Asset 14

Vallende Sterren

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf commentaren van onze redacteuren, in woord en beeld.

Commentaar

Ambitie afdwingen

Ik was ooit het soort student voor wie de langstudeerboete waarschijnlijk was bedoeld. Van drie studies maakte ik er slechts één af, uren die ik moest doorbrengen bij hoorcolleges spendeerde ik doorgaans in rond het universiteitsterrein gelegen koffiebars en voor een hip feestje liet ik met liefde een tentamen schieten. Als na jaren het einde van de studiefinanciering niet in zicht was gekomen, was ik nu waarschijnlijk nog bezig geweest met het in mijn hoofd stampen van Middeleeuwse kathedralen en de kenmerken van het Russisch constructivisme. Ik herinner me nog goed hoe verbaasd ik was toen ik in mijn laatste studiejaar opeens nachtenlang als een Duracell-konijn doorhaalde boven mijn boeken en er in recordtijd een scriptie uitramde: dit was léuk! En ik was er nog eens goed in ook!
Wat ongetwijfeld meespeelde in mijn situatie, en die van mijn toenmalige studiegenoten, was dat het geen crisis was. Soms deden we ergens een stage of gingen we een semester naar Berlijn – waar de feestjes beter waren. Ons idee over wat er in ná die studie moest gebeuren was in nevelen gehuld. Het zou wel goedkomen. Waar onze ouders begin jaren tachtig hun studies eindeloos rekten omdat je er gevoeglijk van uit kon gaan dat je, titel of geen titel, keihard in de bijstand terecht zou komen, wisten wij zeker dat er vast wel ergens iemand stond te trappelen om ons een chill baantje te geven. Het was een ruw ontwaken.
Dat de langstudeerboete nu toch van de baan is, is een zegen voor de gestresste studenten van 2012. Deze generatie is zich terdege bewust van de staat van de economie, van het gebrek aan banen en van het begrotingstekort – zaken waar zij geen schuld aan hebben.
"Ik ken niemand die zit te lanterfanten," zei een studente culturele antropologie die ik onlangs sprak, "mensen nemen hun studie echt wel serieus." Ze moeten wel. De langstudeerboete was een straf bedoeld voor de generatie die hen voorging, voor lanterfantende studenten zoals ik. Met het afdwingen van ambitie is niets mis, maar de huidige studenten hebben deze stok achter de de deur niet nodig.
En toch, het is crisis. Neem het ervan, zou ik tegen ze willen zeggen. Rek die studie zo lang mogelijk, doe elke uitwisseling die je kan verzinnen, en als je over een jaar of zes dan toch eindelijk 'MA' achter je naam mag zetten is er hopelijk ergens een baantje voor jullie. Misschien.

Door Sanne Rispens

De Hofstad

Jij ziet groen, ik zie rood

De komende weken zullen we weer met ingehouden adem toekijken hoe onze politieke vertegenwoordigers proberen om compromissen te sluiten. Zoals Samsom gisteren zei aan het einde van hoofdstuk 1: "Dit is geen begroting van de VVD of van de PvdA. Dit gaat altijd met het nodige geven en nemen gepaard." Onze coalitiepolitiek dwingt de politici tot samenwerking. Maar hoe realistisch is dat?
Binnen de filosofie bestaat een gedachte-experiment dat de vinger op de zere plek legt. Stel dat we een persoon, noem hem Barry, ’s nachts opereren aan zijn ogen en ervoor zorgen dat hij voortaan alle kleuren van het menselijk spectrum andersom ziet: rood wordt groen, wit wordt zwart, enzovoorts. Maar daar laten we het niet bij. We hypnotiseren de arme Barry ook en leren hem dat hij zijn taal moet aanpassen, en dat hij de kleur groen voortaan ‘rood’ noemt. De volgende dag wordt Barry wakker, doet de gordijnen open, ziet een rood grasveld, en zegt tegen zijn vrouw: “Wat een mooi groen gazonnetje.” Barry’s vrouw knikt met een liefkozende glimlach, maar zal er nooit achterkomen dat hij de wereld op een compleet andere manier ziet dan zij. Niemand zal daar achter kunnen komen, omdat we niet in Barry’s hoofd kunnen kijken.
Dit soort gedachte-experimenten vormt een relativering van de Westerse medische wetenschap, waarbinnen artsen door het stellen van vragen via symptomen naar een sluitende diagnose trachten te komen. Waar het ons ook op wijst, is een pijnlijke tekortkoming voor menselijke samenwerking. Binnen de liefde, de vriendschap en het werk zullen we elkaar nooit helemaal begrijpen.
Maar deze worsteling heeft ook iets moois. De mislukte en min of meer geslaagde pogingen om met elkaar samen te leven, zijn de belangrijkste onderwerpen voor romanschrijvers. Samsom en Rutte kunnen ook niet in elkaars hoofd kijken, maar juist daardoor zijn hun onderhandelingen zo fascinerend. Ziet Rutte eigenlijk een rood akkoord, dat hij ‘groen’ noemt? Kijkt Samsom stiekem al vooruit naar de volgende verkiezingen, naar Samsom-I? Je weet het niet.
Nederland is een land van control freaks, en juist daarom word ik zo vrolijk van dit onvermogen. We denken dat we alles kunnen beheersen, tot de gedachten van relschoppers aan toe. Dit is de grootste vergissing van de welvaartsstaat. Ik zeg: pak wat popcorn en kijk geamuseerd toe.

Door Rutger Lemm

Nieuws in Beeld

"Koraal"

Illustratie: Charlotte Peys

Ver weg

It don't mean a thing...

...if it ain't got that swing. Obama en Romney ballen hun retorische vuisten in aanloop naar het eerste Presidentiële Debat, dat vanavond wordt gehouden (03:00 Nederlandse tijd). Hoewel Obama duidelijk Swing State Advantage heeft afgedwongen – in Ohio loopt Romney negen procentpunten achter – is het de vraag of hij zijn daverende succes uit 2008 weet te herhalen.
Obama oefent zijn uppercut in een heus debatkamp in Nevada, waar hij een driedaagse cursus volgt over zijn rivaal. Zijn team heeft zich op een collectie Romney-tapes gestort, om strategische maneuvres uit te destilleren en Obama van advies te voorzien. Romney heeft in Vermont zijn republikeinse rechtse hoek uitgeprobeerd op zijn persoonlijke Obama stand-in, Senator Rob Portman, die hem in een schijndebat van democratische repliek heeft gediend. Obama heeft van zijn team te horen gekregen zich te concentreren op toegankelijkheid; Romney moet er vooral voor zorgen sympathiek over te komen.
Maar doet het debat er wel toe? Huffington Post weet al zeker dat Obama er op 6 november met de grote prijs vandoor gaat, want wie de poll van Swingstate Ohio domineert, kan de beker niet ontgaan. Toch zou ik de huid van de beer niet verkopen voordat het beest geschoten is. Nu is het misschien Romney die met zijn typering van hulpbehoevende Obama-supporters als klaplopers zijn eigen ruiten ingooit, maar Obama staat met zijn economische beleid en de tegenstrijdige verklaringen over de aanval in Libië zeker nog niet op het droge.
Ondertussen poetst de ringmeester de bel voor de laatste gevechten en leurt Romney bij de zwevende kiezers: jongeren en Spaanstaligen. In de drie presidentiële debatten die komen, kan hij het zich niet meer veroorloven 'off the cuff' te spreken. Het wordt tijd dat hij zijn ware kleuren toont en ik hoop dat een goed voorbereide Obama hem daarbij maar al te goed van dienst zal zijn.

Door Esther Wertwijn

Machtige Media

Vallende Sterren

Er zijn van die dingen waar je het liefst helemaal niets mee te maken zou hebben maar waar je helaas toch onvermijdelijk mee wordt geconfronteerd. In de categorie kauwgom onder je schoenen, overvolle treinen en het beleid van Halbe Zijlstra: televisieprogramma’s waarin BN’ers een kunstje doen. Van vrijwel elk programma waarin vroeger ‘gewone’ Nederlanders zaten, hebben de De Mollen en Oerlemansen gedacht: dat kan ook met Sterren. (Sterren moet je daarbij ruim nemen: Jody Bernal is een Ster, Monique Smit, de zus van, ook.)
Wat Sterren zoal ‘kunnen’: hun kennis tentoonspreiden (De Slimste Mens), door labyrinten rennen (Wie is de Mol?), stijldansen (Strictly come Dancing), kunstschaatsen (Sterren Dansen op het IJs) en recentelijk dan ook schoonspringen. Als je nog niet eerder hoorde van Sterren Springen, laat het idiootgeniale concept dan even tot je doordringen: Bekende Nederlanders (als terror Jaap en Kleine Viezerik) klimmen huiverend een heel erg hoge duikplank op, begeleid door commentaar van Gerard Joling, en krijgen vervolgens punten voor hoe knap en elegant ze in het zwembad terechtkomen. De meesten kunnen er niets van, dat is de hele lol ervan. Patty Brards ‘dodensprong’, leedvermaak in z’n puurste vorm, is een YouTube-hit.
Als je dit ziet en ook denkt “in een wereld waarin we dit massaal leuk vinden wil ik niet leven”, dan is er slecht nieuws: Reinout Oerlemans gaat het format aan andere landen verkopen. En die andere landen schijnen, zeker zodra ze Patty zien, dolenthousiast te zijn.
Kunnen we dit niet stoppen? Is het niet al erg genoeg dat Nederland Big Brother over de wereld heeft verspreid? Zit onze koopmansgeest zo diep verankerd dat we al onze wanproducten willen slijten, als er maar een markt voor is? Ja, Sterren Springen is even grappig, maar op de manier dat een McDonald's maaltijd even lekker is. Daarna: schaamte, leegte. Variërend op Hirsch Ballin zou ik Oerlemans willen zeggen: “Doe dit de Sterren niet aan, doe dit de mensheid niet aan.”
Volgens Gerard Joling zal het moeilijk zijn nieuwe Sterren bereid te vinden om de duikplank te betreden. Maar waarschijnlijk is het blik met Sterren even onuitputtelijk als hun aandachtsdrang. Hoe dieper hun carrière in het slop zit, hoe hoger (of lager) ze willen springen. Dat zal elders hetzelfde zijn als hier. En zo vult het primetime slot zich wereldwijd met buitelende Sterren. Tot zelfs de meest argeloze kijker in de binnenlanden van Oezbekistan aan zijn vrouw vraagt "waar kijken we vanavond naar?" en als antwoord krijgt: "Vallende Sterren."

Door Emy Koopman

Mail

Redactie

Charlotte Peys is cultuurwetenschapper en illustrator en woont en werkt in Gent (België). Haar werk is steeds gebaseerd op observatie en onderzoek. Ze illustreert om te onthouden, te verzamelen, te vertellen, te ordenen en te onderzoeken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info