Illustratie: Anne Brakema

De maand van de filosofie gaat nergens over, de Deense cinema triomfeert, Jon Stewart is kritisch op Obama, in Kosovo is de Balkanoorlog nog steeds bezig en Louis Theroux gaat weer bij de familie Phelps langs. Een nieuwe hard//talk!" />

Illustratie: Anne Brakema

De maand van de filosofie gaat nergens over, de Deense cinema triomfeert, Jon Stewart is kritisch op Obama, in Kosovo is de Balkanoorlog nog steeds bezig en Louis Theroux gaat weer bij de familie Phelps langs. Een nieuwe hard//talk!" />
Asset 14

Bill Klinton-boulevard

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Graag horen we wat u van deze rubriek vindt. Mailt u ons!

Rolmodel

Louis Theroux is terug

Thank God for dead faggot soldiers. Kent u ze nog? De familie Phelps, alias De Meest Gehate Familie Van Amerika? Een bijnaam die de Phelpjes te danken heeft aan BBC-journalist Louis Theroux, die in 2007 de documentaire The Most Hated Family of America maakte. Hierin was te zien hoe de mediageile familie begrafenissen van in Irak gesneuvelde soldaten verstoort en gezellig samen protestborden schildert (maak jij God hates fags paars? Dan verf ik Jews burn in hell wel geel). “Even for you, that was surprisingly offensive," zegt de zachtaardige Theroux enkel. Ik was meteen fan van de eigenaardige journalistiek, die eerder geek dan Gonzo te noemen is.
Theroux, die furore maakte met zijn reportages over Amerikaanse gekte, kon geen genoeg krijgen van de familie. Afgelopen zondag was zijn vervolg-reportage over de krankzinnige familie op televisie te zien. Ik was er speciaal voor thuis gebleven. Met zijn ingenieuze stijl charmeerde hij pornosterren, Nazi's en de Hamiltons. Maar zou Theroux deze familie opnieuw voor zich weten te winnen?
Het lijkt er niet op. De Phelps trappen niet meer in de zogenaamde onbeholpenheid van de welgemanierde Engelsman. Toch mag Theroux wel weer binnenkomen. Graag zelfs: "It's good for ratings, so welcome back." Opnieuw zien we dus hoe de familie scheldt en treitert, de eigen kinderen verstoot en Lady Gaga (swopperduivel) parodieert.
Maar het verveelt. Waarom opnieuw een schijnwerper op een stel mediageile idioten? Normale mensen denken vaak dat extreem gedrag extra boeiend is, maar eigenlijk is het heel voorspelbaar. Radicale gekken staan weinig gedifferentieerd in de wereld. De variatie tussen normale mensen is uiteindelijk veel groter dan de variatie tussen malloten. Misschien moet Theroux eens bij de doorsnee Amerikaan op bezoek.

Door Annabel Troost

Ver weg

De Sarkozy-boulevard

Wat moeten we vinden van de NAVO-bommen op Libië? Moeten we met een cynisch lachje wijzen op de economische belangen, of moeten we met enige trots roepen dat onze leiders snel hebben gereageerd op een dreigende volkerenmoord? Iedereen worstelt met deze vragen, behalve de Libische rebellen. Zij juichen voor Sarkozy en lijken even te vergeten dat ze deels tegen uit Europa afkomstige wapens vechten. Maar hoe reageren wij? En nog belangrijker: hoe lang gaat dit duren? Het enige vergelijkingsmateriaal dat we hebben, is de Kosovo-oorlog uit 1999.
In Pristina, de hoofdstad van Kosovo, heb je de Bill Klinton-boulevard. Ze hebben zelfs een heus standbeeld van hun held 'Biel'. Overal hangen Amerikaanse vlaggetjes en restaurants hebben namen als ‘Liberty Food’. De Kosovaren schudden enthousiast je hand wanneer je zegt dat je uit Nederland komt: wij erkenden als een van de eersten de onafhankelijkheid van dit ministaatje.
Maar er hangt ook een spanning in de lucht, die direct heel zwaar op je gemoed drukt. In Servië en Bosnië-Herzegovina zie je ook nog veel pijn en verongelijktheid in de ogen, maar het leven is doorgegaan. In Kosovo is de Balkanoorlog nog niet afgelopen. Pristina wordt bevolkt door honderden, misschien wel duizenden Westerse diplomaten, NGO’s en bedrijven, die allemaal wat van het zwaar gehavende landje willen maken. Ondertussen weigert Servië het gebied op te geven, gesteund door Rusland, China en gek genoeg Spanje, dat de eigen opstandige provincies niet op ideeën wil brengen. Het is één grote touwtrekwedstrijd.
De Kosovaarse staat is met Prittstift aan elkaar geplakt en dat zie je terug in de werkloosheid en de corruptie. Het optimisme is kunstmatig, als een moeder die na een familieruzie met waterige ogen glimlacht en zegt: “Nou, jongens, ik heb een lekker toetje gemaakt!”
Ik vermoed dat de Nicolas Sarkozy-boulevard in Tripoli net zo’n deprimerende kutplek wordt.

Door Rutger Lemm

Nieuws in beeld

Nederlanders worden steeds optimistischer

Illustratie: Anne Brakema

Machtige Media

Jon Stewart versus Barack Obama

Barack Obama ligt onder vuur. The New Yorker wijst op de holle retoriek in de State of the Union, Slate klaagt dat Obama weinig van zich liet horen tijdens de revolutie in Egypte en Jon Stewart roept dat Obama zich ten koste van Amerika als nobele weldoener opstelt. Dat is kritiek uit een onverwachte hoek.
De klassieke linkse media in de Verenigde Staten doen er alles aan om te voorkomen dat je hen kan beschuldigen van partijdigheid. Het is natuurlijk wel zo fijn als je favoriete nieuwsbron niet blind achter een partij aan loopt. Het probleem is alleen dat klassiek rechtse nieuwsbronnen als bijvoorbeeld Fox dat wel doen. Glenn Beck en Bill O’Reilly schamen zich er niet voor elke week hysterisch te roepen dat Obama een communist is die onze baby's komt opeten.
Laat The New Yorker, The Daily Show en Slate geen linkse varianten van Fox worden. Kritiek is goed, maar als we allemaal de beeldvorming gaan kritiseren is er niemand meer die naar het beleid kijkt. Ik ben een groot voorstander van Obama, juist omdat hij niet als een kip zonder kop keuzes maakt en dat vervolgens met retorische truukjes gaat uitleggen. Hij wikt en weegt en dan gaan Hendrik Herzberg, Christopher Hitchens en Jon Stewart dat uitleggen als 'falen in het uitleggen van zijn beleid.' Dat is oppervlakkige analyse. Laat dat vooral aan Fox over.
De echte scheiding in de politieke media is ook niet tussen links en rechts, maar tussen oppervlakkig geschreeuw en echte analyse. Laat dat gat vooral groot blijven. Als de 'kwaliteitsmedia' zich ineens ook alleen maar met oppervlakkige kritiek gaan bezig houden, dan hebben we over twee jaar Sarah Palin als president. Eén voordeel: dan is inhoudelijke kritiek op de president wel weer makkelijk.

Door Tim de Gier

Commentaar

De week van de filosofie: het echte leven

April is de Maand van de Filosofie, en zoals gebruikelijk interesseert dat me geen hol. Het thema ‘Het Echte Leven’ maakt het er niet beter op. Stine Jensen vertelt ons dat Facebook fake is, Joke Hermsen zegt dat we niet moeten leven naar de kloktijd, Joep Dohmen roept dat ons leven een kunstwerk moet zijn en Vrij Nederland gaat op retraite met Henk Barendregt. Door het hele land zijn ‘Socratische gesprekken’, Rob Riemen eist meer aandacht voor ‘zaken van de geest’, en Rob Wijnberg zal ook wel ergens opduiken. Geef mijn portie maar aan Fikkie.
Voor wie filosofie gestudeerd heeft, brengt de maand van de filosofie niet veel nieuws. Het is makkelijk om dan neerbuigend te doen over ‘populaire filosofie’. De vraag is alleen wat je daar tegenover wilt stellen. Het dedain is wederzijds: toen VN twee jaar geleden de tien belangrijkste denkers van Nederland opsomde, zaten daar geen onderzoekers tussen, maar publicisten als Bas Heijne, Marjolein Februari en Paul Scheffer. Je zou haast denken dat academische filosofen een probleem hebben met het Echte Leven.
Het punt is: het dedain is terecht, van beide kanten. Filosofisch onderzoek gaat inderdaad te veel over filosofie-interne kwesties en commentaren op commentaren, ‘iets doen met Heidegger’, ‘post-analytische benaderingen’ und so weiter. En de Maand van de Filosofie gaat helemaal nergens over. Terwijl het politieke debat van kretologie en visieloosheid aan elkaar hangt, en de culturele sector niks beters weet te verzinnen dan ‘schreeuwen om cultuur’, gaat lezend Nederland eens fijn een Socratisch gesprek houden over ‘Het Echte Leven’. Wat meer realiteitszin zou geen kwaad kunnen.

Door Floris Solleveld

De filmclub

In a Better World: het Crash-effect

Honderd jaar geleden bevond de Deense cinema zich middenin zijn ‘Golden Age’. Het jonge medium kende nog geen geluid, geen kleur én geen Oscars. Ook nu kan Denemarken zich met namen als Lars von Trier, Thomas Vinterberg, Susanne Bier en Anders Thomas Jensen bogen op een bovengemiddeld aantal interessante regisseurs. Terwijl Von Trier de titel van zijn nieuwste project (The Nymphomaniac) liet bepalen door de wetten van de commercie, bezorgden Bier en Jensen de Denen met In a Better World de eerste Oscar voor Beste niet-Engelstalige film in meer dan twintig jaar.
Net als Von Trier lijken ook zij niet vreemd van effectbejag, want In a Better World injecteert de kijker met een overdosis drama. Het ‘Crash-effect’ noemt IndieWIRE het, naar de film die in 2006 verrassend het felst begeerde gouden beeldje van de filmindustrie won. Niet een ontluikende en taboedoorbrekende liefde tussen twee cowboys, maar de hyperbolische vertelling over rassen en klassen wist de jury toen als beste film te overtuigen.
Nu waren de overige kanshebbers voor de prijs waarmee In a Better World uiteindelijk aan de haal ging, ook geenszins fijnzinnig en subtiel. Zo mogelijk herbergt het Mexicaanse Biutiful zelfs meer drama dan de Deense winnaar. Niet gedragen door twee gezinnen zoals in de vertelling van Bier en Jensen, maar door één man. Een overtuigend acterende en breedgeschouderde Javier Bardem, dat wel.
Ook in het pontificaal presenteren van morele dilemma’s komen de Mexicaanse en Deense film overeen. Maar waar de ethische grondslag van Uxbal (Bardem) wordt gekenmerkt door een vanzelfsprekende en bijna onvermijdelijke ambiguïteit, is goed en kwaad in In a Better World helderder gescheiden. Niet op het niveau van de personages, wel op dat van hun keuzes. Goede óf slechte keuzes. Recht aan de werkelijkheid doet dit verder vakkundig in elkaar gestoken sociale drama daarmee niet. Maar ach, die gekke goeie ouwe werkelijkheid, daarvan weten de grijze mannen van de Academy toch niet wat het is.

Door Boy van Dijk

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer