Asset 14

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De VVD sneed zich lelijk in de vingers met een poll die bedoeld was om krakers in een kwaad daglicht te zetten. Alles aan de hele affaire illustreert de morele uitholling en de pathetische houding van de regeringspartij, schrijft Sander van der Kraan.

“Kraken is diefstal en krakers zijn inbrekers”. Dat poneerde VVD-Kamerlid en woordvoerder wonen en bouwen Daniel Koerhuis begin vorige maand op Twitter, samen met een trotse foto van hemzelf en CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Op 17 december nam de Tweede Kamer een initiatief wet aan die zij in oktober 2019 indienden. De wet moet ervoor zorgen dat de rechter-commissaris de bevoegdheid krijgt om het OM te machtigen krakers veel sneller uit te zetten door middel van zogenaamde ‘flitsuitzettingen’, waarbij krakers al binnen drie dagen na de aankondiging van ontruiming uit een pand gezet kunnen worden. Krakers hebben nu nog tot acht weken na de aankondiging tijd om een kort geding aan te spannen en mogen het pand tenminste tot de uitspraak blijven bewonen.

Twitteraars waren niet van Koerhuis’ uitspraak gecharmeerd. Onder de hashtag #DanielKoerhuisChallenge (uit de hoed van Twitter-collectief @BROODBUIS) uitten zij hun frustratie door op een zo creatief mogelijke manier te delen hoe zij met minderbedeelden om zouden gaan als ze een VVD’er zouden zijn. Wat volgde was een stroom van zowel hele grappige en snerende berichten, als schrijnende ervaringsverhalen over dakloos zijn en over jarenlange onzekerheid over een vaste en veilige woning. Samen vormde het een mooi beeld van het sentiment bij, en de realiteit van, het VVD-beleid.

40.000 mensen zonder dak

Van Koerhuis’ uitspraak klopt natuurlijk niets; kraken is per definitie geen diefstal, want diefstal heeft alleen betrekking op roerende goederen. Ook de strafbaarstelling ervan is helemaal niet vanzelfsprekend en valt te betwisten. Het is namelijk pas sinds 2010 strafbaar gesteld om te kraken, toevallig (of niet?) door de partij die mensen nu van een populistische leugen probeert te overtuigen. Daarbij komt dat het bijna nooit tot een veroordeling leidt omdat het belang van woonrecht het eigendomsrecht van de pandjesbaas overtreft, en er pas ontruimd wordt op het moment dat de eigenaar een spoedeisend belang bij de ontruiming kan aantonen. De VVD is erop uit krakers te demoniseren en de huisjesmelkers in hun achterban te bevredigen. Over de reden dat mensen kraken hoor je de regeringspartij niet.

De woningvoorraad neemt af terwijl de vraag blijft toenemen

Want die redenen zijn legio. Sinds 2009 is het aantal dakloze mensen namelijk extreem gestegen: van destijds minder dan 20.000, naar nu zo’n 40.000 mensen. Branchevereniging van opvanglocaties Valente telde in 2017 zelfs 70.000 unieke cliënten. De zwaarst getroffen groepen zijn dakloze mensen tussen de 18 tot 30 jaar en dakloze mensen met een niet-westerse achtergrond. Beide groepen verdrievoudigden tussen 2009 en 2019. Daarbij komt dat er op dit moment een tekort is van meer dan 300.000 huizen, wat volgens voorspellingen van ABF research in 2025 opgelopen zal zijn naar een getal rond de 400.000. Een tekort dat met name enorme impact heeft op mensen met lagere inkomens, want goedkopere, betaalbare huizen zijn al helemaal onvindbaar.

Veel zicht op verbetering is er niet: in 2018 bereikte de bouw van nieuwe sociale huurwoningen een historisch dieptepunt van slechts 13.000 woningen waar dit voor 2013 tussen de 20-30.000 lag. De woningvoorraad neemt zelfs áf terwijl de vraag blijft toenemen. Daarbij staan er nu in totaal 90.000 woningen leeg, waarvan 30.000 doordat ze te duur zijn of omdat ermee gespeculeerd wordt. Tenslotte blijven ook huren stijgen, onder andere dankzij het liberaliseren van huurprijzen, waardoor huurhuizen nog onbetaalbaarder worden voor een nog grotere groep mensen.

71,3 procent oneens

De reactie van de chronisch triomfantelijke liberaal in kwestie op de Twitter-challenge was tekenend. De ‘onfatsoenlijke tweets van de krakers en hun linkse vrienden’ verzekerde hem: de wet komt er! Zowel het Openbaar Ministerie, de Raad van State, de Raad voor de Rechtspraak als de Vereniging van Nederlandse Gemeenten denken daar anders over: zij zijn kritisch op Koerhuis’ ‘flitsuitzettingen’, die praktisch gezien lastig uit te voeren zullen zijn omdat het de gemeentelijke bureaucratie en de werklast voor de politie verhoogt en het niet waarschijnlijk is dat het de procedure echt zal versnellen. Maar daar heeft Koerhuis geen boodschap aan. Die vecht liever met het populistische spook van linkse, stinkende hippies die het eigendom van hardwerkende Nederlanders zouden slopen.

Wederom werd de eigen misgeslagen plank gebruikt om ‘linkse activisten’ mee om de oren te slaan

Van de socialmedia-afdeling van de VVD kreeg Koerhuis bijval. Nog dezelfde week verscheen op het VVD-account een poll met diezelfde stelling, ‘Kraken is diefstal’, vergezeld door een onderbouwing die weinig twijfel liet bestaan over wat het ‘juiste’ antwoord zou zijn. Binnen no-time werd ook deze tweet opgepikt en geridiculiseerd. Waar in de eerste minuten na plaatsing ‘eens’ en ‘oneens’ min of meer gelijk opgingen, kantelde dit vervolgens naar een overgrote meerderheid van stemmen voor ‘oneens’. Van de bijna 7300 stemmers stemde 71,3% uiteindelijk tegen de vooringenomen stelling.

In your face, zou je denken. Maar daar dacht het communicatieteam van de VVD duidelijk anders over: wederom werd hun eigen misgeslagen plank gebruikt om ‘linkse activisten’ mee om de oren te slaan. De uitslag was mede mogelijk gemaakt door het ‘kraken’ van hun stelling. Op z’n minst onsportief, op z’n ergst een trumpiaans (‘Rigged election!’), karakteronthullend momentje van de liberalen. De lachwekkende reactie veroorzaakte nog meer reacties dan de poll zelf.

Pathetische symptoombestrijding

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan. Voor veel twitteraars, die dankzij de challenge van het wetsvoorstel hoorden, werd Koerhuis de personificatie van het jarenlange wanbeleid van zijn partij op de woningmarkt. Zijn neerbuigende reactie en de toon van de reactie van de VVD zelf waren veelzeggend voor hoe moreel uitgehold de VVD inmiddels is.

Het woning- en kraakbeleid van de VVD creëerde een monsterlijke markt. Het zorgde en zorgt ervoor dat tienduizenden mensen geen dak boven hun hoofd hebben, jaagt mensen de armoede in en dwingt ze tot kraken. Zowel de leegstand als de totale afbraak van de (sociale) woningmarkt is, met het huidige daklozenaantal, moreel niet te verantwoorden. En wat doet de VVD? Het liefst geeft het migranten of marktregulatie de schuld, maar als dat weggehoond wordt gaat de partij blijkbaar over op een agressieve symptoombestrijding van het probleem dat ze zelf hebben gecreëerd. Het is even pathetisch als walgelijk.

Beeld: Brina Blum

Mail

Sander van der Kraan

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer