Een nieuwe rubriek, met in deze eerste editie een synthesizer waarmee je kunt tekenen." /> Een nieuwe rubriek, met in deze eerste editie een synthesizer waarmee je kunt tekenen." />
Asset 14

de Grafiet Synthesizer

Voorbij het G-majeurakkoord, de zes snaren van een gitaar en het aantal tellen in een maat: hard//sound introduceert eigenzinnige kunstenaars, instrumentenbouwers en muzikanten, die experimenteren met geluid en verder kijken dan hun muzikale neus lang is. Deze editie: de Grafiet Synthesizer van Dewi de Vree en Jeroen Uyttendale.

Wie van mening is dat bladmuziek slechts thuishoort op de lessenaars van klassieke musici, heeft het mis. De grafiet synthesizer van Dewi de Vree en Jeroen Uyttendale bewijst het tegendeel. Het kunstenaarsduo ontwikkelde een partituur die tegelijkertijd dienst doet als instrument. Denk hierbij niet aan het fladderen van een vel papier met noten erop, maar aan een synthesizer op papier die gebruik maakt van een simpel gegeven: de weerstand van grafiet.

Wie?

Dewi de Vree (1983, Geldrop, Nederland) begon als tekenaar en schilder. Tijdens haar studies aan de Rietveld Academie ontwikkelde ze een voorkeur voor geluid, natuurlijke fenomenen en vertalingen tussen tijdgebaseerde processen en stilstaande beelden. Haar groeiende belangstelling voor de interactie tussen mens en machine heeft geleid tot het maken van 'vertaalmachines' en geluidsinterfaces die de rauwe schoonheid van elektriciteit benadrukken door elektronische componenten. In 2009 begon ze, aan de Art Science Interfaculty in Den Haag, aan een eerste samenwerking met Rachida Ziani, in de ontwikkeling van Elektrolab: een serie geluidsinstallaties en performances gebaseerd op elektrochemische principes. Hun tweede gezamenlijke project was Thermokoppel: een live geluidsperformance gebaseerd op de relatie tussen temperatuur en de akoestische eigenschappen van metaal.

Jeroen Uyttendaele is een ontwikkelaar en componist van audiovisuele instrumenten, installaties en geluidscomposities. Hij benadert geluid als sculpturaal materiaal waar de ontwikkeling van een instrument rechtstreeks betrekking heeft op een op tijd gebaseerde compositie van dat instrument. De mogelijkheden van zijn zelf gemaakte media zijn elementaire bouwstenen voor composities in tijd en ruimte. Jeroen woont momenteel in Den Haag en Brussel.

Wat?

De naam van het project is minstens zo simpel als het idee. De Vree en Uyttendale doopten het ‘Ground’: een titel die zowel betrekking heeft op de elektronische weerstand als op de terugkeer naar het basisprincipe van de synthesizer. Wat de toeschouwer ziet is eigenlijk een uitgekleed instrument, piepend en knetterend in al zijn pasgeboren naaktheid.

Nerdy? Misschien wel een beetje, maar het idee is eenvoudig, zo vertelt De Vree: “We maken gebruik van de elektrische geleidbaarheid van grafiet, dat spul wat ook in een potlood zit. Met dat grafiet tekenen we simpele figuren op een vel papier. Door elektronische geluidsgenerators op de tekeningen aan te sluiten, fungeert het grafiet als een variabele weerstand, te vergelijken met een simpele knop op een apparaat. Door te tekenen en te gummen verandert de weerstand van het materiaal en dus ook het geluid. Over het algemeen is te zeggen: hoe langer of dikker de lijnen grafiet, hoe groter de weerstand. Daar komt bij dat de handelingen van de spelers direct verbonden zijn met het geluid: what you see is what you get. Door het combineren van meerdere generators op dezelfde tekening, botsen de signalen met elkaar en ontstaan geluiden die in meer of mindere mate onvoorspelbaar en elke keer anders zijn. Het publiek is getuige van de spanning tussen de grilligheid van het materiaal en de controle van de speler.”

Waarom?

“In het begin combineerden we de meest eenvoudigste geluidsgenerators (blokgolven, zaagtanden, sinusgolven) voor het maken van complexere geluiden”, aldus De Vree. “Daar komt nog bij dat we de laatste tijd druk bezig zijn geweest om het project nóg verder te ontwikkelen op muzikaal gebied. We besloten zelf wat complexere geluidsgeneratoren te bouwen. Zo hebben we onder andere een chip gebruikt uit de Arcade gameconsole van vroeger. Voor het maken van de tekeningen hebben we zeer eenvoudige visuele vormen onderzocht. Vervolgens hebben we gekeken naar welke kwaliteiten hiervan bruikbaar zouden zijn voor een muzikale compositie. We beginnen met punten, lijnen, cirkels en simpele geluiden als blok- en sinusgolven, maar gedurende de performance breiden we uit naar complexere visuele tekeningen en dito geluiden.”

Is ‘Ground’ een anti-statement, gericht tegen het geheimzinnige en verscholen muziekspel van de laptopartiest op het podium? “Nee, we willen elektronische muziekperformances gewoon visueel aantrekkelijker maken door de techniek erachter bloot te leggen en uit te vergroten. De tekeningen zijn partituur en instrument tegelijk.”

Mail

Willem Waterschoot

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar