Illustratie: Mirjam Dijkema

Big spender Bos, de lessen van Van Dis, het nee tegen Obama en de authenticiteit van Walter Benjamin." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Big spender Bos, de lessen van Van Dis, het nee tegen Obama en de authenticiteit van Walter Benjamin." />
nieuwsbrief
Asset 14

Nee-fase

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren van onze redacteuren.

Mail

De Hofstad

Waar we het voor doen

Weet u het nog? Eind 2008 stonden meerdere Nederlandse banken door toedoen van hun eigen stommiteiten op omvallen, zoals dat zo mooi heet. Ons hele financiële stelsel stond op instorten. Toenmalig minister van financiën Wouter Bos sprong in de bres, kocht Fortis en ABN Amro op, gaf talloze andere banken een broodnodige miljardeninjectie en redde ons van de ondergang. Bos werd alom geroemd om zijn daadkracht en snelle handelen, en werd verkozen tot politicus van jaar. De Nederlandse schatkist was een slordige 100 miljard lichter – vergeef me als ik er een miljardje naast zit.
Dat was toen. Nu, ruim drie jaar later, mogen de Nederlandse burgers gezamenlijk zo'n 16 miljard euro inleveren aan elementaire voorzieningen als zorg, sociale zekerheid en onderwijs. De presentatie van het eindrapport van De Wit II, de parlementaire enquétecommissie die onderzoek deed naar de crisismaatregelen, kon daarom niet beter getimed worden: het is altijd goed om te weten waar je het ook weer allemaal voor doet.
De bankencrisis dus, daar begon het mee. Bij het managen van die crisis zijn nogal wat fouten gemaakt, zo staat in het ruim zevenhonderd pagina's tellende rapport. Er is slecht gecommuniceerd, nog slechter onderhandeld, en oh ja, er werd door een communicatiefoutje 5 tot 8 miljard teveel betaald voor Fortis. Harde, zorgwekkende conclusies. Het was crisis, natuurlijk, en niemand wist wat voor catastrofe ons precies te wachten stond, maar toch, er blijken wel heel veel belastingcenten over de balk te zijn gesmeten. Maar waar wordt ophef over gemaakt? Over het aangetaste blazoen van Wouter Bos, die het toch niet zo goed had gedaan als we toen dachten. Dus doet de een na de ander nu zijn best om de eer van Bos te redden. Eerst Zalm, toen Wellink, en daarna keurde ook Diederik Samsom het harde oordeel over zijn partijgenoot af. Wouter Bos, zo blijkt, daar moet je vanaf blijven. En die teveel betaalde miljarden? Ach, die betalen wij burgers binnenkort netjes weer terug.
Het is goed om te weten waar we het voor doen.

Door Tirza de Fockert

Machtige Media

Van Dis geeft les

Het mooiste televisieprogramma van het moment is zonder twijfel Van Dis in Indonesië, waarin de auteur onderzoekt "hoe het Nederlandse verleden nog doorklinkt in het Indonesische heden". Iedere zondagavond leidt hij de kijker vijftig minuten rond in het paradijselijke land vol rariteiten en sporen van de Nederlandse koloniale honger. Adriaan van Dis is onze charmante onderwijzer, die iedereen inpakt met zijn persoonlijke benadering. Hij is open, oprecht en brutaal waar nodig.
Maar, zo bepaalden "de Kijkwijzer-sukkels": in de zaterdagmiddag-herhaling van aflevering zes moesten enkele fragmenten onzichtbaar worden gemaakt. Van Dis' ergernis was zeer begrijpelijk. Het betrof scènes uit een Indonesische oorlogsfilm waarin een Nederlandse kolonist een Indonesiër laat mishandelen, die daardoor bloed spuwt. De beelden zijn maar kort te zien, minder gruwelijk dan sommige items in het Journaal, en een relevant stukje Nederlandse geschiedenis. “Eindelijk wordt er eens een fraai staaltje koloniaal gedrag vertoond op de Nederlandse televisie en dan moet dat onzichtbaar worden gemaakt. Schandelijk!” aldus Van Dis.
Nederland lijkt (no pun intended) Oost-Indisch doof als het gaat om haar verleden. Gemakshalve zijn we vergeten hoe we als een stel imperialistische beesten de wereld over zijn getrokken en een spoor van onderdrukking hebben achtergelaten. Liever zien we onszelf als reislustige ondernemers die de wereld over trokken. 'VOC-mentaliteit' noemde Balkenende het schaamteloos, een term die sommigen nog steeds trots inboezemt. Nederland verhandelde ooit zo’n 550.000 Afrikaanse slaven, maar Zijlstra beëindigt de subsidie aan het NiNsee en zwarte pieten sieren nog altijd de verpakkingen van chocoladeletters. En met een beetje pech horen we over een paar dagen dat er van de Nederlandse bijdrage aan ontwikkelingshulp weinig overblijft.
We kunnen, kortom, wel een beetje onderwijs gebruiken. Aanstaande zondag geeft Van Dis weer les, om 20.25 op Nederland 2. En wie niet had opgelet, kan de eerste zeven afleveringen hier terugkijken.

Door Kelli van der Waals

Nieuws in beeld

Breivik had gevraagd om uitzending van zijn getuigenis, maar het hooggerechtshof bepaalde dat de media de getuigenis niet mag uitzenden op televisie. Nagenoeg alle tv-opnamen die tijdens het proces tegen Breivik in de rechtszaal worden gemaakt blijven de komende 25 jaar geheim.

Illustratie: Mirjam Dijkema

De Kunsten

Net echt

Terwijl in Nederland ruim een miljoen mensen het afgelopen weekend voor 1 euro een museum bezochten, heeft het Google Art Project inmiddels topstukken van 151 musea in beeld gebracht. Als bezoeker dwaal je digitaal door de gangen van musea van New York tot New Delhi en bekijk je werken van Jeff Koons, Botticelli en oude Romeinen tot op de millimeter.
'Maakt Google Art museumbezoek overbodig?' is dan al snel de vraag. “Zelfs aan de meest volmaakte reproductie ontbreekt een ding: het hier en nu van het kunstwerk – zijn unieke bestaan op de plaats waar het zich bevindt”, schreef filosoof Walter Benjamin in 1935. Als ik hem nu op mijn laptop de poriën op de wang van Venus kon laten zien, zou hij waarschijnlijk tot tranen geroerd zijn. Maar zelfs wanneer het mogelijk is de mooiste werken uit wereldwijde collecties met een enkele klik in hoge kwaliteit op je scherm te toveren, bezoeken mensen dus nog steeds musea. Zelfs al brengt de techniek ons perfecte kopieën, het hier en nu van het kunstwerk doet er nog steeds toe, benadrukte Benjamin toen en toont Google vandaag. Kunst en techniek concurreren niet met elkaar, maar gaan juist hand in hand. De website mag dan prachtig zijn, als bezoeker krijg je vooral zin om de musea daadwerkelijk te bezoeken.
Ik ben er, met Walter Benjamin onder de arm, rotsvast van overtuigd dat mensen oog in oog willen staan met een kunstwerk. Zelfs als we ooit de foto's van Google Art kunnen printen met een 3D printer. Mensen willen authenticiteit ervaren. Dat geldt niet alleen voor kunstwerken. Op de vraag of musea nog wel een gebouw nodig hebben, zei de Londonse curator Iwona Blazwick tijdens een lezing in Amsterdam met een ondeugende glimlach: “Well, don't forget that museums are great to pick up people.”

Door Roos Euwe

Ver weg

Nee-fase

Elke ouder kan erover meepraten: de nee-fase, waarbij kinderen van twee tot drie jaar stelselmatig weigeren om mee te gaan in de plannen van hun ouders. Het wordt ook wel de peuterpuberteit genoemd. Onlangs was ik bij mijn zus voor de eerste verjaardag van mijn neefje, en zag ik hoe talloze andere moeders worstelden met hun opstandige kinderen. “Ik WIL niet naar huis!” De half-gedecideerde, half-geneerde vrouwen sleurden hun kinderen aan de arm mee naar buiten.
Zo moet Barack Obama zich ook regelmatig gevoeld hebben. De grote politieke doorbraak van de senator van Illinois was zijn speech op de Democratische Conventie in 2004, waarbij hij riep: “There is not a liberal America, or a conservative America, there is the United States of America!” De strijd tegen polarisering was een van de fundamenten van zijn campagne.
In zijn speech voor de leden van de Associated Press op 3 april jongstleden is er niets van dit idealisme over. Een zichtbaar geïrriteerde Obama lijkt alle hoop op compromissen opgegeven te hebben en wijst bijna wanhopig naar het ‘extreme’ budgetvoorstel van de Republikeinen, dat niets anders is dan ‘sociaal darwinisme’. Het contrast is schrijnend.
De polarisering is in Obama’s eerste termijn alleen maar toegenomen. Tijdschrift The New Yorker kreeg verschillende memo’s uit het Witte Huis in handen. Ze schetsen een beeld van een president die worstelt met een paradox: om de polarisering te doorbreken, heb je macht nodig, maar om macht te behouden, moet je polariseren. De Republikeinen zeggen onvermoeibaar 'nee', omdat elke strohalm voor Obama een verlies voor hen betekent. Deze week sneuvelde Obama’s ‘Buffet rule’, een plan om de belasting voor topinkomens te verhogen (overigens nog lang niet naar het Europese niveau) en een dezer dagen spreekt het Hooggerechtshof zich waarschijnlijk negatief uit over de omstreden Zorgwet (Obamacare), een van zijn weinige successen.
Hoe ga je met de nee-fase om? Volgens de website peuteren.nl moet je vooral begripvol zijn over de weigering en jouw kant van het verhaal uitleggen, zodat het kind zich serieus genomen voelt. Dat heeft Obama lang geprobeerd.
Bij een driftbui in de supermarkt gelden echter andere regels: “Zeg op rustige, vastberaden toon: 'Je moet nu naar mama luisteren,' pak je kind kalm en beheerst op en zet het in de auto.”
Het lijkt er op dat Obama, mocht hij de kans krijgen, de volgende vier jaar voor deze strategie zal kiezen.

Door Rutger Lemm

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5