Asset 14

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val 1

Homo dit en homo dat. 'Homo' is nog steeds één van de meest gebruikte woorden uit ons scheldvocabulaire. Hoog tijd dat het woord wordt teruggeëist door lhbti'ers en weer met trots kan worden gebruikt, aldus Sebastiaan van der Lubbe.

Homo. Ik vermijd het woord liever. Ze hebben het lang geleden van me afgenomen. Klasgenoten op de basisschool die het woord in mijn gezicht spuugden als ik te dichtbij kwam. Een man op straat die er mijn eerste liefde (mijn eerste echte liefde) mee overschaduwde. Het woord staart me aan vanaf het papier. De o’s als twee prangende ogen die me herinneren aan alle keren dat de term naar me is geroepen, geschreeuwd, gemompeld en gestotterd, door monden in diezelfde cilindrische vorm. Op school tijdens de lessen over seksuele geaardheid gebruikten ze het klinische ‘homoseksueel’, wat mijn gevoelens nog enigszins bespreekbaar maakte. Ik geef de voorkeur aan de Engelse variant. Gay. De gecursiveerde y glimlacht naar me, herinnert me aan Pride Parades, aan regenboogvlaggen en massa’s mensen die bij elkaar komen om te vieren wie ze zijn.

Er is niets mis met de term ‘homo’. Er zijn andere woorden, ergere woorden, in allerlei vormen en variaties. Ik ben ze allemaal genoemd. Toch is ‘homo’ al jaren het meest gebruikte scheldwoord op schoolpleinen. Vanaf 8 jaar slingeren kinderen elkaar met het woord om de oren. De eerste keer dat iemand het tegen mij zei, had ik geen idee wat het betekende. Ik wist niet dat er jongens waren die verliefd werden op andere jongens en dat ik zo’n jongen was, dat ik nog voor mijn achttiende verjaardag verliefd zou worden op een jongen. Ik begreep alleen dat je het beter niet kon zijn. Dat was mijn eerste beeld bij het woord ‘homo’: slecht. Ik was tien jaar oud.

Toen ik jaren later uit de kast kwam op de middelbare school, stopte het pesten vrijwel direct. De homo pesten, daar voelden zelfs de pestkoppen zich ongemakkelijk bij. Oude situaties verdwenen, nieuwe situaties deden zich voor. Als ik iets ging drinken met vrienden of klasgenoten, zei iemand weleens: ‘Dat is zo gay.’ Er volgde altijd een stilte. De persoon was zich opeens akelig bewust van de homo in de ruimte en zonder mijn reactie verder af te wachten, vulde hij/zij/hen aan: ’Niet lullig bedoeld.’

Terwijl iedereen het woord te pas en te onpas gebruikt, krijg ik het niet eens over mijn lippen zonder dat mijn maag zich samentrekt.

Ik wuifde het altijd weg. Ik was allang blij dat deze mensen me in hun groep hadden opgenomen en me accepteerden voor wie ik was. Ik wilde niets riskeren door ze de les te lezen. Daar heb ik nu spijt van. Niet alleen leek ik het gedrag goed te keuren, ze dachten ook nog eens toestemming te krijgen van de hoogste autoriteit, de homo in eigen persoon: ‘Van de homo mag het’ en ‘De homo vindt het niet erg’. Want als ik er geen bezwaar tegen had, wie dan wel?

Terwijl iedereen het woord te pas en te onpas gebruikt, krijg ik het niet eens over mijn lippen zonder dat mijn maag zich samentrekt. Wanneer mijn vader naar een voetbalwedstrijd kijkt op televisie, zet ik muziek op of ga ik de kamer uit, bang om negentig minuten naar het homo-geroep van volwassen mannen te moeten luisteren. Zelfs kranten deinzen er niet voor terug om homofobe of transfobe artikelen te publiceren: Youp van ’t Hek in NRC Handelsblad in 2017, waarin hij het had over ‘pisnichten’. Leonie Breebaart in Trouw, oktober 2019, over ‘biologische jongens’ in de vrouwensport. Caroline Franssen in diezelfde krant, januari 2020, over de rechten van ‘mannen in een jurk’.

‘Ik durf het eigenlijk niet echt uit te spreken,’ vertelt de 14-jarige Daan aan de NOS, die hem interviewt over wat de term ‘homo’ voor hem betekent. ‘Ik zeg veel vaker dat ik op jongens val.’ Net als ik, vermijdt Daan het woord ‘homo’ zodat de rest van Nederland het als scheldwoord kan blijven gebruiken. Zo wordt het begrip langzaam van zijn oorspronkelijke betekenis ontdaan. ‘Homo’ wordt geassocieerd met ‘zwak’, ‘overgevoelig’ en ‘stereotype vrouwelijk’.

Laten we kinderen leren dat homo zijn normaal is, iets is om trots op te zijn en dat het niet een woord is om mee te schelden.

‘Het voelt echt alsof je jezelf uitscheldt,’ zegt Daan. Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren. En laten we kinderen leren dat homo zijn normaal is, iets is om trots op te zijn en dat het niet een woord is om mee te schelden. Laten we zorgen dat ‘pik’, ‘kut’ en ‘loser’ weer de meest gebruikte scheldwoorden op het schoolplein worden.

Maar bovenal, laten Daan en ik en alle lhbti’ers in Nederland het woord deze Pride Month terugeisen. Laten we er onze eigen definitie aan teruggeven, een betere zelfs, zoals ‘trots’, ‘sterk’ en ‘uniek’, en laten we het deze maand zo vaak gebruiken dat we het schelden overstemmen. Laten we het woord weer eigen maken, zodat Daan straks durft te zeggen dat hij homo is. Laten we het woord weer eigen maken, zodat ik niet langer naar het Engels hoef te vluchten, maar straks weer ‘homo’ durf te schrijven.

Mail

Sebastiaan van der Lubbe (Leidschendam, 1997) is student Creative Writing aan ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Hij maakte programma’s voor verschillende podia, waaronder het Wintertuin Festival, en presenteerde de leesclub tijdens Overijssel Verwoord. Naast het overwinnen van zijn bananenallergie poogt hij in zijn werk de homogemeenschap te verbeelden naar wat is en niet, zoals dat volgens hem te vaak gebeurt, naar wat zou moeten zijn.

Bram Dirven oordeelt, maakt en bepaalt over illustraties en is hiermee de illustratordictator bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan