Illustratie: Anne Brakema

Een woedende redactie bespreekt deze week: een bleke Israëlische jongen, opstandige theatermakers, een slissende filosoof en laffe televisie." />

Illustratie: Anne Brakema

Een woedende redactie bespreekt deze week: een bleke Israëlische jongen, opstandige theatermakers, een slissende filosoof en laffe televisie." />
tickets
Asset 14

Donorweek

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Luxeproducten

"Van uw belastinggeld: een nieuwe generatie overaanbod. Gegarandeerd hoogdrempelig", staat er in kapitalen op de gevel van Theater Kikker in Utrecht. Dit kleine theater presenteerde afgelopen week met ijzersterke leuzen haar nieuwe programma vol veelbelovende acteurs, mimespelers, stenenstapelaars, wereldverbeteraars en gitaarpingelaars. In vier dagen speelden er tien voorstellingen van theatermakers "die afstudeerden in een tijd waarin Nederland lijkt te kotsen op iedereen die de boel een pietsje mooier wil maken", aldus gastprogrammeur Oscar Kocken. Hoe moeten de kunsten, inclusief programmeurs, instellingen, journalisten, theoretici, reageren op het verwijt dat kunst vooral wordt gemaakt voor een links, elitair clubje, dat het geen algemeen belang dient en dus ook niet gefinancierd hoeft te worden door de overheid?
De Vlaamse socioloog Pascal Gielen sprak aan het begin van het theaterseizoen in Brussel de State of the Union uit, een jaarlijkse toespraak, gehouden door iemand uit de kunsten. Gielen, die in de afgelopen jaren veel vaker heeft geschreven over de autonomie van kunst, bekritiseerde het bestuursjargon van efficiëntie en management, de evidence-based policy die de schijn heeft van neutraliteit ("De cijfers spreken voor zich, nietwaar?") maar in wezen een sterk staaltje neoliberale politiek is. Dit jargon werd zonder problemen overgenomen door andere sectoren, waaronder cultuur, en was in feite een voorbode van het huidige, kunstvijandige klimaat. Onder het mom van "cultureel ondernemerschap" moet kunst nu de markt op om verkocht te worden als warme, zoete broodjes - immers ook een luxeproduct. Wat te doen?
Geen slachtoffer zijn van de situatie, politiek stelling nemen, de eigen waarden en overtuigingen formuleren en het neoliberale jargon de rug toekeren, schrijft Gielen. In Utrecht zijn ze alvast begonnen. Daar was de slachtofferrol ver te zoeken. Rebekka de Wit, net afgestudeerd in woordkunst, klom op het podium en overdonderde de zaal in een dik uur met een sterk staaltje intelligente, persoonlijke en politieke retoriek. Van mijn belastinggeld, met liefde.

Door Roos Euwe

Ver weg

Gilad Shalit

Twee jaar geleden was ik in Israël. Vlakbij de woning van de premier stond een Gilad Shalit-tent waar Israëlische vrouwen met droevige gezichten om de beurt de wacht hielden. Overal hingen foto’s van die bleke jongen, die blijkbaar vóór zijn gevangenneming ook al niet zo vrolijk was. Er was een levensgrote kartonnen foto van de jonge soldaat, maar het hoofd was geknakt en werd met tape en een ingenieuze stokconstructie omhoog gehouden; een weinig optimistisch beeld. Ondertussen leidde zijn vader een massale mars door het land. Zelfs de schaarse gematigde Israëli die ik sprak, werden woedend bij het horen van die ene naam.
De periode waarin de meeste mensen volwassen worden, bracht Gilad Shalit door in een cel. Maar in diezelfde vijf jaar werden tienduizenden naamloze Palestijnse mannen, vrouwen en kinderen uit hun huis gezet, vernederd bij checkpoints, zonder reden gevangen gezet of vermoord.
In de symboliek van de rouw om het slachtoffer zien we het chauvinisme van het volk. Als er bij een bomaanslag in Mumbai één persoon sterft, valt de schade mee. Maar als het een jong meisje was, is dat al erger. Ze blijkt ook nog hoogbegaafd te zijn geweest en meerdere essays over wereldvrede te hebben geschreven - de kranten staan vol. Ze was ook nog eens heel mooi - talloze documentaires worden voorbereid. En ze was Nederlands! - nationale rouw.
Uit de enorme aandacht voor die ene soldaat en de absurd scheve deal tussen Netanyahu en Hamas, kunnen we niet anders concluderen dan dat Israëli Palestijnen als mindere mensen zien. Die lieve Shalit zei dat hij hoopte dat zijn vrijlating het vredesproces zou helpen. Helaas laat het zien dat de situatie nog veel erger is dan we dachten.

Door Rutger Lemm

Nieuws in beeld

Op maandag 17 oktober is de Donorweek van start gegaan. De Nederlandse overheid hanteert een 'nee-tenzij' systeem, waardoor mensen die niet stilstaan bij het donorschap ook automatisch geen organen afstaan na hun dood - een kwalijke zaak. In België is met groot succes het 'ja-tenzij' systeem ingevoerd.

Illustratie: Anne Brakema

Machtige Media

Denk anders

Hanneke Groenteman noemde het "het nationale gezelschapsspel": Denk Anders van De Wereld Draait Door. Toen Steve Jobs onlangs overleed deed DWDD er, zoals bijna iedereen, alles aan om hun merk aan het sexy en mateloos populaire Apple-brand te verbinden. Het programma wijdde een volledige aflevering aan de wijlen zakenman en besteedde de daarop volgende week elke dag een item aan het namaken van de Think Different-reclame van Apple.
Het Denk Anders-project werkte als volgt: er werd een filmpje samengesteld van één minuut, waarin zeventien personen werden getoond die Nederland hebben veranderd door anders te durven denken. Elke aflevering mochten twee BN’ers iemand uit de clip halen en er iemand aan toevoegen. Veel gratis reclame voor een commercieel bedrijf, maar het was het een leuk idee. Immers, geen betere discussie dan die over een canon. "Er wordt ontzettend veel over getweet, gepraat, men maakt zich druk", aldus Matthijs van Nieuwkerk. Er zijn dan ook veel andersdenkende Nederlanders waar bewegend beeld van is, en slechts zeventien plekjes in het Apple-spotje. De invullers moesten kritisch zijn.
Opvallend was dan ook de nagenoeg onbetwiste positie van Pim Fortuyn in het filmpje. Fortuyn durfde anders te denken, inderdaad. En hij liet dat blijken door te beledigen: hij noemde de islam een achterlijke cultuur. En nu staat hij opeens in, wat Van Nieuwkerk noemt, een "eregallerij", en niemand die er een woord over rept. Claudia de Breij deed een kleine poging, door middel van een grapje: "Pim Fortuyn er uit, gewoon om te zieken." Om er vervolgens meteen op terug te komen: "Nee natuurlijk, daar ontkom je ook niet aan." Pim Fortuyn verdient een ereplek, en blijkbaar durft niemand daar nog anders over te denken.

Door Kelli van der Waals

De Hofstad

De echte Žižek draagt een pak

Tussen de demonstranten op Wallstreet stond vorige week ineens Slavoj Žižek, de favoriete filosoof van alles wat op een fixie rijdt en een baard heeft. Žižek is de onnavolgbare denker die strooit met popculturele verwijzingen en regelmatig schermt met het werk van Hegel en Lenin. Met zijn bombastische manier van praten, zijn grijze baard en slissende stem is het makkelijk om van hem te houden. Een collega van mij noemde hem 'een soort kerstboom': er hangt voor iedereen wel wat moois in.
De normaal zo uitgesproken Žižek bleef dit keer erg rustig. Geen opzwepende woorden, maar juist tempering. Hij leek een beetje op Obama na de verkiezingen. Het is nu duidelijk dat een groot gedeelte van de wereld het niet neemt, maar hoe nu verder? "We are allowed to think about alternatives”, sprak Zizek. En dat is volgens Bas Heijne in de NRC de angst die hij heeft: dat alles waar hij voor staat, zelfs in tijden van crisis geen handen en voeten krijgt.
Zo leek het ook even op het Beursplein. Bij Occupy Amsterdam eindigde het alsnog in het uitjoelen van VVD’ers en het opsteken van vingers naar de politie. Carl Peeters zegt deze week in Vrij Nederland dat ook de kerstboom het niet weet.
Ik had zaterdag zelf een nogal schizofrene dag. Door een toevallige samenloop van omstandigheden kon ik alleen in mijn pak het plein oplopen. Scheve blikken natuurlijk. Voor sommige vrienden blijf ik altijd een rechtse bal (in mijn pak), terwijl ik voor anderen een eeuwige marxist ben (met mijn demonstreren). Maar wat Žižek wil is dat we dit soort oordelen achter ons laten en samen praten over oplossingen: pakken en krakers, liberalen en Marxisten. De volgende stap is niet alleen samenkomen, maar overleggen zonder van tevoren al overtuigd te zijn van een oplossing.
Dankzij Occupy mogen we nu echt praten over oplossingen, nu nog écht luisteren. Ook naar mij, in mijn pak.

Door Tim de Gier

Mail

Redactie

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan