar ook oprecht geschokt was door het overlijden van Seymour Hoffman. Misschien omdat ik nu oud genoeg ben om een band met overleden beroemdheden te voelen – anders dan met Eleanor Parker of Peter O’Toole. De dood van Williams voelt als het verlies van een vriend; of op z’n minst een goede kennis.

Zijn films hebben mij opgevoed. Hij leerde me met Mrs. Doubtfire dat familie het belangrijkste is, toonde me de schoonheid van rebellie in Dead Poets Society, en vertolkte een heel leven vol liefde en verdriet in The World According to Garp. Ik ontdekte een patroon in zijn films: van Good Morning Vietnam tot Awakenings, en van Aladdin tot het minder geslaagde Patch Adams: altijd was hij de luis in de pels, die het zure establishment opschudde met humor, warmte en heel veel energie. Het was dan ook niet verrassend dat juist hij gecast werd als Peter Pan in Hook. De conservatieve schoolhoofden, legercommandanten en ziekenhuisdirecteuren stonden steeds weer met de armen over elkaar hoofdschuddend toe te kijken terwijl hij jonge mensen opzweepte met zijn capriolen. Op die manier vertolkte hij de American Dream, een figuur die wars is van autoriteit en zijn dromen compromisloos najaagt, hoewel hij in Dead Poets Society benadrukte dat je niet moet doorschieten in je fanatisme. Hij was de gekke, wijze vader. Ook ver buiten de Verenigde Staten herkenden we ons in dit sentiment.

Zijn hoogtepunt beleefde Williams met Good Will Hunting, mijn favoriete film. Het script van Matt Damon en Ben Affleck deed hem tot ongekende hoogten stijgen, als de psychiater Sean Maguire. De eerste interactie tussen Williams en Damon, de speech op het bankje in het park en de scène waarin de mentor zijn leerling van alle schuld vrijwaart zijn van een grote schoonheid. Hij kreeg er een Oscar voor. Ik weet nog goed hoe ik de film met mijn vader keek en we allebei moesten huilen. All this shit, it’s not your fault.

Natuurlijk was het geen perfecte carrière. Williams balanceerde altijd op het randje van het melodrama, en soms viel hij aan de verkeerde kant, zoals met het drakerige What Dreams May Come. Ik was ook geen fan van de paradigmawisseling van begin jaren ’00, toen hij plotseling in Insomnia en One Hour Photo de slechterik speelde. Zijn stand-up comedy was me ook te schreeuwerig en onnodig plat, hoewel zijn imitatie van een beffende man (met zijn harige arm) wel legendarisch is.

De laatste jaren verdween hij uit beeld. Hij dook even op in Louie, in een prachtige aflevering over de dood. Onlangs luisterde ik een interview met hem op de WTF-podcast, waarin hij openhartig vertelt over zijn verslavingen. Zijn optimisme in dit gesprek heeft iets geforceerds, en opeens begrijp je waar al die energie vandaan komt. Als je een grote vuilnisbelt moet verbergen, heb je een hoge muur nodig.

Er is een scène in Dead Poets Society (een film die in retrospectief veel over Williams zegt) waarin hij als de leraar Keating een verlegen jongen (Ethan Hawke) diep bij zichzelf laat graven, waarop zijn leerling een donker gedicht improviseert. De waarheid is een deken die ons nooit helemaal zal bedekken, hoe erg je ook woelt en trekt. Op een bepaalde manier staat de gevoelige leerling symbool voor Williams’ privépersoon, net zoals de harde Will Hunting. Williams speelde steeds de verlossende leraar die hij zelf zo wanhopig zocht.

Het is treurig dat Williams het uiteindelijk verloor, maar ik ben dankbaar voor het gevecht dat hij geleverd heeft. Het enige wat ons rest, is te leven naar zijn filosofie. Zoals hij in Dead Poets Society zei: “Seize the day, boys. Because, believe it or not, each and every one of us in this room is one day going to stop breathing, turn cold and die.”

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar