Opschudding door poëzie, opluchting door een akkoord, onzekerheid door Franse verkiezingen en meer." /> Opschudding door poëzie, opluchting door een akkoord, onzekerheid door Franse verkiezingen en meer." />
Asset 14

We kunnen verder

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren van onze redacteuren.

Commentaar

Wij en de Ander

Met poëzie liet de 15-jarige scholier Auke de Leeuw stof opwaaien dat al 67 jaar z’n best doet neer te dalen. De Leeuw won een wedstrijd en zou tijdens Dodenherdenking een stilistisch wat pover, maar inhoudelijk dapper gedicht mogen voordragen op De Dam. Hij zou er hebben verteld over een genuanceerd stukje familiegeschiedenis van vier goede (verzetshelden) en één foute keuze (Waffen-SS). En, belangrijker: dat hij was vernoemd naar de maker van die foute keuze, omdat ook die oudoom niet vergeten mag worden.
Interessante thematiek, maar het Nationaal Comité 4 en 5 mei dat De Leeuw als winnaar uitverkoos, had natuurlijk moeten aanvoelen dat er heisa over zou ontstaan. Voorspelbare heisa, vol van opgeblazen argumenten die Godwins zouden heten als het niet al over de Tweede Wereldoorlog ging. Zoals het Centrum Informatie en Documentatie Israël dat schermde met het schrikbeeld “Eichmann ooit als slachtoffer te herdenken”.
Eerder vorig maand zorgde Nobelprijswinnaar Günter Grass door middel van poëzie ook al voor opschudding. Hij deed dat wereldwijd. Grass belichtte het steeds verder oplopende conflict tussen Iran en Israël, en dan met name de houding van laatstgenoemde. Zijn boodschap, wat kort door de bocht: die Israëli, nou, dat zijn ook geen lieverdjes, met hun atoombommen en hun oorlogstaal. Oordeel: antisemiet (en psst, zie je wel, dat bloed van de Waffen-SS, dat stroomt bij hem nog steeds door de aderen).
Volgens Carl Schmitt kunnen mensen niet anders dan denken in een onderscheid van Wij en de Ander, de vijand. Onze omgang met De Leeuw en met Grass bevestigt het gelijk van deze controversiële, door nazisympathieën bevlekte Duitse denker. Het ‘wij’ wordt (mede) gedefinieerd door het ‘zij’, de groep die buitengesloten wordt. Beide dichters legden die breuklijn op eigen wijze bloot. De overtrokken reacties deden helaas de rest. Treurig, dat tegendraadse geluiden gecombineerd met de Tweede Wereldoorlog nog altijd zo’n explosief recept moeten vormen.

Door Boy van Dijk

De Hofstad

We kunnen verder

En toen stond alles op zijn kop, zodat alles weer normaal werd. Wilders had de deur van het Catshuis nog niet achter zich dichtgetrokken of Rutte, Verhagen, Blok en Van Haersma Buma verdrongen elkaar om te verklaren hoe onmogelijk die Geert wel niet was. Op maandag kopte de Volkskrant: “Wie lost dit op?” Drie dagen later bleek dat opeens heel simpel. BTW omhoog. AOW-leeftijd opgerekt. Nullijn voor ambtenaren. Snijden in AWBZ. Hypotheekrenteaftrek beperken. Reiskostenvergoeding niet meer aftrekbaar. Eenmaal, andermaal, akkoord.
Politiek is de kunst van het mogelijke. Het blijft onzinnig om, als de economie hapert en je bijna gratis kunt lenen, 10 miljard extra te bezuinigen. Maar van twee jaar geen opslag en een 2 procent duurdere TV gaat niemand dood. Wat de 24 uur van De Jager vooral hebben opgeleverd, is een voorlopig einde aan de verlammende, gekmakende, peperdure polarisatie die de Nederlandse politiek tien jaar lang in zijn greep hield. Waar CDA en PvdA elkaar drie jaar lang de tent uit vochten en Paars-plus tot twee keer toe niet van de grond kwam, volstonden uiteindelijk de 24 uur van De Jager om tot een Kunduzcoalitie te komen. Opeens is het afgelopen met het linkse mensen pesten.
Ik heb het even uitgerekend: mij gaat het regenboogakkoord minstens 10 procent koopkracht schelen, vooral vanwege de reiskostenaftrek. Dat is veel geld voor bezuinigingen die ik niet zo heel noodzakelijk vind. Toch voel ik mij niet aangesproken als de nieuwe oppositie (PvdA, SP en PVV) opkomt voor de “slachtoffers van de bezuinigingen”. Agenten en leraren stonden toch al niet in de rij voor de voedselbank, ouderen zijn de rijkste groep van Nederland, en de kosten van de AWBZ zijn dramatisch uit de hand gelopen. Tien miljard blijft veel geld voor symboolpolitiek om internationaal je gezicht te redden. Maar misschien gaat nu eindelijk de geest van Pim terug in de fles.

Door Floris Solleveld

Nieuws in Beeld

Geert Wilders wil dat Nederland uit de Europese Unie stapt.

Illustratie: Mirjam Dijkema

Ver weg

Gevaarlijkste man van Europa?

Aankomende zondag vindt de tweede en beslissende ronde van de Franse presidentsverkiezingen plaats. Wordt het driftkikker Sarkozy of het zachte ei Hollande? In de eerste ronde waren ze slechts een paar procenten van elkaar verwijderd en ook nu wordt het een nek-aan-nekrace, met socialist Hollande als waarschijnlijke winnaar.
Zoals verwacht wordt door zijn Parti Socialiste een lied afgedraaid waarin égalité en fraternité centraal staan, maar waarin harde maatregelen schaars zijn. Hollande’s pragmatische softheid is opmerkelijk in deze ‘tijden van snijden’. Zo pleit hij voor een belastingverhoging naar 75 procent voor de allerrijksten, maar dat moet gezien de geringe opbrengst vooral beschouwd worden als ‘een symbolische daad’. Over terugdringing van de uit de hand gelopen overheidsuitgaven spreekt hij niet. Liever neemt hij de komende vijf jaar zestigduizend nieuwe leraren aan. Die overigens op hun 60ste alweer van hun oude dag mogen gaan genieten. En voor de groeiende (jeugd)werkeloosheid komt hij met een slap ‘Contract van de Generaties’, waardoor oudere werknemers vrijwillig plaats kunnen maken voor jongeren.
Ook de Frans-Duitse tweespan staat bij Hollande onder druk. Terwij 'Merkozy' schouder aan schouder stonden in de bestrijding van de eurocrisis, zou Hollande de Europese Centrale Bank het liefst een grotere rol laten spelen. Iets waar Angela niet vrolijk van wordt.
Redenen genoeg voor The Economist om de weinig charismatische Hollande als "gevaarlijk" te bestempelen. Overdreven wellicht, maar veel reden tot juichen is er bij het afzwaaien van Sarkozy niet. Frankrijk is er slecht aan toe, en stevige hervormingen lijken onvermijdelijk om te voorkomen dat het land definitief afglijdt richting 'zeuro-zone'. Fransen houden echter niet van verandering, en Hollande lijkt alles behalve de standvastige leider die het ze door de strot gaat duwen. De kans dat hij de koppige haan een toontje lager zal laten kraaien is klein, en dat maakt de toekomst van Frankrijk, evenals die van de rest van Europa, zeer onzeker.

Door Miriam van Ommeren

De Kunsten

Een advies dat pijn doet

Vorige week werd het cultuurplanadvies van de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur bekendgemaakt voor de periode 2013-2016. Doorgaans wordt dit advies vrijwel ongewijzigd overgenomen door de gemeenteraad. Vast stond dat er 20 procent zou worden bezuinigd, niet geheel onverwacht in een bijna failliete stad. De raad stak de kritiek dan ook niet onder stoelen of banken: "geen visie", "geen positionering in het veld", "introvert en weinig binding met de stad" was zoal te lezen. Voor sommige harde keuzes is er zelfs veel begrip, zo heb ik nog niemand een traan zien laten om het volledig verdwijnen van steun voor De Nieuwe Oogst (voormalig Urban Culture Podium).
Als er zo hard wordt gesneden, zijn de afwegingen onvermijdelijk moeilijk, maar één advies is echt onbegrijpelijk. Het OT Theater (Onafhankelijk Toneel) gaat van bijna 1 miljoen euro aan ondersteuning in de vorige periode, naar nul vanaf 2013. De toekomstplannen van het theater worden niet positief beoordeeld, maar de producties wel geroemd. Vanwege de consistente, herkenbare signatuur en de betekenis die ze hebben gehad voor de vernieuwing van interdisciplinair theater.
Dat er nu een doodsklap wordt uitgedeeld aan een theater dat al veertig jaar prachtig werk doet in de stad is absurd. In 1973 verhuisde het van Amsterdam naar Rotterdam omdat er in de Maasstad behoefte was aan experimenteel theater. Er werd gepionierd in een voormalig havengebouw aan de Müllerpier, een gebied dat inmiddels van havengebied tot woonwijk is getransformeerd.
De Raad voor Kunst en Cultuur had zijn kritiek ook op een andere manier kunnen laten gelden. Geen enkele steun van de stad betekent bijzonder weinig kans op subsidie vanuit het Rijk en dus wordt het theater feitelijk bij het grof vuil gezet. Sommigen vergoelijken dit door te zeggen dat één theatergezelschap wel genoeg is. Zo'n provinciaalse mentaliteit hoort niet thuis in de tweede stad van Nederland. Nu rest het OT Theater slechts één weg om zijn bestaan voort te zetten: via de politiek.

Door Eeva Liukku

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer