"Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand geil; het is eerder een beetje deprimerend."" /> "Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand geil; het is eerder een beetje deprimerend."" />
Asset 14

Komkommers

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Intellectuele mode

Vandaag (1 juni) opent er bijna ongemerkt een expositie in een Nederlandse provinciestad met ruim zestig Nederlandse en internationale namen en een oppervlakte van 12.000 vierkante meter. Een beetje kunstminnende stedeling zou nu verschrikt om zich heen moeten kijken en de interessante gespreksonderwerpen uit de kast halen om direct richting deze expositie te togen. Maar wanneer het de Mode Biënnale in Arnhem blijkt te betreffen, gaan de interessante gespreksonderwerpen vaak al snel de koelkast in. Mode, dat is toch uitsluitend bedoeld voor een welvarende en welverzorgde elite met lange benen? Of voor de meisjes die zich daar onder willen scharen met een H&M-jas en vintage rokje? Mode wordt al snel geassocieerd met uiterlijk, uiterlijk met ijdelheid, en ijdelheid met platheid.
Tussen kunst en mode gaapt een kloof, die de Biënnale in deze vierde editie vol overtuiging probeert te overbruggen. Dat alleen al verdient de aandacht, maar vooral de verbazingwekkende installaties die er door de ontwerpers zijn neergezet en waar iemand met enige interesse in beeldende kunst moeilijk omheen kan. Ik, als weinig modebewuste theaterstudent, moet eerlijk bekennen dat ik tot de vorige editie in 2009 eigenlijk geen idee had dat modeontwerpers ook kunstenaars kunnen zijn. Heel goede kunstenaars zelfs. En daarom kijk ik uit naar een levensecht slapend meisje van het Belgische duo A.F.Vandervorst, een kaars die tijdens de expositie van ruim een maand uiterst langzaam zal opbranden. Of de betonnen architectuur van Siki Im en Winka Dubbeldam, die de ervaring van een colbert van binnenuit blijkt te zijn.
Alle ontwerpers zijn gevraagd om hun ideeën en manier van werken te presenteren in een totaalvisie, en dat zorgt voor zeer conceptuele, abstracte of andersoortige werken die soms nog maar weinig met kleding te maken lijken te hebben. En gelukkig nog minder met ijdelheid, zodat ook de kunstliefhebber zich er kan vertonen, met een intellectueel verantwoord gespreksonderwerp.

Door Roos Euwe

Ver weg

Wetenschappelijke liefde

Het is altijd crisis, en het is ook altijd ingewikkelder dan je denkt. Ruwweg kwam het daar op neer tijdens de jaarlijkse conferentie van de International Communications Association, die afgelopen weekend in Boston werd gehouden. Weinig verrassend: zet een internationaal en interdisciplinair gezelschap van academici bij elkaar om de toestand van de wereld te bespreken, en de kans dat je aan het eind vier of vijf provocerende soundbytes overhoudt is nihil. Nuance is de norm, en iedereen is een uitzondering. Dus: ja, het gaat slecht met de journalistiek, maar in elk land om een andere reden, en bovendien is het minder erg dan het lijkt. Enzovoorts.
Academische expertise bestaat bij de gratie van vierkantemilimeterwerk. Maar zoals Theo Maassen ooit zei, is generaliseren het mooiste wat er is. Van vier dagen lang nuanceren wordt niemand erg geil; het is eerder een beetje deprimerend. Misschien dat er om die reden zo ongelofelijk veel wordt gedronken op zo’n conferentie.
Het avondprogramma met borrels, feestjes en netwerkmomenten was zo mogelijk nog voller dan het dagprogramma van serieuze panels, discussies en debatten. En misschien was het vanuit een soort existentiële angst dat het er zo ongelofelijk flirterig aan toe ging; academisch netwerken als een verkapte vorm van speeddaten.
Of misschien is de verklaring voor al het gelonk en geknipoog en geversier wel veel banaler dan mijn meta-analyse hierboven. Sluit honderden volwassenen vier dagen op in een afgelegen hotel in land waar ze niet wonen. Partners en kinderen blijven thuis. What happens in Boston stays in Boston. De natuur is veel simpeler dan je denkt.

Door Lynn Berger

Nieuws in beeld

EHEC-bacterie komt niet van Nederlandse komkommers

Illustratie: Anne Brakema

Rolmodel

De ideeënroutine

Het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic heeft deze week een Culture Edition. Daarin een special over ‘het idee’, het eerste moment van genialiteit, de vonk of de klap van de molen die uiteindelijk tot een kunstwerk leidt. Waar begin je? Menig Hardhoofd-redacteur staart elke week naar een leeg Word-document, wachtend op een briljante ingeving.
Schrijver T.C. Boyle begint nooit met handgeschreven aantekeningen, maar direct achter het toetsenbord. Zanger Paul Simon schrijft willekeurige cliché-frasen op en verzint daar een melodie bij. Regisseur Tim Burton tekent zijn personages voordat hij ze tot een verhaal maakt. En architect Frank Gehry laat zich leiden door praktische eisen: waar moet de deur komen, en de trap? Een vriendin van mij die een dagelijkse column moet vullen zorgt dat ze elke dag iets buiten de deur bezoekt, waarover ze dan kan schrijven. Een idee moet ergens vandaan komen.
In Nederland is men wanhopig op zoek naar ingevingen. Overal bieden instellingen podium aan ideeën. Je mag komen vertellen bij TEDx, bij Pecha Kucha; je kunt geld krijgen via Kickstarter of Voor de kunst en als het opvalt mag je het ook op TV komen vertellen. Er zijn zoveel mogelijkheden om je ideeën te delen, dat je wel een totale malloot moet zijn als je niet een keer ergens op een podium komt te staan om te vertellen over hoe je een stofzuiger hebt omgebouwd tot computer, jazz hebt gecombineerd met heavy metal of een oplossing hebt voor Afrikaanse kinderen met wintertenen. Maar hoeveel ideeënfabrieken ook, The Atlantic laat deze week zien dat kunst uiteindelijk uren staren naar een wit papiertje is, op zoek naar die kleine vonk.

Door Tim de Gier

Post Scriptum

Schouderklopje voor 'Sar'

Ik heb Edwin van der Sar ooit aangeraakt. Het was na de oefeninterland Nederland-Brazilië (2-2) in 1999, toen mijn vader wist op welke plek in de parkeergarage van de Amsterdam ArenA de spelersbussen stonden. Ik vroeg bedeesd de handtekeningen van Ronald de Boer, Patrick Kluivert en Dennis Bergkamp. Van de Brazilianen Ronaldo en Roberto Carlos mocht ik zelfs even hun bus in, om mijn programmaboekje door de hele selectie vol te laten krabbelen.
Maar van der Sar betekende nog iets meer. Met zijn typische rustige uitstraling nam hij de tijd voor iedereen. Ik liet me door het kringetje fans naar voren drijven, tot ik vlak achter hem stond. Toen besefte ik me dat ik helemaal geen stomme pennenstreek van de ‘Sar’ wilde. Ik bracht mijn hand omhoog en gaf hem… een schouderklopje. Vier, vijf klopjes van respect. Hij merkte het niet eens, maar ik draaide me tevreden om.
Het is een van mijn eerste voetbalherinneringen: de fout van Stanley Menzo in de UEFA Cup tegen AJ Auxerre in 1993. Deze blunder betekende de uitschakeling voor Ajax en gaf coach Louis van Gaal de kans om een jonge keeper een kans te geven. Een held was geboren. Ik werd zelf keeper in de E-jeugd. Net als mijn grote voorbeeld was ik goed in een-op-een-situaties en kon ik prima meevoetballen.
Tijdens de Champions League-finale van afgelopen weekend was er sprake van een schisma in onze vriendengroep: was je voor het sprookjesvoetbal van FC Barcelona, of voor een mooie carrièreafsluiter van ‘onze’ Edwin? Ik koos voor het eerste. Voetbalhistorie is mooi, maar je moet niet in nostalgie blijven hangen. Lionel Messi is mijn nieuwe held. Ik hoop hem snel een schouderklopje te kunnen geven.

Door Rutger Lemm

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan