"Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand geil; het is eerder een beetje deprimerend."" /> "Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand geil; het is eerder een beetje deprimerend."" />
Asset 14

Komkommers

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Intellectuele mode

Vandaag (1 juni) opent er bijna ongemerkt een expositie in een Nederlandse provinciestad met ruim zestig Nederlandse en internationale namen en een oppervlakte van 12.000 vierkante meter. Een beetje kunstminnende stedeling zou nu verschrikt om zich heen moeten kijken en de interessante gespreksonderwerpen uit de kast halen om direct richting deze expositie te togen. Maar wanneer het de Mode Biënnale in Arnhem blijkt te betreffen, gaan de interessante gespreksonderwerpen vaak al snel de koelkast in. Mode, dat is toch uitsluitend bedoeld voor een welvarende en welverzorgde elite met lange benen? Of voor de meisjes die zich daar onder willen scharen met een H&M-jas en vintage rokje? Mode wordt al snel geassocieerd met uiterlijk, uiterlijk met ijdelheid, en ijdelheid met platheid.
Tussen kunst en mode gaapt een kloof, die de Biënnale in deze vierde editie vol overtuiging probeert te overbruggen. Dat alleen al verdient de aandacht, maar vooral de verbazingwekkende installaties die er door de ontwerpers zijn neergezet en waar iemand met enige interesse in beeldende kunst moeilijk omheen kan. Ik, als weinig modebewuste theaterstudent, moet eerlijk bekennen dat ik tot de vorige editie in 2009 eigenlijk geen idee had dat modeontwerpers ook kunstenaars kunnen zijn. Heel goede kunstenaars zelfs. En daarom kijk ik uit naar een levensecht slapend meisje van het Belgische duo A.F.Vandervorst, een kaars die tijdens de expositie van ruim een maand uiterst langzaam zal opbranden. Of de betonnen architectuur van Siki Im en Winka Dubbeldam, die de ervaring van een colbert van binnenuit blijkt te zijn.
Alle ontwerpers zijn gevraagd om hun ideeën en manier van werken te presenteren in een totaalvisie, en dat zorgt voor zeer conceptuele, abstracte of andersoortige werken die soms nog maar weinig met kleding te maken lijken te hebben. En gelukkig nog minder met ijdelheid, zodat ook de kunstliefhebber zich er kan vertonen, met een intellectueel verantwoord gespreksonderwerp.

Door Roos Euwe

Ver weg

Wetenschappelijke liefde

Het is altijd crisis, en het is ook altijd ingewikkelder dan je denkt. Ruwweg kwam het daar op neer tijdens de jaarlijkse conferentie van de International Communications Association, die afgelopen weekend in Boston werd gehouden. Weinig verrassend: zet een internationaal en interdisciplinair gezelschap van academici bij elkaar om de toestand van de wereld te bespreken, en de kans dat je aan het eind vier of vijf provocerende soundbytes overhoudt is nihil. Nuance is de norm, en iedereen is een uitzondering. Dus: ja, het gaat slecht met de journalistiek, maar in elk land om een andere reden, en bovendien is het minder erg dan het lijkt. Enzovoorts.
Academische expertise bestaat bij de gratie van vierkantemilimeterwerk. Maar zoals Theo Maassen ooit zei, is generaliseren het mooiste wat er is. Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand erg geil; het is eerder een beetje deprimerend. Misschien dat er om die reden zo ongelofelijk veel wordt gedronken op zo’n conferentie.
Het avondprogramma met borrels, feestjes en netwerkmomenten was zo mogelijk nog voller dan het dagprogramma van serieuze panels, discussies en debatten. En misschien was het vanuit een soort existentiële angst dat het er zo ongelofelijk flirterig aan toe ging; academisch netwerken als een verkapte vorm van speeddaten.
Of misschien is de verklaring voor al het gelonk en geknipoog en geversier wel veel banaler dan mijn meta-analyse hierboven. Sluit honderden volwassenen vier dagen op in een afgelegen hotel in land waar ze niet wonen. Partners en kinderen blijven thuis. What happens in Boston stays in Boston. De natuur is veel simpeler dan je denkt.

Door Lynn Berger

Nieuws in beeld

EHEC-bacterie komt niet van Nederlandse komkommers

Illustratie: Anne Brakema

Rolmodel

De ideeënroutine

Het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic heeft deze week een Culture Edition. Daarin een special over ‘het idee’, het eerste moment van genialiteit, de vonk of de klap van de molen die uiteindelijk tot een kunstwerk leidt. Waar begin je? Menig Hardhoofd-redacteur staart elke week naar een leeg Word-document, wachtend op een briljante ingeving.
Schrijver T.C. Boyle begint nooit met handgeschreven aantekeningen, maar direct achter het toetsenbord. Zanger Paul Simon schrijft willekeurige cliché-frasen op en verzint daar een melodie bij. Regisseur Tim Burton tekent zijn personages voordat hij ze tot een verhaal maakt. En architect Frank Gehry laat zich leiden door praktische eisen: waar moet de deur komen, en de trap? Een vriendin van mij die een dagelijkse column moet vullen zorgt dat ze elke dag iets buiten de deur bezoekt, waarover ze dan kan schrijven. Een idee moet ergens vandaan komen.
In Nederland is men wanhopig op zoek naar ingevingen. Overal bieden instellingen podium aan ideeën. Je mag komen vertellen bij TEDx, bij Pecha Kucha; je kunt geld krijgen via Kickstarter of Voor de kunst en als het opvalt mag je het ook op TV komen vertellen. Er zijn zoveel mogelijkheden om je ideeën te delen, dat je wel een totale malloot moet zijn als je niet een keer ergens op een podium komt te staan om te vertellen over hoe je een stofzuiger hebt omgebouwd tot computer, jazz hebt gecombineerd met heavy metal of een oplossing hebt voor Afrikaanse kinderen met wintertenen. Maar hoeveel ideeënfabrieken ook, The Atlantic laat deze week zien dat kunst uiteindelijk uren staren naar een wit papiertje is, op zoek naar die kleine vonk.

Door Tim de Gier

Post Scriptum

Schouderklopje voor 'Sar'

Ik heb Edwin van der Sar ooit aangeraakt. Het was na de oefeninterland Nederland-Brazilië (2-2) in 1999, toen mijn vader wist op welke plek in de parkeergarage van de Amsterdam ArenA de spelersbussen stonden. Ik vroeg bedeesd de handtekeningen van Ronald de Boer, Patrick Kluivert en Dennis Bergkamp. Van de Brazilianen Ronaldo en Roberto Carlos mocht ik zelfs even hun bus in, om mijn programmaboekje door de hele selectie vol te laten krabbelen.
Maar van der Sar betekende nog iets meer. Met zijn typische rustige uitstraling nam hij de tijd voor iedereen. Ik liet me door het kringetje fans naar voren drijven, tot ik vlak achter hem stond. Toen besefte ik me dat ik helemaal geen stomme pennenstreek van de ‘Sar’ wilde. Ik bracht mijn hand omhoog en gaf hem… een schouderklopje. Vier, vijf klopjes van respect. Hij merkte het niet eens, maar ik draaide me tevreden om.
Het is een van mijn eerste voetbalherinneringen: de fout van Stanley Menzo in de UEFA Cup tegen AJ Auxerre in 1993. Deze blunder betekende de uitschakeling voor Ajax en gaf coach Louis van Gaal de kans om een jonge keeper een kans te geven. Een held was geboren. Ik werd zelf keeper in de E-jeugd. Net als mijn grote voorbeeld was ik goed in een-op-een-situaties en kon ik prima meevoetballen.
Tijdens de Champions League-finale van afgelopen weekend was er sprake van een schisma in onze vriendengroep: was je voor het sprookjesvoetbal van FC Barcelona, of voor een mooie carrièreafsluiter van ‘onze’ Edwin? Ik koos voor het eerste. Voetbalhistorie is mooi, maar je moet niet in nostalgie blijven hangen. Lionel Messi is mijn nieuwe held. Ik hoop hem snel een schouderklopje te kunnen geven.

Door Rutger Lemm

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer