Asset 14

Hulpeloos getreiter

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier commentaren van onze redacteuren, in woord en beeld.

Commentaar

PGB

Ooit, lang geleden, was ik een arme student op zoek naar een extra bijbaantje. Mijn buurmeisje vertelde me dat ze particuliere thuiszorg deed bij een oudere kunstenares in het centrum van Amsterdam en vroeg of ik misschien geïnteresseerd was. Het betaalde een stuk beter dan het slavenwerk dat ik in die tijd deed bij een inmiddels failliete koffieketen en ze omschreef de kunstenares als een ‘origineel type’. Als ik me op dat moment had gerealiseerd dat ik drie krankzinnige jaren tegemoet ging waarin ik onder andere naar Artis werd gestuurd om vogelveren te rapen voor een vogelverenverzameling, paniekaanvallen kreeg wanneer het Allinsonbrood van de natuurwinkel op was en medeplichtig werd gemaakt aan het wegpesten van een alcoholische buurvrouw, had ik mijn buurmeisje misschien gezegd dat ik al heel gelukkig was met mijn baan bij de bijna failliete koffieketen. Maar dat deed ik niet. Ik ging de thuiszorg in.
De invalide kunstenares ontving maandelijks een PGB (Persoonsgebonden Budget) om ons, haar ondeskundige studentes met een slavenziel, van te betalen. Ze had ook recht op reguliere thuiszorg, maar aangezien deze mensen regelmatig drie uur te laat kwamen of ruzie met haar maakten, wat waarschijnlijk inhield dat ze niet in een crisis schoten wanneer het juiste brood niet te krijgen was en dat ze geen tijd hadden om haar te helpen met haar van de pot gerukte kunstprojecten, ontving ze hen alleen nog voor de medische noodzakelijkheden.
Deze week is er in de Tweede Kamer gedebatteerd over het PGB. Het PGB dat binnen de geplande bezuinigingen niet zover zal worden doorgevoerd als wordt gevreesd, en daar ben ik blij om, aangezien het PGB-debat slechts een slappe aanleiding voor me was om dit stukje over mijn gekke kunstenares te schrijven. Ik hoop dat het goed met haar gaat en dat ze tot in de lengte van haar dagen nietsvermoedende studentes zal kunnen terroriseren. Want overgeleverd aan de thuiszorg van overheidswege zijn mensen als zij ten dode opgeschreven.

Door Sanne Rispens

Commentaar

Thundercloud

Het Elektronisch Patientendossier wordt onder de hoede van de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie doorgestart als het Landelijk SchakelPunt. Om haar plannen te kunnen verwezenlijken heeft het VZVZ de ontwikkeling én het beheer van dit digitale platform uitbesteed aan een Amerikaans bedrijf. Alleen blijkt nu dat de Amerikaanse overheid via de omstreden Patriot Act toegang kan krijgen tot dit Schakelpunt. Oeps!
Maar Edwin Velzel, directeur van het VZVZ, weet zeker dat CSC zich aan de Nederlandse wet zal houden. Hij heeft immers gezegd de samenwerkingsovereenkomst te beëindigen als het bedrijf niet kan garanderen buiten deze wet te vallen. Een Amerikaans verzoek om LSP-gegevens belandt gewoon bij de Nederlandse rechter. Bovendien vindt Velzel dat we het LSP moeten zien als niet méér dan een soort medisch telefoonboek. Ook de heisa rondom die Patriot Act is een beetje onzin, want tot nog toe is er weinig mee gedaan.
Lulkoek. Onderzoeker Informatierecht Joris van Hoboken stelt dat de Patriot Act het juist mogelijk maakt dat ieder bedrijf met Amerikaanse roots gedwongen wordt gegevens af te staan. Het argument dat de wet nog maar weinig is gebruikt (en daarom niet zo interessant is), is een drogredenering van jewelste.
Sinds Obama in 2011 de wet met vier jaar verlengde maakt men zich in Amerika zorgen dat het in de grondwet vastgelegde recht op privacy te makkelijk door de eigen overheid geschonden kan worden. Door de beslissing een Amerikaans bedrijf in te schakelen voor het ontwikkelen van het Schakelpunt worden deze zorgen ook de onze. De data van het LSP worden namelijk in een cloud opgeslagen, bereikbaar via een portal op het internet. Aangezien het LSP heuse medische geschiedenissen bevat, hoogst persoonlijk en misbruikgevoelig, vind ik de bagatelliserende houding van Velzel stuitend. Hij zou er beter aan doen om de nodige voorzichtigheid in acht te nemen. Want noch CSC, noch Velzel kan voorspellen wat de gevolgen zullen zijn wanneer de FBI ons grondrecht op privacy met de voeten treedt.

Door Esther Wertwijn

Nieuws in Beeld

"Onbestaand eiland"

Illustratie: Charlotte Peys

De Hofstad

Hulpeloos getreiter

Het was een zware week voor de SGP: meer macht voor vrouwen binnen de partij, een vergeefse strijd tegen gevloek in Scherpenzeel en als klap op de vuurpijl de Kamermeerderheid voor afschaffing van het verbod op godslastering.
Nu wordt al jaren geprobeerd het verbod op godslastering af te schaffen. Vooral D66 heeft openlijk een grote hekel aan artikel 147. In de praktijk is het artikel minstens even dood als God. In de praktijk kun je straffeloos zeggen dat je je God voorstelt als een "muisgrijze ezel" en Hem "drie keer achter elkaar langdurig in zijn Geheime Opening [wil] bezitten".
Dat D66 er zo op gebrand is iets wat alleen in naam nog bestaat te vernietigen geeft aan hoe heilig voor haar het recht op vrije meningsuiting is. Dat kun je ook dogmatisch noemen. Hoe dan ook lijkt de afschaffing er nu echt te komen en de reactie van de SGP is tekenend gelaten: geen woede, nee, verdriet.
Ik begrijp het verdriet van de SGP: het is heel vervelend als iemand van wie je houdt door anderen wordt bespot. Het kan dan zelfs lastig worden om zelf niet op de getreiterde neer te gaan kijken: verdomme man, waarom laat je je nou zo beledigen, waarom sla je niet terug? Maar deze getreiterde is een opperwezen. Onze spotternijen zijn voor Hem als vliegen op de rug van een ezel, minder dan dat. Waarschijnlijk lacht Hij om ons hulpeloos getreiter. Hij weet immers dat wij moeten sterven en daar als boze kinderen om zitten te stampvoeten. Als Hij bestaat lachen de SGP’ers het laatst.

Door Emy Koopman

Mail

Redactie

Charlotte Peys is cultuurwetenschapper en illustrator en woont en werkt in Gent (België). Haar werk is steeds gebaseerd op observatie en onderzoek. Ze illustreert om te onthouden, te verzamelen, te vertellen, te ordenen en te onderzoeken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!