Asset 14

Robin Williams

Wat was er eerder, de depressie of de acteur? Acteren is moeilijk, maar dit werk lijkt ook de zwaarmoedigen aan te trekken. Mensen die diep bij zichzelf moeten graven. Het blijft altijd weer vreemd om de treurige verhalen van achter de schermen te horen, als we de zelfverzekerde, warme, alles overwinnende acteur in ons hoofd hebben. Wie had zien aankomen dat Philip Seymour Hoffman aan de heroïne verslaafd was? Dat Heath Ledger een wrede mix van slaappillen slikte? Met zoveel succes, zoveel talent, zoveel charme?

Ik werd vanochtend door mijn radio gewekt met het nieuws over Robin Williams. Zelfmoord door verstikking, waarschijnlijk. Eigenlijk wilde ik me meteen weer omdraaien. Buiten regende het pijpenstelen en rommelde het onweer, om nog eens te benadrukken wat voor treurige nieuwszomer het tot nu toe is. Het bericht raakte me verrassend diep – zoals ik eerder dit jaar ook oprecht geschokt was door het overlijden van Seymour Hoffman. Misschien omdat ik nu oud genoeg ben om een band met overleden beroemdheden te voelen – anders dan met Eleanor Parker of Peter O’Toole. De dood van Williams voelt als het verlies van een vriend; of op z’n minst een goede kennis.

Zijn films hebben mij opgevoed. Hij leerde me met Mrs. Doubtfire dat familie het belangrijkste is, toonde me de schoonheid van rebellie in Dead Poets Society, en vertolkte een heel leven vol liefde en verdriet in The World According to Garp. Ik ontdekte een patroon in zijn films: van Good Morning Vietnam tot Awakenings, en van Aladdin tot het minder geslaagde Patch Adams: altijd was hij de luis in de pels, die het zure establishment opschudde met humor, warmte en heel veel energie. Het was dan ook niet verrassend dat juist hij gecast werd als Peter Pan in Hook. De conservatieve schoolhoofden, legercommandanten en ziekenhuisdirecteuren stonden steeds weer met de armen over elkaar hoofdschuddend toe te kijken terwijl hij jonge mensen opzweepte met zijn capriolen. Op die manier vertolkte hij de American Dream, een figuur die wars is van autoriteit en zijn dromen compromisloos najaagt, hoewel hij in Dead Poets Society benadrukte dat je niet moet doorschieten in je fanatisme. Hij was de gekke, wijze vader. Ook ver buiten de Verenigde Staten herkenden we ons in dit sentiment.

Zijn hoogtepunt beleefde Williams met Good Will Hunting, mijn favoriete film. Het script van Matt Damon en Ben Affleck deed hem tot ongekende hoogten stijgen, als de psychiater Sean Maguire. De eerste interactie tussen Williams en Damon, de speech op het bankje in het park en de scène waarin de mentor zijn leerling van alle schuld vrijwaart zijn van een grote schoonheid. Hij kreeg er een Oscar voor. Ik weet nog goed hoe ik de film met mijn vader keek en we allebei moesten huilen. All this shit, it’s not your fault.

Natuurlijk was het geen perfecte carrière. Williams balanceerde altijd op het randje van het melodrama, en soms viel hij aan de verkeerde kant, zoals met het drakerige What Dreams May Come. Ik was ook geen fan van de paradigmawisseling van begin jaren ’00, toen hij plotseling in Insomnia en One Hour Photo de slechterik speelde. Zijn stand-up comedy was me ook te schreeuwerig en onnodig plat, hoewel zijn imitatie van een beffende man (met zijn harige arm) wel legendarisch is.

De laatste jaren verdween hij uit beeld. Hij dook even op in Louie, in een prachtige aflevering over de dood. Onlangs luisterde ik een interview met hem op de WTF-podcast, waarin hij openhartig vertelt over zijn verslavingen. Zijn optimisme in dit gesprek heeft iets geforceerds, en opeens begrijp je waar al die energie vandaan komt. Als je een grote vuilnisbelt moet verbergen, heb je een hoge muur nodig.

Er is een scène in Dead Poets Society (een film die in retrospectief veel over Williams zegt) waarin hij als de leraar Keating een verlegen jongen (Ethan Hawke) diep bij zichzelf laat graven, waarop zijn leerling een donker gedicht improviseert. De waarheid is een deken die ons nooit helemaal zal bedekken, hoe erg je ook woelt en trekt. Op een bepaalde manier staat de gevoelige leerling symbool voor Williams’ privépersoon, net zoals de harde Will Hunting. Williams speelde steeds de verlossende leraar die hij zelf zo wanhopig zocht.

Het is treurig dat Williams het uiteindelijk verloor, maar ik ben dankbaar voor het gevecht dat hij geleverd heeft. Het enige wat ons rest, is te leven naar zijn filosofie. Zoals hij in Dead Poets Society zei: “Seize the day, boys. Because, believe it or not, each and every one of us in this room is one day going to stop breathing, turn cold and die.”

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Paviljoen van het tijdelijke geluk

Paviljoen van het tijdelijke geluk

In deze voorpublicatie uit 'Paviljoen van het tijdelijke geluk' maken we kennis met een aantal bewoners van Kristalstad: Benjamin, Julia en Rachael. In korte scènes met een haast stripachtige stijl laat Laurens van de Linde de personages elkaar in een achterbuurt kruisen en biedt hij een inkijkje in deze toekomstige samenleving. Lees meer

Een vuistslag

Een vuistslag

Geïnspireerd door Dante besluit een schrijver om in haar korte verhalen op een gruwelijke manier af te rekenen met haar vijanden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Nog één keer

Nog één keertje dan

In een XL-editie van onze rubriek 'Alles Vijf Sterren' geven redactieleden voor de (voorlopig) laatste keer antwoord op de vraag: 'Wat maakt je blij?' Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Zoely

Zoely

In een zevendelig gedicht vol roodtinten - van cassis tot Aldispaarvarkenroze - gaat Ka(a)te Dejonckheere in op de effecten van verschillende anticonceptiepillen op menstruatie. Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura 1

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura is een bundeling van vijf korte verhalen over personages die willen geloven in iets groters, een uitweg naar een mooier en zinvoller bestaan. Lees hier alvast het titelverhaal, over twee middelbareschoolvriendinnen die elkaar na jaren weer zien op het concert van hun grote idool, Hiroshi Yoshimura. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer

Djinn 1

Djinn

Om in hun relatie de onoverbrugbare meningsverschillen te vermijden hadden Barbara en Claudel  een spel bedacht. Djinn, noemden ze het, naar het verhaal van de geest in de fles. Ieder jaar mocht een van hen drie wensen doen en de ander moest deze inwilligen, althans twee daarvan, compromisloos, en daarna draaiden de rollen om. Op een avond die misschien wel een van de laatste zou kunnen zijn, blijft er nog één wens over. Lees meer

KIRAC loopt achter op John de Mol

KIRAC loopt achter op John de Mol

Achter de façade van KIRACs kunstkritiek gaat vooral getreiter schuil. Volgens Julius Koetsier kunnen ze nog veel leren van populaire tv shows. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Essay: Machowerk

Machowerk

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag het laatste deel van de vierdelige essayreeks, met bijna-naamgenoten Mark Rothko en Philip Roth. Lees meer

Mede//makers: Rutger Lemm en Henk van Straten

Mede//makers met Rutger Lemm en Henk van Straten

In Mede//makers gaan Hard//hoofders van vroeger en nu in gesprek met makers in wier werk ze zich herkennen of met wie ze raakvlakken voelen. In de eerste aflevering spreken schrijvers Rutger Lemm (oprichter van Hard//hoofd) en Henk van Straten over het thema ‘mislukking’ in hun werk. Lees meer

Waar je voor staat 1

Wees trots op je activisme

Jihane Chaara kent de weerzin die sommige mensen voelen bij het idee van demonstreren. Toch gelooft ze dat de wereld alleen maar beter kan worden van een beetje idealisme. Lees meer