De Standaard werd volledig door vrouwen gemaakt, tot grote hilariteit van de mannen. " /> De Standaard werd volledig door vrouwen gemaakt, tot grote hilariteit van de mannen. " />
Asset 14

Ramptoerisme

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Machtige Media

Masculien ramptoerisme

Of het nou als sociaal experiment was bedoeld of slechts als ‘ludieke actie’, de editie van Vlaams dagblad De Standaard van afgelopen donderdag (Internationale Vrouwendag) werd volledig door vrouwen gemaakt. Op de website, die nog wel door mannen werd bestierd, werd het hele proces geliveblogd, zoals dat ook bij rampen en andere wereldschokkende gebeurtenissen wordt gedaan. De vergelijking met een ramp ontging ook een van de medewerkers niet. “Iemand van de mannen, die anoniem wenst te blijven, wou deze dag voor geen geld van de wereld missen. 'Ik ben een ramptoerist!'”, zo werd geblogd. NOS.nl nam deze typering gretig over in haar berichtgeving over die malle Vlamingen die hun krant voor een dag aan vrouwen durfden over te laten. “Zelfs de fotografen, vormgevers en cartoonisten van de editie van morgen zijn vrouwen”, schrijft de NOS haast onthutst.
Hoe zouden lezers hebben gereageerd als de medewerker van De Standaard verklaarde als ramptoerist te willen komen kijken bij een redactie bestaande uit enkel moslims? Of uit negers? Of Chinezen? Ik gok dat de eerste twee op z’n minst een mediarelletje hadden veroorzaakt. De derde variant zou hoogstens de vrees voor een naderende Oosterse overname voeden. Van Chinezen bestaat immers het ‘positieve stereotype' dat het harde werkers zijn die zelfs een gebrekkige taalbeheersing niet in de weg laten staan van ondernemerschap. De ramptoerismegrap zou in dit geval niet werken omdat het niet verwijst naar een stereotiep beeld van de betreffende groep als incapabel, lui of allround slecht, zoals bij respectievelijk vrouwen, negers en moslims het geval is.
Waarom werd aan de oorspronkelijke grap dan geen aanstoot genomen, behalve misschien door van die verbitterde, dikke, harige, lesbische, getuinbroekte feministen? Waarom oogst de enige minderheid die in de meerderheid is geen opschudding? Misschien kan De Standaard daar antwoord op geven, nu er - goddank - weer gewoon mannen werken.

Door Anne Elshof

De Kunsten

Punk in het museum

Uiteindelijk wordt alles erfgoed. Ook Phil Bloom. Ook reclame voor Van Nelle. Ook de inhoud van schuttersputjes uit WOII. En nu dus ook oude albums van The Ex, gestencilde anarchistische blaadjes met een oplage van 62, geen woning geen kroning, London Calling-buttons in de vitrine en “Beatrix spinaziekut” aan de museumwand.
Toch wringt het ergens, God save the Queen (kunst, kraak, punk 1977-1984) in het Centraal Museum Utrecht. Niet eens zozeer omdat de deelnemende kunstenaars ondertussen grotendeels establishment en dood zijn (wat wil je, met overvloedige heroïne en seks in de beginjaren van AIDS). En ook maar deels omdat een museum helemaal niet DIY is. (Kunst moet hangen, of het nou in een gekraakte school of in een tot museum omgebouwd klooster is.) Wat vooral wringt is hoe de underground school gemaakt heeft. Was het opzetten van W139 en Aorta begin jaren ’80 nog een daad van praktisch idealisme, tegenwoordig hangt iedere Rietveldstudent in een projectspace in een leegstaand bankgebouw, zij het in American Apparel in plaats van lederjack en hanekam. Het doelbewust lelijke figuratieve modderverven waarmee begin jaren tachtig de schilderkunst terug in the picture kwam, is ondertussen geen statement meer maar een stijl: standard art school crap.
Laten we niet onnodig pissen op dat erfgoed: zonder de kraakbeweging was Amsterdam ook verHoogCatherijniseerd. De hanekammen zijn assymetrische retrokapsels geworden en no future heeft plaastgemaakt voor andersglobalisme, maar Paradiso, de Melkweg en recenter OT301 staan er nog steeds. (Of wat te denken van Occupy en Schijnheilig als erfgenamen?) Maar wat God save the Queen vooral laat zien is hoe krampachtig die esthetiek van lelijkheid en DIY geworden is. De onderliggende boodschap is dat het niet om de werken gaat, maar dat je erbij had moeten zijn. Geloof het niet. De jaren ’80 waren grauw en depressief. Ga liever zelf wat doen.

Door Floris Solleveld

Nieuws in beeld

De vondst van het eerste kievitsei staat symbool voor het begin van het voorjaar. Het zoeken naar het eerste kievitsei is van oorsprong een Friese traditie. Het is de enige regio in de Europese Unie waar het rapen van kievitseieren is toegestaan.

Illustratie: Anne Brakema

Commentaar

State Sponsered Rape

Niet bepaald een verrassing: de militaire rechtbank in Egypte heeft de arts vrijgesproken die tijdens de eerste demonstraties op het Tahrir-plein tientallen vrouwen aan maagdelijkheidstests onderworp. Sterker nog, het leger ontkent het bestaan van de tests, ondanks dat ze eerder in december 2011 door de burgerrechtbank zijn verboden. Het leger heeft lak aan de vernederingen die Samira Ibrahim, en vele anderen, hebben moeten doorstaan. Ook geen verrassing, het zijn immers 'maar' vrouwen. Overigens: bij deze maagdelijkheidtests werd de vagina van de (gestripte) vrouwen met een vinger gepenetreerd, onder het oog van een groep militairen. Niet echt een romantische 'eerste keer'.
In het 'vrije' westen ondergaan vrouwen die een abortus willen, in de Amerikaanse staat Virginia, de vergelijkbare vernedering van de wettelijk verplichte vaginale echo. Penetratie met de dildocamera levert een gedetailleerder beeld op dan een gewone echo. Zo kunnen de vrouwen goed zien wat ze weg laten halen. 'Instemming met seks = instemming met elke vorm van penetratie', luidt de motivatie. Dat het verplichte karakter leidt tot een vorm van 'State Sponsored Rape' wordt genegeerd. Nu is er in Amerika nog méér aan de hand. Nadat Obama de bepaling doorvoerde dat religieuze instituten geen uitzonderingspositie meer krijgen en de pil van haar werkneemsters moeten vergoeden, sloeg de vlam in de pan. Het ene middeleeuwse, Republikeinse standpunt na het andere wordt de politieke ruimte ingeslingerd: staten hebben het recht om anticonceptie te verbieden, vrouwen dienen thuis te blijven en abortus is de grootste zonde, met als sadistische conclusie dat ook verkrachtingsslachtoffers moreel verplicht zijn hun kind te baren.
Hoewel de Amerikaanse dames hun rechten beter kunnen verdedigen dan de Egyptische, blijkt het recht op zelfbeschikking voor vrouwen, overal ter wereld, niet vanzelfsprekend. Afgelopen donderdag was het Internationale Vrouwendag, een prima gelegenheid om deze, en andere, issues aan de kaak te stellen. Maar in Nederland lijkt men de heupen van Ananda Marchildon vooralsnog interessanter te vinden.

Door Esther Wertwijn

Commentaar

Stilte

Een van de grootste Nederlandse zedenprocessen ooit werd maandag met veel kabaal na enkele uren al stilgelegd. Wat staat er op het spel? Spreekrecht. Hoofdverdachte Robert M. wil het, omdat hij zich miskend voelt door het beeld dat in de media van hem is neergezet. Hij wil geen monster zijn. Niemand wil een monster zijn. Nog voor de rechters zijn verzoek in overweging konden nemen, hadden M.'s advocaten de rechtbank al gewraakt. Waarom? Spreekrecht. De ouders van de jonge slachtoffers kregen het, ook al mag dat volgens de Nederlandse wet (nog) niet. Oneerlijk, vond M., dus moeten de rechters naar huis.
Met al dat gepraat over gepraat zou je bijna vergeten waar deze zaak eigenlijk over gaat. In de paar uur dat de rechtbank haar werk mocht doen, werd het door de rechercheurs nog eens uiteengezet. Ernstig seksueel misbruik bij ten minste 67 zeer jonge kinderen, sommigen slechts enkele maanden oud. Zelfgemaakte kinderporno van nog eens 34 kinderen. Vier computers, 246 cd-roms en zeventig diskettes met pornografische beelden. 43.803 pornografische foto's, 3672 films. Uitgeprint een slordige 800 kilometer aan zo schokkende beelden, dat de behandelende rechercheurs er psychologische bijstand voor nodig hadden. Dat is amper in woorden uit te drukken.
Het proces wordt stilgelegd om het recht om te praten. Maar valt hier wel over te praten? De meeste slachtoffers lukt het nauwelijks, als ze al kunnen. Onder al het lawaai is het hun stem van oorverdovende stilte die het diepste nagalmt.

Door Tirza de Fockert

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan