Illustratie: Anne Brakema

Een woedende redactie bespreekt deze week: een bleke Israëlische jongen, opstandige theatermakers, een slissende filosoof en laffe televisie." />

Illustratie: Anne Brakema

Een woedende redactie bespreekt deze week: een bleke Israëlische jongen, opstandige theatermakers, een slissende filosoof en laffe televisie." />
nieuwsbrief
Asset 14

Donorweek

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Mail

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Luxeproducten

"Van uw belastinggeld: een nieuwe generatie overaanbod. Gegarandeerd hoogdrempelig", staat er in kapitalen op de gevel van Theater Kikker in Utrecht. Dit kleine theater presenteerde afgelopen week met ijzersterke leuzen haar nieuwe programma vol veelbelovende acteurs, mimespelers, stenenstapelaars, wereldverbeteraars en gitaarpingelaars. In vier dagen speelden er tien voorstellingen van theatermakers "die afstudeerden in een tijd waarin Nederland lijkt te kotsen op iedereen die de boel een pietsje mooier wil maken", aldus gastprogrammeur Oscar Kocken. Hoe moeten de kunsten, inclusief programmeurs, instellingen, journalisten, theoretici, reageren op het verwijt dat kunst vooral wordt gemaakt voor een links, elitair clubje, dat het geen algemeen belang dient en dus ook niet gefinancierd hoeft te worden door de overheid?
De Vlaamse socioloog Pascal Gielen sprak aan het begin van het theaterseizoen in Brussel de State of the Union uit, een jaarlijkse toespraak, gehouden door iemand uit de kunsten. Gielen, die in de afgelopen jaren veel vaker heeft geschreven over de autonomie van kunst, bekritiseerde het bestuursjargon van efficiëntie en management, de evidence-based policy die de schijn heeft van neutraliteit ("De cijfers spreken voor zich, nietwaar?") maar in wezen een sterk staaltje neoliberale politiek is. Dit jargon werd zonder problemen overgenomen door andere sectoren, waaronder cultuur, en was in feite een voorbode van het huidige, kunstvijandige klimaat. Onder het mom van "cultureel ondernemerschap" moet kunst nu de markt op om verkocht te worden als warme, zoete broodjes - immers ook een luxeproduct. Wat te doen?
Geen slachtoffer zijn van de situatie, politiek stelling nemen, de eigen waarden en overtuigingen formuleren en het neoliberale jargon de rug toekeren, schrijft Gielen. In Utrecht zijn ze alvast begonnen. Daar was de slachtofferrol ver te zoeken. Rebekka de Wit, net afgestudeerd in woordkunst, klom op het podium en overdonderde de zaal in een dik uur met een sterk staaltje intelligente, persoonlijke en politieke retoriek. Van mijn belastinggeld, met liefde.

Door Roos Euwe

Ver weg

Gilad Shalit

Twee jaar geleden was ik in Israël. Vlakbij de woning van de premier stond een Gilad Shalit-tent waar Israëlische vrouwen met droevige gezichten om de beurt de wacht hielden. Overal hingen foto’s van die bleke jongen, die blijkbaar vóór zijn gevangenneming ook al niet zo vrolijk was. Er was een levensgrote kartonnen foto van de jonge soldaat, maar het hoofd was geknakt en werd met tape en een ingenieuze stokconstructie omhoog gehouden; een weinig optimistisch beeld. Ondertussen leidde zijn vader een massale mars door het land. Zelfs de schaarse gematigde Israëli die ik sprak, werden woedend bij het horen van die ene naam.
De periode waarin de meeste mensen volwassen worden, bracht Gilad Shalit door in een cel. Maar in diezelfde vijf jaar werden tienduizenden naamloze Palestijnse mannen, vrouwen en kinderen uit hun huis gezet, vernederd bij checkpoints, zonder reden gevangen gezet of vermoord.
In de symboliek van de rouw om het slachtoffer zien we het chauvinisme van het volk. Als er bij een bomaanslag in Mumbai één persoon sterft, valt de schade mee. Maar als het een jong meisje was, is dat al erger. Ze blijkt ook nog hoogbegaafd te zijn geweest en meerdere essays over wereldvrede te hebben geschreven - de kranten staan vol. Ze was ook nog eens heel mooi - talloze documentaires worden voorbereid. En ze was Nederlands! - nationale rouw.
Uit de enorme aandacht voor die ene soldaat en de absurd scheve deal tussen Netanyahu en Hamas, kunnen we niet anders concluderen dan dat Israëli Palestijnen als mindere mensen zien. Die lieve Shalit zei dat hij hoopte dat zijn vrijlating het vredesproces zou helpen. Helaas laat het zien dat de situatie nog veel erger is dan we dachten.

Door Rutger Lemm

Nieuws in beeld

Op maandag 17 oktober is de Donorweek van start gegaan. De Nederlandse overheid hanteert een 'nee-tenzij' systeem, waardoor mensen die niet stilstaan bij het donorschap ook automatisch geen organen afstaan na hun dood - een kwalijke zaak. In België is met groot succes het 'ja-tenzij' systeem ingevoerd.

Illustratie: Anne Brakema

Machtige Media

Denk anders

Hanneke Groenteman noemde het "het nationale gezelschapsspel": Denk Anders van De Wereld Draait Door. Toen Steve Jobs onlangs overleed deed DWDD er, zoals bijna iedereen, alles aan om hun merk aan het sexy en mateloos populaire Apple-brand te verbinden. Het programma wijdde een volledige aflevering aan de wijlen zakenman en besteedde de daarop volgende week elke dag een item aan het namaken van de Think Different-reclame van Apple.
Het Denk Anders-project werkte als volgt: er werd een filmpje samengesteld van één minuut, waarin zeventien personen werden getoond die Nederland hebben veranderd door anders te durven denken. Elke aflevering mochten twee BN’ers iemand uit de clip halen en er iemand aan toevoegen. Veel gratis reclame voor een commercieel bedrijf, maar het was het een leuk idee. Immers, geen betere discussie dan die over een canon. "Er wordt ontzettend veel over getweet, gepraat, men maakt zich druk", aldus Matthijs van Nieuwkerk. Er zijn dan ook veel andersdenkende Nederlanders waar bewegend beeld van is, en slechts zeventien plekjes in het Apple-spotje. De invullers moesten kritisch zijn.
Opvallend was dan ook de nagenoeg onbetwiste positie van Pim Fortuyn in het filmpje. Fortuyn durfde anders te denken, inderdaad. En hij liet dat blijken door te beledigen: hij noemde de islam een achterlijke cultuur. En nu staat hij opeens in, wat Van Nieuwkerk noemt, een "eregallerij", en niemand die er een woord over rept. Claudia de Breij deed een kleine poging, door middel van een grapje: "Pim Fortuyn er uit, gewoon om te zieken." Om er vervolgens meteen op terug te komen: "Nee natuurlijk, daar ontkom je ook niet aan." Pim Fortuyn verdient een ereplek, en blijkbaar durft niemand daar nog anders over te denken.

Door Kelli van der Waals

De Hofstad

De echte Žižek draagt een pak

Tussen de demonstranten op Wallstreet stond vorige week ineens Slavoj Žižek, de favoriete filosoof van alles wat op een fixie rijdt en een baard heeft. Žižek is de onnavolgbare denker die strooit met popculturele verwijzingen en regelmatig schermt met het werk van Hegel en Lenin. Met zijn bombastische manier van praten, zijn grijze baard en slissende stem is het makkelijk om van hem te houden. Een collega van mij noemde hem 'een soort kerstboom': er hangt voor iedereen wel wat moois in.
De normaal zo uitgesproken Žižek bleef dit keer erg rustig. Geen opzwepende woorden, maar juist tempering. Hij leek een beetje op Obama na de verkiezingen. Het is nu duidelijk dat een groot gedeelte van de wereld het niet neemt, maar hoe nu verder? "We are allowed to think about alternatives”, sprak Zizek. En dat is volgens Bas Heijne in de NRC de angst die hij heeft: dat alles waar hij voor staat, zelfs in tijden van crisis geen handen en voeten krijgt.
Zo leek het ook even op het Beursplein. Bij Occupy Amsterdam eindigde het alsnog in het uitjoelen van VVD’ers en het opsteken van vingers naar de politie. Carl Peeters zegt deze week in Vrij Nederland dat ook de kerstboom het niet weet.
Ik had zaterdag zelf een nogal schizofrene dag. Door een toevallige samenloop van omstandigheden kon ik alleen in mijn pak het plein oplopen. Scheve blikken natuurlijk. Voor sommige vrienden blijf ik altijd een rechtse bal (in mijn pak), terwijl ik voor anderen een eeuwige marxist ben (met mijn demonstreren). Maar wat Žižek wil is dat we dit soort oordelen achter ons laten en samen praten over oplossingen: pakken en krakers, liberalen en Marxisten. De volgende stap is niet alleen samenkomen, maar overleggen zonder van tevoren al overtuigd te zijn van een oplossing.
Dankzij Occupy mogen we nu echt praten over oplossingen, nu nog écht luisteren. Ook naar mij, in mijn pak.

Door Tim de Gier

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5