Een nieuwe rubriek, met in deze eerste editie een synthesizer waarmee je kunt tekenen." /> Een nieuwe rubriek, met in deze eerste editie een synthesizer waarmee je kunt tekenen." />
Asset 14

de Grafiet Synthesizer

Voorbij het G-majeurakkoord, de zes snaren van een gitaar en het aantal tellen in een maat: hard//sound introduceert eigenzinnige kunstenaars, instrumentenbouwers en muzikanten, die experimenteren met geluid en verder kijken dan hun muzikale neus lang is. Deze editie: de Grafiet Synthesizer van Dewi de Vree en Jeroen Uyttendale.

Wie van mening is dat bladmuziek slechts thuishoort op de lessenaars van klassieke musici, heeft het mis. De grafiet synthesizer van Dewi de Vree en Jeroen Uyttendale bewijst het tegendeel. Het kunstenaarsduo ontwikkelde een partituur die tegelijkertijd dienst doet als instrument. Denk hierbij niet aan het fladderen van een vel papier met noten erop, maar aan een synthesizer op papier die gebruik maakt van een simpel gegeven: de weerstand van grafiet.

Wie?

Dewi de Vree (1983, Geldrop, Nederland) begon als tekenaar en schilder. Tijdens haar studies aan de Rietveld Academie ontwikkelde ze een voorkeur voor geluid, natuurlijke fenomenen en vertalingen tussen tijdgebaseerde processen en stilstaande beelden. Haar groeiende belangstelling voor de interactie tussen mens en machine heeft geleid tot het maken van 'vertaalmachines' en geluidsinterfaces die de rauwe schoonheid van elektriciteit benadrukken door elektronische componenten. In 2009 begon ze, aan de Art Science Interfaculty in Den Haag, aan een eerste samenwerking met Rachida Ziani, in de ontwikkeling van Elektrolab: een serie geluidsinstallaties en performances gebaseerd op elektrochemische principes. Hun tweede gezamenlijke project was Thermokoppel: een live geluidsperformance gebaseerd op de relatie tussen temperatuur en de akoestische eigenschappen van metaal.

Jeroen Uyttendaele is een ontwikkelaar en componist van audiovisuele instrumenten, installaties en geluidscomposities. Hij benadert geluid als sculpturaal materiaal waar de ontwikkeling van een instrument rechtstreeks betrekking heeft op een op tijd gebaseerde compositie van dat instrument. De mogelijkheden van zijn zelf gemaakte media zijn elementaire bouwstenen voor composities in tijd en ruimte. Jeroen woont momenteel in Den Haag en Brussel.

Wat?

De naam van het project is minstens zo simpel als het idee. De Vree en Uyttendale doopten het ‘Ground’: een titel die zowel betrekking heeft op de elektronische weerstand als op de terugkeer naar het basisprincipe van de synthesizer. Wat de toeschouwer ziet is eigenlijk een uitgekleed instrument, piepend en knetterend in al zijn pasgeboren naaktheid.

Nerdy? Misschien wel een beetje, maar het idee is eenvoudig, zo vertelt De Vree: “We maken gebruik van de elektrische geleidbaarheid van grafiet, dat spul wat ook in een potlood zit. Met dat grafiet tekenen we simpele figuren op een vel papier. Door elektronische geluidsgenerators op de tekeningen aan te sluiten, fungeert het grafiet als een variabele weerstand, te vergelijken met een simpele knop op een apparaat. Door te tekenen en te gummen verandert de weerstand van het materiaal en dus ook het geluid. Over het algemeen is te zeggen: hoe langer of dikker de lijnen grafiet, hoe groter de weerstand. Daar komt bij dat de handelingen van de spelers direct verbonden zijn met het geluid: what you see is what you get. Door het combineren van meerdere generators op dezelfde tekening, botsen de signalen met elkaar en ontstaan geluiden die in meer of mindere mate onvoorspelbaar en elke keer anders zijn. Het publiek is getuige van de spanning tussen de grilligheid van het materiaal en de controle van de speler.”

Waarom?

“In het begin combineerden we de meest eenvoudigste geluidsgenerators (blokgolven, zaagtanden, sinusgolven) voor het maken van complexere geluiden”, aldus De Vree. “Daar komt nog bij dat we de laatste tijd druk bezig zijn geweest om het project nóg verder te ontwikkelen op muzikaal gebied. We besloten zelf wat complexere geluidsgeneratoren te bouwen. Zo hebben we onder andere een chip gebruikt uit de Arcade gameconsole van vroeger. Voor het maken van de tekeningen hebben we zeer eenvoudige visuele vormen onderzocht. Vervolgens hebben we gekeken naar welke kwaliteiten hiervan bruikbaar zouden zijn voor een muzikale compositie. We beginnen met punten, lijnen, cirkels en simpele geluiden als blok- en sinusgolven, maar gedurende de performance breiden we uit naar complexere visuele tekeningen en dito geluiden.”

Is ‘Ground’ een anti-statement, gericht tegen het geheimzinnige en verscholen muziekspel van de laptopartiest op het podium? “Nee, we willen elektronische muziekperformances gewoon visueel aantrekkelijker maken door de techniek erachter bloot te leggen en uit te vergroten. De tekeningen zijn partituur en instrument tegelijk.”

Mail

Willem Waterschoot

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alles Vijf Sterren: Coronaproof magie

Coronaproof magie

Deze week worden onze redacteurs blij van een online cursus over magie, salsadansen en support voor sekswerkers. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Hard//hoofd is trotse mediapartner van literair festival Nieuwe Types, dat gedurende de hele maand maart plaatsvindt in Arnhem én online. Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers