Silvio Berlusconi kondigde dit weekend zijn terugkomst aan in de Italiaase politiek. "De situatie is nu veel ernstiger dan toen ik vier jaar geleden de regering verliet uit verantwoordelijkheidsgevoel en liefde voor mijn land", aldus de 76-jarige politicus. Persbureau Ansa sprak over de terugkeer van de clown. Berlusconi is zeker een clown. Maar hij is niet de enige. Zijn politici, media en kiezers in onze democratie niet allemaal clowns geworden, slechts minder goed geschminkt dan Berlusconi?
De machtszucht waaraan Berlusconi lijdt, ligt volledig binnen de grenzen van hoe parlementaire democratieën zijn gaan functioneren. Behalve misschien een seksschandaaltje met een minderjarige hier en een veroordelinkje wegens belastingfraude daar, maar een beetje machtswellusteling heeft zo zijn schandaaltjes. Vermaak is de belangrijkste deugd van de moderne democraat, zonder vermaak geen zetels. Een vuistregel die Berlusconi zijn hele politieke carrière tot kunst verheven heeft. We zouden Berlusconi moeten prijzen dat hij het bankroet van de democratie zo inzichtelijk heeft gemaakt. Door zijn optredens zien we hoe buigzaam het volk, dat geen mening heeft, reageert op de grillen van de clown, hoezeer mediageneuzel regelrecht de papierbak in ratelt en de bestuurders zelf afgetrainde fraudeurs zijn die zich enkel interesseren in macht en seks.
Plato noemde democratie een slechte staatsvorm die de macht niet bij het volk legt, maar bij een populist die inspeelt op onderbuikgevoelens. Met zijn aldus verworven positie creëert de populist vervolgens een dictatuur. Onze dictaturen zijn variaties op die van Berlusconi, met hun dagelijks voorgeschotelde waanbeelden op de buis, hun liegende, egoïstische bestuurders en onverschillige massa’s die zich alleen bekommeren om hun zakgeld.

Door Thomas Rietstra

In Zweden heeft de populaire speelgoedleverancier Top Toy een speciale sekseneutrale editie van hun kerstcatalogus uitgebracht, waarin je jongetjes liefelijk het haar van een pop ziet borstelen en meisjes stoer worden afgebeeld met een supersoaker in de hand. De eerdere edities van de gids werden door de Zweedse ‘ReklamOmbudsman’ beticht van discriminatie naar aanleiding van een klacht van een basisschoolklas die bezig was met een project over gender- en sekseverschillen.
Zweden loopt vaker voorop als het gaat om het doorbreken van genderstereotypes, iets wat nog steeds keihard nodig is. Als kind word je, zelfs voor je geboorte al, langzaamaan in een hoek gedreven waarin je voorkeuren, smaak, gedrag en salaris alvast bepaald zijn aan de hand van wat je tussen je benen hebt zitten. En voor meisjes is deze hoek ver weg van techniek, bètavakken en uiteindelijk ver weg van écht gelijke kansen. De discussie over wat aangeboren en wat aangeleerd is blijft relevant, maar duidelijk is dat de kaders heel eenzijdig worden vormgegeven door speelgoedfabrikanten. Terwijl de praktijk hier vaak van afwijkt.
Mijn peetzoon, nu anderhalf, heeft twee favoriete speelgoeditems. Ondanks een kast vol blokken, duplo, knuffels, auto’s, emmers en schepjes trekt hij telkens weer stoffer en blik uit de keukenkast en de papierprullenbak onder het bureau vandaan. Ik zie een prachtige carrière als schoonmaker voor hem weggelegd, maar zijn alfamannetjes vader wil daar uiteraard niets van weten. Binnenkort krijgt hij een zusje en dan zal, gewenst of niet, een groot deel van de baby-inboedel worden aangepast. Kleertjes worden roze of een andere zoete pastelkleur en ballen veranderen in poppen.
Met mij als peettante heeft mijn vriendin een beetje Zweden in huis gehaald. Dat belooft alle goeds voor een net zo keuzevrije toekomst voor haar nog ongeboren dochter.

Door Noor Spanjer

Schrijf op: Kathryn Bigelow wordt met Zero Dark Thirty de grote winnaar bij de 85ste Oscaruitreikingen in februari. De film over de zoektocht naar en de uiteindelijke executie van Osama Bin Laden is nog niet uit, maar heeft de eerste prijzen al binnen. Het gros van de recensenten dat de film in voorpremière heeft gezien is het over twee zaken eens: (1) de film is een meesterwerk; (2) de film verheerlijkt marteling.
David Edelstein roemt Bigelow in NYMag, maar ziet in Zero Dark Thirty een "borderline fascistic" statement. Glenn Greenwald van The Guardian gaat een stap verder door te stellen dat de film niet ondanks, maar dankzij de martelscènes zo wordt bejubeld in de Verenigde Staten. Het is een lofzang op de effectiviteit van marteling, immers “zonder martelingen, geen Bin Laden” lijkt Zero Dark Thirty te zeggen. De New York Times opent met de suggestie dat de film vooral Dick Cheney zal bevallen – omdat het hem en anderen zoals hem vrijspreekt van gewetensbezwaren. Al is het alleen maar omdat mensen met troebele moraal alles aangrijpen om hun ideeën te rechtvaardigen.
Maar is er daadwerkelijk reden om te denken dat de film martelen goedkeurt? Bigelow zegt met Zero Dark Thirty een journalistieke benadering te hebben gekozen die alleen opmerkt dat de CIA zich schuldig heeft gemaakt aan martelpraktijken. Maar ook Bigelow hoort zich te verantwoorden voor haar inhoudelijke keuzes. Ware het niet dat haar werk voor zich spreekt. Haar vorige film, het veelbekroonde The Hurt Locker, kreeg eveneens de kritiek oorlogspropaganda te zijn - maar wie die film heeft gezien, begrijpt dat de regisseuse haar oordeel over oorlog en geweld heel bewust uitstelt. Alsof ze aangeeft “dit is een complex moraal probleem wat ons allemaal ongemakkelijk maakt en juist daarom gaan we het er over hebben.”
"Dark Zero Thirty" en "torture" zijn op Twitter al dagen trending. Die Oscars kunnen Bigelow niet meer ontgaan.

Door Philip Montnor