Asset 14

Het volk is niet wit

Het volk is niet wit

Met de winst van een fascistische partij in de Provinciale Statenverkiezing worden gevaarlijke gedachten steeds gangbaarder en geaccepteerder. Jarmo Berkhout kan het niet lijdzaam aanzien: hou toch op met het goedpraten van Forum-fascisme.

Asha ten Broeke was de eerste die het schreef in haar Volkskrant-column: “De fascisten hebben gewonnen.” Weldenkende mensen in het politieke midden namen daar aanstoot aan: zo vervreemd je rechtse kiezers en je overdrijft, vonden zij. Maar Ten Broeke overdrijft niet. Het probleem is simpelweg dat er nog geen hedendaagse term is die in één keer het controversiële, het inherent foute, het gevaarlijke en het verwerpelijke weergeeft van de doctrines van nieuw rechts. De volgelingen en apologeten van Baudet kunnen altijd volhouden dat ze niet fascistisch zijn, zo lang ze niet als de bruinhemden van weleer door de straten marcheren. De Forum-Jugend, die zich voornamelijk online socialiseert in de paranoïde wereld van de culture wars, en de oudere Forum-aanhang die jarenoud ressentiment met zich meesleept – ze vertegenwoordigen inderdaad niet het zwarthemdenfascisme van Mussolini.

Toch moeten we deze partij fascistisch noemen. Misschien niet haar Vinex-wijk-bewonende gemiddelde stemmer, maar wel haar leidende figuren en zeker haar gedachtegoed. Als we alleen op de eigen woorden van Baudets volgelingen afgaan, ontstaat er precies de verwarring waar Forum ideologisch van profiteert. Ze zijn namelijk helemaal niet racistisch, ze zijn “ras-realistisch”. Ze perverteren niet de universele strekking van de mensenrechten, ze verdedigen slechts onze oude “boreale” wereld. Ze zijn niet antisemitisch, maar willen dat de joden in hun eigen etno-staat blijven. En wellicht is er zelfs voor de moslims in de wereld plek, als de EU er maar mee ophoudt hen naar het dominant blanke Europa te importeren om ons hier om te volken.

De Forum-fascisten presenteren zich als weldenkende mensen.

De fascist houdt er een logica op na die draait om puurheid, zuiverheid en eenheid. De fascist is bang voor elke vorm van besmetting, vervuiling en vermenging. De fascist heeft gelijk dat hij de ware erfgenaam is van de oude Europese cultuur, in zoverre de Europese ideologie van raciale en culturele superioriteit de wereld herschapen heeft in het beeld van een gewelddadige, moordzuchtige hiërarchie. De fascist moet de realiteit, die niet zuiver is, onderdrukken om zijn fantasie in stand te kunnen houden. De partij van Baudet vormt het vehikel voor precies deze logica, deze angsten, en deze fantasie.

De Forum-fascisten presenteren zich als weldenkende mensen. Ze zijn alleen weldenkend voor zover er een rationaliteit is die het niet afkeurt wanneer men een politiek programma bouwt op de gedachte “eigen volk eerst”. Uitgaande van de logica van zuiverheid is het nu een politieke mening. Er is niks mis mee, je kan gewoon zeggen: ik wil dat er geen buitenlanders zijn, want Nederland moet Nederland blijven, en dat is een wit land, zoals het hoort. Met de gedachteloosheid die we alleen kennen van Hannah Arendts beschrijving van de banaliteit van het kwaad, eisen ze het recht op hun xenofobie op en tegelijkertijd het recht erin gerustgesteld te worden dat er met hen niks mis is.
Het volk is niet wit 1

Demonstratie tegen fascisme, racisme en antisemitisme in Amsterdam, 1980

Het is deze witte onschuld die deportaties van vluchtelingen en de repressie van minderheden en vrouwen niet eens meer hoeft te vermommen als een noodzakelijk kwaad. Daar zijn nu simpelweg redenen voor, waar men voor uit durft te komen. Het is deze witte onschuld die de Forum-stemmende secretarieel medewerker van een accountancykantoor laat voortleven in de kleine provinciestad waar hij de mensen niet zal horen of zien die het slachtoffer worden van zijn politieke waanvoorstelling. Hij zal daar een blank leven leiden, eentonig, overzichtelijk, monochroom, afgesneden van elke vorm van ervaring die hem op andere gedachten kon brengen, gerustgesteld in zijn fantasie dat wanneer zijn wereld wit is, het goed is.

Het volk is niet een witte, Europese, heteroseksuele man met een verlosserscomplex en een overdaad aan verdrongen angsten.

Baudet en de zijnen verlangen helemaal niet terug naar vroeger. Ze toveren een hoop quatsch tevoorschijn die een nauwelijks consistente mythe vormt over een superieure beschaving waar niemand iets van afweet, en als dat niet werkt, kunnen ze altijd nog teruggrijpen op de IJstijd. Maar dat doet er niet toe. Ze fixeren het heden. Ze zeggen: jij en je racisme zijn oké. Wit suprematisme is de militante ideologie die uit de gedachte voortkomt dat het echte volk één en ondeelbaar is op basis van zijn ras, en dat wit superieur is aan de rest. Dat is de kern van de politieke doelen van het Forum-fascisme.

Maar het volk is niet wit. Het volk is niet een witte, Europese, heteroseksuele man met een verlosserscomplex en een overdaad aan verdrongen angsten. Het volk is de coalitie van mensen en groepen die iets te winnen hebben bij het breken van de status quo die hen onderdrukt: trans, cis, queer, zwart, wit, homo, hetero, moslim, de “onzuivere” mengeling die we zijn. Het volk is wat ontstaat uit de solidariteit waarin we die strijd voeren. Afgelopen zaterdag vond de jaarlijkse demonstratie tegen racisme plaats. Die brak de logica van de zuiverheid, en creëerde eenheid op basis van een gedeeld doel en een gedeeld verlangen. Daaraan blijven werken is nu onze opdracht, zolang er fascisme bestaat.



Beeld: Wikimedia Commons.

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Essay: Zachte handen en een volmondige ja

Zachte handen en een volmondige ja

'Volgens mij had ik wel duidelijk gemaakt dat ik niet wilde, maar het leek makkelijker om mijn schouders op te halen en te veronderstellen dat hij het niet had gemerkt, dan te beseffen dat dit seksueel geweld was.' Lees meer

Nieuws in beeld: Wie vreet daar van de veluwe?

Wie vreet daar van de veluwe?

Om jonge kastanjes op jonge leeftijd te beschermen tegen hongerige dieren, worden de boompjes op de Veluwe ingepakt in plastic kokers. Maar zodra ze daar bovenuit groeien, slaan de herten aan het peuzelen. Lees meer

Pas op voor het valse underdogeffect

Pas op voor het valse underdogeffect

Waar komt toch de behoefte om wangedrag van publieke figuren te relativeren vandaan? En om ze zelfs als slachtoffers te gaan zien? Volgens Marthe van Bronkhorst zeggen we al veel te snel 'laat ze nou, ze zijn al genoeg gestraft’. Lees meer

Automatische concepten 72

Geeft dit vaccin malaria de doodsteek?

Een 'historisch moment' in de strijd tegen malaria. Lees meer

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatie is nog altijd een taboe-onderwerp, ziet Stefanie Gordin. Terwijl praten over je cyclus kan leiden tot beter welzijn en een betere gezondheid. Én tot betere arbeidsomstandigheden. Hoog tijd om het serieus te hebben over de baten van menstruatieverlof. Lees meer

Nieuws in beeld: Huisje, droompje, beestje

Huisje, droompje, beestje

Is ons jarenlang een uitgewoond sprookje verkocht? Lees meer

Filmtrialoog: Another Round

Another Round

Thomas Vinterberg zet in Another Round een ongeloofwaardig gegeven op een geloofwaardige manier neer, volgens onze redacteurs. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer