Asset 14

Het volk is niet wit

Het volk is niet wit

Met de winst van een fascistische partij in de Provinciale Statenverkiezing worden gevaarlijke gedachten steeds gangbaarder en geaccepteerder. Jarmo Berkhout kan het niet lijdzaam aanzien: hou toch op met het goedpraten van Forum-fascisme.

Asha ten Broeke was de eerste die het schreef in haar Volkskrant-column: “De fascisten hebben gewonnen.” Weldenkende mensen in het politieke midden namen daar aanstoot aan: zo vervreemd je rechtse kiezers en je overdrijft, vonden zij. Maar Ten Broeke overdrijft niet. Het probleem is simpelweg dat er nog geen hedendaagse term is die in één keer het controversiële, het inherent foute, het gevaarlijke en het verwerpelijke weergeeft van de doctrines van nieuw rechts. De volgelingen en apologeten van Baudet kunnen altijd volhouden dat ze niet fascistisch zijn, zo lang ze niet als de bruinhemden van weleer door de straten marcheren. De Forum-Jugend, die zich voornamelijk online socialiseert in de paranoïde wereld van de culture wars, en de oudere Forum-aanhang die jarenoud ressentiment met zich meesleept – ze vertegenwoordigen inderdaad niet het zwarthemdenfascisme van Mussolini.

Toch moeten we deze partij fascistisch noemen. Misschien niet haar Vinex-wijk-bewonende gemiddelde stemmer, maar wel haar leidende figuren en zeker haar gedachtegoed. Als we alleen op de eigen woorden van Baudets volgelingen afgaan, ontstaat er precies de verwarring waar Forum ideologisch van profiteert. Ze zijn namelijk helemaal niet racistisch, ze zijn “ras-realistisch”. Ze perverteren niet de universele strekking van de mensenrechten, ze verdedigen slechts onze oude “boreale” wereld. Ze zijn niet antisemitisch, maar willen dat de joden in hun eigen etno-staat blijven. En wellicht is er zelfs voor de moslims in de wereld plek, als de EU er maar mee ophoudt hen naar het dominant blanke Europa te importeren om ons hier om te volken.

De Forum-fascisten presenteren zich als weldenkende mensen.

De fascist houdt er een logica op na die draait om puurheid, zuiverheid en eenheid. De fascist is bang voor elke vorm van besmetting, vervuiling en vermenging. De fascist heeft gelijk dat hij de ware erfgenaam is van de oude Europese cultuur, in zoverre de Europese ideologie van raciale en culturele superioriteit de wereld herschapen heeft in het beeld van een gewelddadige, moordzuchtige hiërarchie. De fascist moet de realiteit, die niet zuiver is, onderdrukken om zijn fantasie in stand te kunnen houden. De partij van Baudet vormt het vehikel voor precies deze logica, deze angsten, en deze fantasie.

De Forum-fascisten presenteren zich als weldenkende mensen. Ze zijn alleen weldenkend voor zover er een rationaliteit is die het niet afkeurt wanneer men een politiek programma bouwt op de gedachte “eigen volk eerst”. Uitgaande van de logica van zuiverheid is het nu een politieke mening. Er is niks mis mee, je kan gewoon zeggen: ik wil dat er geen buitenlanders zijn, want Nederland moet Nederland blijven, en dat is een wit land, zoals het hoort. Met de gedachteloosheid die we alleen kennen van Hannah Arendts beschrijving van de banaliteit van het kwaad, eisen ze het recht op hun xenofobie op en tegelijkertijd het recht erin gerustgesteld te worden dat er met hen niks mis is.
Het volk is niet wit 1

Demonstratie tegen fascisme, racisme en antisemitisme in Amsterdam, 1980

Het is deze witte onschuld die deportaties van vluchtelingen en de repressie van minderheden en vrouwen niet eens meer hoeft te vermommen als een noodzakelijk kwaad. Daar zijn nu simpelweg redenen voor, waar men voor uit durft te komen. Het is deze witte onschuld die de Forum-stemmende secretarieel medewerker van een accountancykantoor laat voortleven in de kleine provinciestad waar hij de mensen niet zal horen of zien die het slachtoffer worden van zijn politieke waanvoorstelling. Hij zal daar een blank leven leiden, eentonig, overzichtelijk, monochroom, afgesneden van elke vorm van ervaring die hem op andere gedachten kon brengen, gerustgesteld in zijn fantasie dat wanneer zijn wereld wit is, het goed is.

Het volk is niet een witte, Europese, heteroseksuele man met een verlosserscomplex en een overdaad aan verdrongen angsten.

Baudet en de zijnen verlangen helemaal niet terug naar vroeger. Ze toveren een hoop quatsch tevoorschijn die een nauwelijks consistente mythe vormt over een superieure beschaving waar niemand iets van afweet, en als dat niet werkt, kunnen ze altijd nog teruggrijpen op de IJstijd. Maar dat doet er niet toe. Ze fixeren het heden. Ze zeggen: jij en je racisme zijn oké. Wit suprematisme is de militante ideologie die uit de gedachte voortkomt dat het echte volk één en ondeelbaar is op basis van zijn ras, en dat wit superieur is aan de rest. Dat is de kern van de politieke doelen van het Forum-fascisme.

Maar het volk is niet wit. Het volk is niet een witte, Europese, heteroseksuele man met een verlosserscomplex en een overdaad aan verdrongen angsten. Het volk is de coalitie van mensen en groepen die iets te winnen hebben bij het breken van de status quo die hen onderdrukt: trans, cis, queer, zwart, wit, homo, hetero, moslim, de “onzuivere” mengeling die we zijn. Het volk is wat ontstaat uit de solidariteit waarin we die strijd voeren. Afgelopen zaterdag vond de jaarlijkse demonstratie tegen racisme plaats. Die brak de logica van de zuiverheid, en creëerde eenheid op basis van een gedeeld doel en een gedeeld verlangen. Daaraan blijven werken is nu onze opdracht, zolang er fascisme bestaat.



Beeld: Wikimedia Commons.

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers