Asset 14

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De VVD sneed zich lelijk in de vingers met een poll die bedoeld was om krakers in een kwaad daglicht te zetten. Alles aan de hele affaire illustreert de morele uitholling en de pathetische houding van de regeringspartij, schrijft Sander van der Kraan.

“Kraken is diefstal en krakers zijn inbrekers”. Dat poneerde VVD-Kamerlid en woordvoerder wonen en bouwen Daniel Koerhuis begin vorige maand op Twitter, samen met een trotse foto van hemzelf en CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Op 17 december nam de Tweede Kamer een initiatief wet aan die zij in oktober 2019 indienden. De wet moet ervoor zorgen dat de rechter-commissaris de bevoegdheid krijgt om het OM te machtigen krakers veel sneller uit te zetten door middel van zogenaamde ‘flitsuitzettingen’, waarbij krakers al binnen drie dagen na de aankondiging van ontruiming uit een pand gezet kunnen worden. Krakers hebben nu nog tot acht weken na de aankondiging tijd om een kort geding aan te spannen en mogen het pand tenminste tot de uitspraak blijven bewonen.

Twitteraars waren niet van Koerhuis’ uitspraak gecharmeerd. Onder de hashtag #DanielKoerhuisChallenge (uit de hoed van Twitter-collectief @BROODBUIS) uitten zij hun frustratie door op een zo creatief mogelijke manier te delen hoe zij met minderbedeelden om zouden gaan als ze een VVD’er zouden zijn. Wat volgde was een stroom van zowel hele grappige en snerende berichten, als schrijnende ervaringsverhalen over dakloos zijn en over jarenlange onzekerheid over een vaste en veilige woning. Samen vormde het een mooi beeld van het sentiment bij, en de realiteit van, het VVD-beleid.

40.000 mensen zonder dak

Van Koerhuis’ uitspraak klopt natuurlijk niets; kraken is per definitie geen diefstal, want diefstal heeft alleen betrekking op roerende goederen. Ook de strafbaarstelling ervan is helemaal niet vanzelfsprekend en valt te betwisten. Het is namelijk pas sinds 2010 strafbaar gesteld om te kraken, toevallig (of niet?) door de partij die mensen nu van een populistische leugen probeert te overtuigen. Daarbij komt dat het bijna nooit tot een veroordeling leidt omdat het belang van woonrecht het eigendomsrecht van de pandjesbaas overtreft, en er pas ontruimd wordt op het moment dat de eigenaar een spoedeisend belang bij de ontruiming kan aantonen. De VVD is erop uit krakers te demoniseren en de huisjesmelkers in hun achterban te bevredigen. Over de reden dat mensen kraken hoor je de regeringspartij niet.

De woningvoorraad neemt af terwijl de vraag blijft toenemen

Want die redenen zijn legio. Sinds 2009 is het aantal dakloze mensen namelijk extreem gestegen: van destijds minder dan 20.000, naar nu zo’n 40.000 mensen. Branchevereniging van opvanglocaties Valente telde in 2017 zelfs 70.000 unieke cliënten. De zwaarst getroffen groepen zijn dakloze mensen tussen de 18 tot 30 jaar en dakloze mensen met een niet-westerse achtergrond. Beide groepen verdrievoudigden tussen 2009 en 2019. Daarbij komt dat er op dit moment een tekort is van meer dan 300.000 huizen, wat volgens voorspellingen van ABF research in 2025 opgelopen zal zijn naar een getal rond de 400.000. Een tekort dat met name enorme impact heeft op mensen met lagere inkomens, want goedkopere, betaalbare huizen zijn al helemaal onvindbaar.

Veel zicht op verbetering is er niet: in 2018 bereikte de bouw van nieuwe sociale huurwoningen een historisch dieptepunt van slechts 13.000 woningen waar dit voor 2013 tussen de 20-30.000 lag. De woningvoorraad neemt zelfs áf terwijl de vraag blijft toenemen. Daarbij staan er nu in totaal 90.000 woningen leeg, waarvan 30.000 doordat ze te duur zijn of omdat ermee gespeculeerd wordt. Tenslotte blijven ook huren stijgen, onder andere dankzij het liberaliseren van huurprijzen, waardoor huurhuizen nog onbetaalbaarder worden voor een nog grotere groep mensen.

71,3 procent oneens

De reactie van de chronisch triomfantelijke liberaal in kwestie op de Twitter-challenge was tekenend. De ‘onfatsoenlijke tweets van de krakers en hun linkse vrienden’ verzekerde hem: de wet komt er! Zowel het Openbaar Ministerie, de Raad van State, de Raad voor de Rechtspraak als de Vereniging van Nederlandse Gemeenten denken daar anders over: zij zijn kritisch op Koerhuis’ ‘flitsuitzettingen’, die praktisch gezien lastig uit te voeren zullen zijn omdat het de gemeentelijke bureaucratie en de werklast voor de politie verhoogt en het niet waarschijnlijk is dat het de procedure echt zal versnellen. Maar daar heeft Koerhuis geen boodschap aan. Die vecht liever met het populistische spook van linkse, stinkende hippies die het eigendom van hardwerkende Nederlanders zouden slopen.

Wederom werd de eigen misgeslagen plank gebruikt om ‘linkse activisten’ mee om de oren te slaan

Van de socialmedia-afdeling van de VVD kreeg Koerhuis bijval. Nog dezelfde week verscheen op het VVD-account een poll met diezelfde stelling, ‘Kraken is diefstal’, vergezeld door een onderbouwing die weinig twijfel liet bestaan over wat het ‘juiste’ antwoord zou zijn. Binnen no-time werd ook deze tweet opgepikt en geridiculiseerd. Waar in de eerste minuten na plaatsing ‘eens’ en ‘oneens’ min of meer gelijk opgingen, kantelde dit vervolgens naar een overgrote meerderheid van stemmen voor ‘oneens’. Van de bijna 7300 stemmers stemde 71,3% uiteindelijk tegen de vooringenomen stelling.

In your face, zou je denken. Maar daar dacht het communicatieteam van de VVD duidelijk anders over: wederom werd hun eigen misgeslagen plank gebruikt om ‘linkse activisten’ mee om de oren te slaan. De uitslag was mede mogelijk gemaakt door het ‘kraken’ van hun stelling. Op z’n minst onsportief, op z’n ergst een trumpiaans (‘Rigged election!’), karakteronthullend momentje van de liberalen. De lachwekkende reactie veroorzaakte nog meer reacties dan de poll zelf.

Pathetische symptoombestrijding

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan. Voor veel twitteraars, die dankzij de challenge van het wetsvoorstel hoorden, werd Koerhuis de personificatie van het jarenlange wanbeleid van zijn partij op de woningmarkt. Zijn neerbuigende reactie en de toon van de reactie van de VVD zelf waren veelzeggend voor hoe moreel uitgehold de VVD inmiddels is.

Het woning- en kraakbeleid van de VVD creëerde een monsterlijke markt. Het zorgde en zorgt ervoor dat tienduizenden mensen geen dak boven hun hoofd hebben, jaagt mensen de armoede in en dwingt ze tot kraken. Zowel de leegstand als de totale afbraak van de (sociale) woningmarkt is, met het huidige daklozenaantal, moreel niet te verantwoorden. En wat doet de VVD? Het liefst geeft het migranten of marktregulatie de schuld, maar als dat weggehoond wordt gaat de partij blijkbaar over op een agressieve symptoombestrijding van het probleem dat ze zelf hebben gecreëerd. Het is even pathetisch als walgelijk.

Beeld: Brina Blum

Mail

Sander van der Kraan

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan