Fotografie: Anna Kaim

'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets nieuwste verhalenbundel Verrassing. " />

Fotografie: Anna Kaim

'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets nieuwste verhalenbundel Verrassing. " />
Asset 14

Etgar Keret

In de rubriek hard//hoofdstuk plaatst hard//hoofd een voorpublicatie van een nog te verschijnen boek. In deze eerste editie 'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets verhalenbundel Verrassing.

Welk dier ben je?

De zinnen die ik op dit moment schrijf zijn bestemd voor de kijkers van de Duitse publieke omroep. De journaliste die me vandaag thuis kwam opzoeken, vroeg me iets op de computer te schrijven, omdat het altijd fantastische beelden oplevert: een schrijvende auteur. Het is een cliché, dat beseft ze, maar clichés zijn niets anders dan een minder sexy versie van de werkelijkheid, en haar rol als journaliste is die werkelijkheid om te toveren in iets wat wel sexy is, het cliché te doorbreken met belichting en verrassende opnamehoeken. En het licht bij mij thuis valt precies goed, zonder dat ze er ook maar één spot op hoeft te zetten, dus al wat mij te doen staat is schrijven. Eerst deed ik net alsof ik schreef, maar ze zei dat dat niet werkte. Het publiek zou meteen doorhebben dat ik maar deed alsof.

‘Schrijf echt iets,’ eiste ze, en vervolgens, voor alle duidelijkheid: ‘Een verhaal. Niet zomaar wat woorden. Doe het natuurlijk, zoals u altijd schrijft.’ Ik zei haar dat het niet natuurlijk was als ik zou schrijven terwijl ik gefilmd werd voor de Duitse publieke omroep, maar ze hield voet bij stuk. ‘Maak er dan gebruik van,’ zei ze. ‘Schrijf een verhaal precies daarover – over hoe onnatuurlijk het is en hoe dat onnatuurlijke ineens iets voortbrengt: iets echts, vol passie. Iets wat u helemaal doordringt, van uw hersens tot uw lendenen. Of andersom, ik weet niet hoe het bij u werkt. Dat wil zeggen, waar in uw lichaam de creatie precies begint. Het is bij iedereen anders.’

Ze vertelde me dat ze ooit een Belgische auteur had geïnterviewd die elke keer als hij schreef een erectie kreeg. Iets in het schrijven ‘stiffened his organ’ – dat was de uitdrukking die ze gebruikte. Het was vast een letterlijke vertaling van het Duits, maar in het Engels klonk het heel vreemd. ‘Schrijf,’ hield ze aan. ‘Mooi zo. Ik vind uw slechte houding tijdens het schrijven geweldig, die verkrampte nek. Het is werkelijk prachtig. Blijf schrijven. Heel goed. Zo moet het. Natuurlijk. Let niet op mij. Vergeet dat ik er ben.’ Dus ik ga door met schrijven, zonder op haar te letten, ik ver geet dat ze er is, en ik ben natuurlijk. Zo natuurlijk als ik maar kan. Ik heb nog een appeltje te schillen met de kijkers van de Duitse publieke omroep, maar dit is niet het moment daarvoor. Dit is het moment om te schrijven. Zinnige dingen te schrijven, geen onzin, zoals ze me heeft uitgelegd, dat komt heel slecht over op film.

Mijn zoontje komt thuis van de crèche. Hij rent op me af en omhelst me. Altijd als er een cameraploeg in huis is, omhelst hij me. Toen hij kleiner was, moesten de journalisten hem vragen om dat te doen, maar inmiddels weet hij precies hoe het moet: hij rent op me af, kijkt niet in de camera, omhelst me en zegt: ‘Ik hou van je, papa.’ Hij is nog geen vier, maar hij begrijpt al hoe de dingen werken, die lieve kleine van me. Mijn vrouw is minder geslaagd, zegt de journaliste van de Duitse televisie. Minder ongedwongen. Ze blijft maar aan haar haar plukken, werpt blikken naar de camera. Maar dat is niet echt een probleem. Je kunt haar er altijd uit knippen. Dat is het mooie van televisie. In het echte leven werkt dat niet zo. In het echte leven kun je haar er niet uit knippen, haar uitvlakken. Alleen God kan dat, of een bus, als die haar overrijdt. Of een ernstige ziekte.

Onze bovenbuurman is weduwnaar. Een ongeneeslijke ziekte beroofde hem van zijn vrouw. Geen kanker, iets anders. Iets wat in de ingewanden begint en slecht afloopt. Zes maanden lang poepte
ze bloed. Dat is tenminste wat hij me vertelde. Zes maanden voor dat de almachtige God haar eruit knipte. Sinds haar dood komen allerlei vrouwen op hoge hakken en met goedkoop parfum onze
flat binnen. Ze komen op de meest onwaarschijnlijke tijdstippen, soms al rond het middaguur. Hij is met pensioen, onze bovenbuurman, hij beschikt vrijelijk over zijn tijd. En die vrouwen zijn hoeren, in elk geval volgens mijn echtgenote. Als zij ‘hoeren’ zegt klinkt dat natuurlijk, alsof ze ‘bleekselderij’ zegt. Maar als ze gefilmd wordt, lukt haar dat niet. Niemand is volmaakt.

Mijn zoon is gek op de hoeren die onze bovenbuurman bezoeken. ‘Welk dier ben je?’ vraagt hij ze als hij ze tegen het lijf loopt in het trappenhuis. ‘Ik ben zelf vandaag een muis. Een snelle muis, die niet te pakken is.’ En ze snappen het meteen, en komen aanzetten met de naam van een dier: een olifant, een beer, een vlinder. Iedere hoer heeft haar eigen dier. Dat is vreemd, want als hij andere mensen naar hun dier vraagt, kunnen ze het niet volgen. Maar de hoeren spelen ongedwongen mee. Wat me op het idee brengt de volgende keer dat er een televisieploeg langskomt een van hen uit te nodigen in plaats van mijn vrouw, want op die manier zal het natuurlijker overkomen. Ze zien er prima uit. Goedkoop, maar prima. En mijn zoon kan ook beter met ze opschieten.

Als hij mijn vrouw vraagt welk dier ze is, houdt ze altijd voet bij stuk: ‘Ik ben geen dier, liefje, ik ben een mens. Ik ben je mammie.’ En dan begint hij steevast te huilen. Waarom kan ze het spel niet gewoon meespelen, die vrouw van mij? Waarom gaat het haar zo gemakkelijk af vrouwen met goedkoop parfum ‘hoeren’ te noemen, terwijl een kleine jongen vertellen dat ze ‘een giraf’ is voor haar grenst aan het onmogelijke? Het ergert me. Maakt dat ik iemand wil slaan. Niet haar. Van haar houd ik. M’n frustraties uitleven op iemand die het verdient. Rechtse mensen kunnen al hun woede botvieren op Arabieren. Racisten op zwarten. Maar wij, van vrijzinnig links, zitten klem. We hebben onszelf klemgezet, we hebben niemand om ons op uit te leven. ‘Noem ze geen hoeren,’ reageer ik me af op mijn vrouw. ‘Je weet toch niet of het hoeren zijn? Je hebt nooit iemand hun zien betalen of zo, dus noem ze niet zo, goed? Hoe zou jij je voelen als iemand je een hoer noemde?’

‘Fantastisch,’ zegt de Duitse journaliste. ‘Ik vind het prachtig. Die rimpel op uw voorhoofd. Dat snelle gehamer op de toetsen. Het enige wat we nu nog nodig hebben is een beeldfragment met
een paar vertalingen van uw boeken, om de kijkers te laten zien dat u succesvol bent – en nog één keer die omhelzing van uw zoon. De eerste keer rende hij zo snel op u af dat Jörg de tijd niet had zijn focus in te stellen.’ Mijn vrouw wil weten of de Duitse nog een opname nodig heeft van hoe ze mij omhelst, en ik doe een schietgebedje dat ze ja al zeggen. Ik zou het heerlijk vinden als mijn vrouw me nog eens omhelsde, haar gladde armen die me omklemmen alsof er niets anders op de wereld bestaat dan wij tweeën. ‘Niet nodig,’ zegt de Duitse ijzig. ‘Dat hebben we al.’

‘Welk dier ben jij?’ vraagt mijn zoon aan de Duitse, en ik vertaal het snel naar het Engels.
‘Ik ben geen dier,’ lacht ze, terwijl ze haar lange nagels door zijn haar laat gaan. ‘Ik ben een monster. Een monster dat helemaal van de andere kant van de oceaan is gekomen om mooie kindertjes als jij te verslinden.’ ‘Ze zegt dat ze een zangvogel is,’ vertaal ik volstrekt natuurlijk voor mijn zoon. ‘Ze zegt dat ze een zangvogel met rode veren is, die hiernaartoe is gevlogen uit een ver land.’

◊ Etgar Keret

Verrassing


Uitgeverij Podium
ISBN 9789057594571
€ 18,50

Aanstaande donderdag (19 januari) presenteert Uitgeverij Podium, in samenwerking met SLAA, Etgar Kerets Verrassing (Pitom Dfika Ba-Delet, Suddenly, a Knock on the Door, vertaald door Adriaan Krabbendam en Ruben Verhasselt). Cabaretier Micha Wertheim, groot Keret-fan, interviewt de auteur over zijn werk. Daarnaast zullen acteurs Dick van den Toorn en Lies Visschedijk enkele verhalen uit de nieuwe bundel van Keret voorlezen. De presentatie is in Cinema de Balie te Amsterdam.

In Verrassing is de uit Israël afkomstige Keret even vindingrijk als in zijn eerdere verhalen, maar nog volwassener en verfijnder. In zijn vertellingen ontvouwt zich een absurdistische wereld, die soms doet denken aan Murakami, maar boven alles ‘Keretesk’ is.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur is het aanspreekpunt voor redacteuren en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer