Asset 14

Zachte heelmeesters

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier commentaren van onze redacteuren, in woord en beeld.

Commentaar

Populaire zieligheid

Met stijgende verbazing was ik de afgelopen dagen getuige van het circus rondom de gestrande bultrug. Wat begon als een berichtje in de marge van het nieuws mondde uit in een mediastorm van absurde proporties die ook na de dood van het dier nog niet is uitgeraasd. Terwijl Johannes (Johanna) niet half zo aaibaar was als de gemiddelde zeehond wist de bultrug – buiten komkommertijd – een enorme hoeveelheid aandacht en sympathie te genereren. Het is bijna Kerst, dus een zielig verhaal gaat erin als koek.
“All animals are equal, but some animals are more equal than others,” schreef George Orwell in zijn klassieke roman Animal Farm. Dat dit citaat over de Bolsjewistische revolutie van 1917 ging, schuif ik even terzijde, want niets vat de ophef rondom Johannes momenteel zo goed samen. Ons land zit vol met zielige dieren, waarvan de meeste in volledige onzichtbaarheid en anonimiteit lijden. Menig plofkip, kistkalf of verwaarloosde asielhond mocht willen dat er in zijn naam een stille tocht georganiseerd zou worden. Ho eens even, denkt u nu, kom niet aan met die versleten dierenactivisten-retoriek! Toch wel. Want Johannesgate geeft aan dat betrokkenheid en medelijden arbitrair zijn en doorgaans enkel ten goede komen aan dat ene zielige geval temidden van al die ontelbare zielige gevallen. Onze empathie beperkt zich tot de individuele casus; anders wordt het te ingewikkeld en onoverzichtelijk.
Johannes was de Mauro onder de onfortuinlijke dieren, een eenling wiens leed boven dat van de rest uitstak. Hulpeloos, met een traan in de ooghoek. En wij huilden met hem mee.

Door Miriam van Ommeren

Commentaar

De grond in stampen

De afgelopen weken pleegden drie Nederlandse pestslachtoffers zelfmoord, de laatste zelfs door in het bijzijn van medeleerlingen voor een trein te springen. In de VS vermoordde een verguisde jongeman twintig jonge kinderen, zes volwassenen en zichzelf. Er kwamen veel (voormalige) gepesten aan het woord, zoals schrijver Arthur Japin en de achttienjarige Jeffrey Arenz, die in een open brief aan premier Rutte opriep om pesten strafbaar te maken. Maar de treiteraars zelf hoorden we niet of nauwelijks, terwijl daar toch het probleem ligt.
Ik heb gepest. Op de middelbare school heb ik een klasgenoot en voormalige vriend samen met andere jongens een half jaar lang het leven zuur gemaakt. Ik was daarvoor zelf gepest door diezelfde vrienden en steeds eenzamer geraakt. Dit was mijn manier om terug te keren in hun veilige kring. Ik was niet sterk, maar wel goed met woorden, en een kleinerende grap kon altijd op een lach van de rest van de klas rekenen. Ik was bang, onzeker en aan het overleven in de keiharde tienerwereld.
Een reden is niet hetzelfde als een excuus. Maar het zegt iets over de sociale dynamiek waarvan pesten een onvermijdelijk onderdeel lijkt te zijn. Uiteindelijk grepen mijn ouders in. Ze zeiden: “Wie weet stapt zo’n jongen op een dag voor de tram. Hoe zou je je dan voelen?”
Het meest beangstigende aan deze periode is dat ik genoot van de macht. Hoe zwakker, ja hoe nederiger ons slachtoffer zich opstelde, hoe sterker de behoefte was om hem nog verder te grond in te stampen. Het is verschrikkelijk om toe te geven, maar misschien herkent u dit wel, van het werk, of van het voetbalveld. Er zijn talloze onderzoeken die aantonen dat in ieder mens een sadist huist.
Door daders een uitzonderingspositie in te laten nemen, als eendimensionale evil geniuses, maken we onszelf er te gemakkelijk van af. Het kwaad is, zoals Hannah Arendt al schreef, veel banaler dan dat.

Door Rutger Lemm

Nieuws in Beeld

"Drugstoerisme"

Illustratie: Canan Yurdakul

Ver weg

Gevaarlijk land

Op een vergeten foto zie ik mezelf op de Citadel van Aleppo staan, met achter mij uitzicht over de stad. De houten deuren van dit verdedigingsfort die nog op mijn foto's staan zijn inmiddels verwoest en de muren zitten vol kogelgaten. Het fort wordt, zoals een journalist uit Aleppo schrijft, helaas weer gebruikt waarvoor het ooit bedoeld was.
Sinds de protesten in maart 2011 ontbrandden in een burgeroorlog gaat het geweld nog altijd onverminderd door, ondanks dat de Syrische vice-president bekent dat noch de regering, noch de rebellen deze oorlog kunnen winnen. Veel Syriërs lijken zelfs zo uitgeput na eenentwintig maanden oorlog, dat ze nog liever Assad weer terug op zijn plek zien dan de rebellen. Het ene toekomstscenario ziet er nog slechter uit dan het andere en de enige zekerheid is dat de gevechten nog lang niet over zullen zijn.
Sommige vrienden verklaarden me voor gek toen ik drie jaar geleden voor vakantie naar Syrië vertrok omdat het gevaarlijk zou zijn. Maar de meeste vrienden hadden simpelweg geen idee wat ze zich bij Syrië moesten voorstellen en besloten daarom maar dat het gevaarlijk was. Moet je een hoofddoek op? (Alleen bij een moskeebezoek). Ben je niet gekidnapt? (Nee). Ik wist het ook niet, maar alleen door het te bezoeken kwam ik erachter hoe weinig vreemd en ontzettend mooi dit vreemde land kon zijn. Ik koester mijn herinnering aan het Syrië dat ik bezocht maar besef maar al te goed dat dat Syrië er niet meer is. Nu past Syrië voor ons westerlingen gewoon weer in het clichébeeld van 'zo'n gevaarlijk land in het Midden-Oosten'.

Door Roos Euwe

De Hofstad

Zachte heelmeesters

Waar de PvdA vooraan stond bij de protesten tegen de bezuinigingen van Rutte 1, doet zij nu niets om het leed van die bezuinigingen te verzachten, zo stampvoette Martin Bosma tijdens het Tweede Kamerdebat over cultuurbeleid. “De PvdA wilde kennelijk een wit voetje halen bij de kunstsector,” aldus het PVV-kamerlid. In weerwoord op Bosma liet PvdA-kamerlid Jacques Monasch weten dat er ten minste “weer waardering” is “voor waar mensen mee bezig zijn.” Aan de ene kant is dat natuurlijk een holle frase, maar aan de andere kant is het wel degelijk een valide punt.
In 2011, aan de vooravond van de Mars der Beschaving, schreef ik dat mijn woede rond de cultuurbezuinigingen zich primair richt op het totale gebrek aan respect, inlevingsvermogen en begrip. Het was de minachting waarmee werd gesproken over mensen die hun ziel en zaligheid stoppen in werk waar ze in veel gevallen net hun huur van kunnen betalen, die mij te veel werd. Het wegzetten van hardwerkende mensen als sociale paria’s en luie handophouders en de schofterige toon waarmee dit gepaard ging.
Het wel of niet verlenen van subsidie is een politieke beslissing waarover je van mening kan verschillen. De koude, botte en gevoelloze toon waarop die bezuinigingen werden gerechtvaardigd, verdiende echter een harde en provocerende tegenstem, die de Mars der Beschaving heeft geboden. Een veranderde toon is een eerste stap in de goede richting, maar de PvdA moet natuurlijk niet denken dat al die mensen die ondertussen hun werk kwijtraken daar iets om geven. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden en de PvdA mag zich alsnog stevig achter de oren krabben.

Door Melle Kromhout

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer