Asset 14

Waarom ik geen danser kon worden

 1

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Waar begin je, hoe begin je? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Wat is hun advies? Lees het in het Hoofd//stuk. Annelies van Wijk trapt af met de vraag hoe je (g)een alwetende verteller wordt.

 

Lieve lezer,

Het was nooit een droom om te schrijven. Toen ik vijftien was besloot ik dat ik danser wilde worden. Zo hoefde ik nooit meer iets onder woorden te brengen, dacht ik. Dat leek me prettig in een levensfase waarin de woorden die ik geleerd had niet toereikend waren voor wat er in me omging. Helaas had ik buiten mijn danslessen om niet zoveel talent. Ik stond tijdens een auditie aan de balletbarre met mijn maillot verkeerd om, niet wetende wat een grand battement was. Aan het eind van de auditie wilde ik een grote sprong maken om de jury alsnog te overtuigen dat ze nummer 254 aan moesten nemen. Die sprong eindigde met mijn gezicht op de grond en mijn bril doormidden.

Ik denk dat dat pubermeisje mij niet zou geloven als ik haar zou vertellen hoe de dagen er twaalf jaar later uit zouden zien. Dat ze naar de toneelschool zou gaan en erachter zou komen dat ze eigenlijk veel geslotener en afstandelijker was dan ze zich voorhield. Dat ze zou ontdekken dat woorden niet de vijand waren, maar juist iets konden openbreken. Dat haar dagen zich vooral met die woorden zouden vullen, met de zoektocht naar hoe je iets zou kunnen openen. Dat ze mensen daarover les probeert te geven.

Wat dacht jij dat er van het leven terecht zou komen toen je vijftien was? Hoe zou je vijftienjarige ik reageren op hoe het nu is?

Ik ben nog op zoek naar wat schrijven voor mij is of betekent. Soms vraag ik me af of ik dat nu al kan weten of dat het altijd aan verandering onderhevig is. Vaak is het de drang om ergens achter te komen, iets vast te kunnen houden, niet te laten vervliegen. Aan het begin van een tekst weet ik niet waar ik uit zal komen, wat het voor mij zal veranderen. Misschien is schrijven wel een handeling waarmee ik hoop dat er iets verandert. Dat mijn eigen kijk op iets anders wordt en door het delen van die zoektocht er iets met de kijkrichting van mijn lezer gebeurt. Schrijven helpt me om te graven in dingen die ik nog niet kan bevatten en binnen dat graafproces naar eerlijkheid te zoeken. Maar heel vaak is schrijven ook gewoon een manier om überhaupt de moed te hebben om iets aan te gaan of aan te kijken. Gewoon maar te proberen en te beginnen, tussen de veiligheid die woorden op papier me zijn gaan geven.

Er bestaat geen Google Maps voor schrijfprocessen.

Soms bekennen cursisten dat ze zo graag alles van tevoren willen uitdenken en weten, omdat echte schrijvers dat zouden doen. Een rits memo’s op de muur. Een schrijfproces dat zich chronologisch voltrekt. Ze willen dat ik hen leer hoe ze een alwetende verteller achter een bureau worden die altijd weet wat hij/zij/hen moet doen, wat er in een tekst moet gebeuren. Het liefst worden ze de eenzame schrijver achter een bureau met een sigaret, glas wijn en een heldere sterrennacht. Ik beken dan dat ik niet weet of er schrijvers zijn die altijd weten wat ze moeten doen en hun verhalen van tevoren al kunnen uitstippelen. Schrijven is voor mij het onbekende inlopen met een backpack van woorden en technieken die mensen me eens toestopten. En het onbekende inlopen staat garant voor heel veel momenten van niet weten. Er bestaat geen Google Maps voor schrijfprocessen. En gelukkig maar, want hoe eigen voelt hetgeen dat je schrijft als je wandelt over gebaande paden? Is dat het verhaal dat jij te vertellen hebt, je personages willen vertellen? Of is er meer?

NB: dit betekent niet dat ik zeg dat een eindtekst ‘uniek’ moet zijn (uniek zijn is namelijk een mythe). Maar een eigen, uniek schrijfproces dat niemand anders had kunnen bewandelen op het moment dat jij het bewandelde is wel iets waar ik achter sta.

Soms lach ik om mezelf als ik lesgeef. Dan voel ik dat ik iets uitleg en denk: Annelies, alsof jij dit kan. Alsof ik nooit verlang naar een mechanische stem die zegt: ‘Hier rechtsaf.’

Soms lach ik om mezelf als ik lesgeef. Dan voel ik dat ik iets uitleg en denk: Annelies, alsof jij dit kan. Alsof ik nooit verlang naar een mechanische stem die zegt: ‘Hier rechtsaf.’ Lesgeven gaat daarom denk ik over meewandelen in de processen van studenten of cursisten. Samen kijken wat er op een kruising nodig is of hoe we omgaan met een oneindige weg rechtdoor. En ze noemen mij dan de docent, omdat mijn backpack (wat schrijven betreft) vaak iets voller is.

Als ik naar mijn eigen schrijven kijk zie ik dat ik op dit moment twee dingen te leren heb: tijd nemen en blijven. Ik creëerde een tijd lang de werkomstandigheden waarin ik hier en daar een paar uurtjes schreef aan een tekst. Ik stopte op het moment dat ik het niet meer wist. Niet weten voelt ongemakkelijk. Dus ging ik maar instagrammen. Mailtjes beantwoorden. Dingen doen die ook héél belangrijk waren.

Maar weglopen als het ongemakkelijk wordt werkt niet (het schrijfproces is soms net het leven). Net als in relaties die je met mensen opbouwt brengt het stilstaan en doorstaan van ongemakkelijke momenten je vaak juist dichter bij wat je wilt vertellen. Het toelaten van ongemak en niet weten brengt je naar een nieuwe laag, onder de oppervlakte van de woorden en zinnen die je al kent. Een oud-docent van me had daar een prachtig woord voor: ongemakstolerantie.

Ik probeer ongemak te tolereren door er tijd voor te nemen, het niet weg te wensen en te blijven, tot het punt dat ik me telkens opnieuw herinner dat ongemak een teken van groei is. Mijn personages groeien, de kwetsbaarheid groeit, ik groei. En dat ongemakkelijk groeiproces (en daarmee het schrijven) doe ik in eerste instantie voor mezelf, omdat ik daarmee niet hoef te twijfelen aan de waarde van wat er op papier staat. Maar hoe heerlijk is het als er een paar lezers zijn, zoals jij, die zien hoe een tekst geworteld is geraakt en langzaam in bloei is gaan staan.

Liefs

Annelies

P.S.

Boeken over schrijven die stukgelezen in mijn backpack zitten

  • Bird by Bird van Anne Lamott
  • Het naakte schrijven van Nirav Christophe
  • Three Steps on the Ladder of Writing van Hélène Cixous

 

Zit jij vol goedbedoeld advies en wil je ook een Hoofd//stuk schrijven?

Mail dan jouw tekst naar kiki@hardhoofd.com!

Mail

Annelies van Wijk (1993) is redacteur bij Hard//hoofd, maakt podcasts, wandelingen en kletst het liefst met vreemden over vogels en het leven. // annelies.van.wijk@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

Koeman

Koeman

Een kort verhaal van Jan Wester over een veeboer die op papier alles bezit, maar zich niet thuisvoelt in zijn eigen kudde en op zoek is naar een eenheid. Koeman was niet van land, niet van gras. Door de zolen van zijn laarzen was hij afgescheiden van zijn aarde. Hij had ze weleens uitgeschopt, op... Lees meer

 1

"En opeens denk je aan hun lichamen" vertaalde gedichten in samenwerking met Poetry International

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via een bundel of op een podium? Achttien studenten
illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van
de achttien dichters van het 52 ste  Poetry International Festival dat vandaag van start gaat. De studenten komen
net als de dichters uit de hele wereld. Uit Vietnam, Oekraïne, Moldavië of Mexico, Polen, de
Verenigde Staten of hier uit Nederland. Lees meer

Meer dan een werkwoord

Meer dan een werkwoord

De stem in Nora’s hoofd laat zich niet zomaar het zwijgen opleggen. “Ik vraag me af of het haar bedoeling was dat ik nu zo weinig lichaamsvet over heb dat zelfs een kussen de pijn van het zitten niet verzacht.” Als verdoving en controle ten koste gaan van haar relaties en gezondheid, stelt Nora zich die ene belangrijke vraag: is dit het waard? Lees meer

Dit is geen ode 2

Dit is geen ode

'In dit land word je aan stukken gescheurd. / Ik verzamel jouw gescheurde stukken vlees. / Ik bak je op 200 graden. / Ik deel je uit.' In harde dichtregels verkent Shabnam Baqhiri hoe het is om je echt aan te passen en waarom dit soms noodzakelijk en juist goed is. Lees meer

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan) 1

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan)

Luuk Schokker leerde dat een groot ego bij het schrijven geen overbodige luxe is. Je onzekerheid omarmen maar tegelijkertijd een ego kweken. Hoe doe je dat? Luuk legt het uit. Lees meer

A Sacred Slut_Daan Timmer_Lena Plantinga

A Sacred Slut

Je bent vrouw, het is zomer en je wil wat. Klaarkomen, bijvoorbeeld. In dit broeierige nieuwe kortverhaal van Lena Plantinga speelt een jonge vrouw met zichzelf en het lot. Een verhaal over zoeken naar je seksuele zelf, en haar aantreffen onder het juk van je seksuele verleden. Lees meer

Een lichaam dat liefde opwekt

Een lichaam dat liefde opwekt

Een fragment uit Emy Koopmans 'Tekenen van het universum' over een lichaam dat gelooft dat het moet krimpen om het waard te zijn te worden liefgehad. Lees meer

Mijn Arabisch is verstomd

Mijn Arabisch is verstomd

"Mijn Arabisch is schichtig / ze vermomt zich stilletjes als Hebreeuws." Pelumi Adejumo en Esha Guy Hadjadj vertaalden een gedicht van de Israëlische dichter Almog Behar. Over twee moedertalen, waarvan de één de ander overstemt. Lees meer

Ratrace

Ratrace

Een kort anti-kapitalitsch verhaal van Emma Stomp over De Prestatiemaatschappij, havermelk latte's en mannen met bivakmutsen. Lees meer

Zwarte luiken

Zwarte luiken

Hoe schrijf je over iets ontastbaars zoals rouw? Geïnspireerd door de schilderijen van Francis Bacon verkent Thijs Joores in deze gedichtenreeks de impact van verlies. Lees meer

Gezocht z.s.m. 1

Gezocht z.s.m.

Liefde is te vervangen, althans dat houden datingapps ons voor. Maar wat als je iemand bent verloren van wie je er maar één had, zoals je moeder? Babet te Winkel bijt het spits af van een nieuwe reeks waarvoor Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam de samenwerking aangaat met verschillende literaire platforms. Lees meer

Kopje suiker

Kopje suiker

Souvenirsmokken, feestmokken, mokken met rare handvaten, mokken met popcultuurfiguren en mokken van de IKEA. In dit korte verhaal over verbinding en contact geven mokken een intiem kijkje in het leven van de buurt. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Pen + papier + buitenlucht 3

Pen + papier + buitenlucht

Hoe zorg je er als schrijver voor dat je niet alleen gemotiveerd, maar ook gedisciplineerd blijft? Imme Visser kraakte de code. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel