Fotografie: Anna Kaim

'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets nieuwste verhalenbundel Verrassing. " />

Fotografie: Anna Kaim

'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets nieuwste verhalenbundel Verrassing. " />
Asset 14

Etgar Keret

In de rubriek hard//hoofdstuk plaatst hard//hoofd een voorpublicatie van een nog te verschijnen boek. In deze eerste editie 'Welk dier ben je?', een kort verhaal uit Etgar Kerets verhalenbundel Verrassing.

Welk dier ben je?

De zinnen die ik op dit moment schrijf zijn bestemd voor de kijkers van de Duitse publieke omroep. De journaliste die me vandaag thuis kwam opzoeken, vroeg me iets op de computer te schrijven, omdat het altijd fantastische beelden oplevert: een schrijvende auteur. Het is een cliché, dat beseft ze, maar clichés zijn niets anders dan een minder sexy versie van de werkelijkheid, en haar rol als journaliste is die werkelijkheid om te toveren in iets wat wel sexy is, het cliché te doorbreken met belichting en verrassende opnamehoeken. En het licht bij mij thuis valt precies goed, zonder dat ze er ook maar één spot op hoeft te zetten, dus al wat mij te doen staat is schrijven. Eerst deed ik net alsof ik schreef, maar ze zei dat dat niet werkte. Het publiek zou meteen doorhebben dat ik maar deed alsof.

‘Schrijf echt iets,’ eiste ze, en vervolgens, voor alle duidelijkheid: ‘Een verhaal. Niet zomaar wat woorden. Doe het natuurlijk, zoals u altijd schrijft.’ Ik zei haar dat het niet natuurlijk was als ik zou schrijven terwijl ik gefilmd werd voor de Duitse publieke omroep, maar ze hield voet bij stuk. ‘Maak er dan gebruik van,’ zei ze. ‘Schrijf een verhaal precies daarover – over hoe onnatuurlijk het is en hoe dat onnatuurlijke ineens iets voortbrengt: iets echts, vol passie. Iets wat u helemaal doordringt, van uw hersens tot uw lendenen. Of andersom, ik weet niet hoe het bij u werkt. Dat wil zeggen, waar in uw lichaam de creatie precies begint. Het is bij iedereen anders.’

Ze vertelde me dat ze ooit een Belgische auteur had geïnterviewd die elke keer als hij schreef een erectie kreeg. Iets in het schrijven ‘stiffened his organ’ – dat was de uitdrukking die ze gebruikte. Het was vast een letterlijke vertaling van het Duits, maar in het Engels klonk het heel vreemd. ‘Schrijf,’ hield ze aan. ‘Mooi zo. Ik vind uw slechte houding tijdens het schrijven geweldig, die verkrampte nek. Het is werkelijk prachtig. Blijf schrijven. Heel goed. Zo moet het. Natuurlijk. Let niet op mij. Vergeet dat ik er ben.’ Dus ik ga door met schrijven, zonder op haar te letten, ik ver geet dat ze er is, en ik ben natuurlijk. Zo natuurlijk als ik maar kan. Ik heb nog een appeltje te schillen met de kijkers van de Duitse publieke omroep, maar dit is niet het moment daarvoor. Dit is het moment om te schrijven. Zinnige dingen te schrijven, geen onzin, zoals ze me heeft uitgelegd, dat komt heel slecht over op film.

Mijn zoontje komt thuis van de crèche. Hij rent op me af en omhelst me. Altijd als er een cameraploeg in huis is, omhelst hij me. Toen hij kleiner was, moesten de journalisten hem vragen om dat te doen, maar inmiddels weet hij precies hoe het moet: hij rent op me af, kijkt niet in de camera, omhelst me en zegt: ‘Ik hou van je, papa.’ Hij is nog geen vier, maar hij begrijpt al hoe de dingen werken, die lieve kleine van me. Mijn vrouw is minder geslaagd, zegt de journaliste van de Duitse televisie. Minder ongedwongen. Ze blijft maar aan haar haar plukken, werpt blikken naar de camera. Maar dat is niet echt een probleem. Je kunt haar er altijd uit knippen. Dat is het mooie van televisie. In het echte leven werkt dat niet zo. In het echte leven kun je haar er niet uit knippen, haar uitvlakken. Alleen God kan dat, of een bus, als die haar overrijdt. Of een ernstige ziekte.

Onze bovenbuurman is weduwnaar. Een ongeneeslijke ziekte beroofde hem van zijn vrouw. Geen kanker, iets anders. Iets wat in de ingewanden begint en slecht afloopt. Zes maanden lang poepte
ze bloed. Dat is tenminste wat hij me vertelde. Zes maanden voor dat de almachtige God haar eruit knipte. Sinds haar dood komen allerlei vrouwen op hoge hakken en met goedkoop parfum onze
flat binnen. Ze komen op de meest onwaarschijnlijke tijdstippen, soms al rond het middaguur. Hij is met pensioen, onze bovenbuurman, hij beschikt vrijelijk over zijn tijd. En die vrouwen zijn hoeren, in elk geval volgens mijn echtgenote. Als zij ‘hoeren’ zegt klinkt dat natuurlijk, alsof ze ‘bleekselderij’ zegt. Maar als ze gefilmd wordt, lukt haar dat niet. Niemand is volmaakt.

Mijn zoon is gek op de hoeren die onze bovenbuurman bezoeken. ‘Welk dier ben je?’ vraagt hij ze als hij ze tegen het lijf loopt in het trappenhuis. ‘Ik ben zelf vandaag een muis. Een snelle muis, die niet te pakken is.’ En ze snappen het meteen, en komen aanzetten met de naam van een dier: een olifant, een beer, een vlinder. Iedere hoer heeft haar eigen dier. Dat is vreemd, want als hij andere mensen naar hun dier vraagt, kunnen ze het niet volgen. Maar de hoeren spelen ongedwongen mee. Wat me op het idee brengt de volgende keer dat er een televisieploeg langskomt een van hen uit te nodigen in plaats van mijn vrouw, want op die manier zal het natuurlijker overkomen. Ze zien er prima uit. Goedkoop, maar prima. En mijn zoon kan ook beter met ze opschieten.

Als hij mijn vrouw vraagt welk dier ze is, houdt ze altijd voet bij stuk: ‘Ik ben geen dier, liefje, ik ben een mens. Ik ben je mammie.’ En dan begint hij steevast te huilen. Waarom kan ze het spel niet gewoon meespelen, die vrouw van mij? Waarom gaat het haar zo gemakkelijk af vrouwen met goedkoop parfum ‘hoeren’ te noemen, terwijl een kleine jongen vertellen dat ze ‘een giraf’ is voor haar grenst aan het onmogelijke? Het ergert me. Maakt dat ik iemand wil slaan. Niet haar. Van haar houd ik. M’n frustraties uitleven op iemand die het verdient. Rechtse mensen kunnen al hun woede botvieren op Arabieren. Racisten op zwarten. Maar wij, van vrijzinnig links, zitten klem. We hebben onszelf klemgezet, we hebben niemand om ons op uit te leven. ‘Noem ze geen hoeren,’ reageer ik me af op mijn vrouw. ‘Je weet toch niet of het hoeren zijn? Je hebt nooit iemand hun zien betalen of zo, dus noem ze niet zo, goed? Hoe zou jij je voelen als iemand je een hoer noemde?’

‘Fantastisch,’ zegt de Duitse journaliste. ‘Ik vind het prachtig. Die rimpel op uw voorhoofd. Dat snelle gehamer op de toetsen. Het enige wat we nu nog nodig hebben is een beeldfragment met
een paar vertalingen van uw boeken, om de kijkers te laten zien dat u succesvol bent – en nog één keer die omhelzing van uw zoon. De eerste keer rende hij zo snel op u af dat Jörg de tijd niet had zijn focus in te stellen.’ Mijn vrouw wil weten of de Duitse nog een opname nodig heeft van hoe ze mij omhelst, en ik doe een schietgebedje dat ze ja al zeggen. Ik zou het heerlijk vinden als mijn vrouw me nog eens omhelsde, haar gladde armen die me omklemmen alsof er niets anders op de wereld bestaat dan wij tweeën. ‘Niet nodig,’ zegt de Duitse ijzig. ‘Dat hebben we al.’

‘Welk dier ben jij?’ vraagt mijn zoon aan de Duitse, en ik vertaal het snel naar het Engels.
‘Ik ben geen dier,’ lacht ze, terwijl ze haar lange nagels door zijn haar laat gaan. ‘Ik ben een monster. Een monster dat helemaal van de andere kant van de oceaan is gekomen om mooie kindertjes als jij te verslinden.’ ‘Ze zegt dat ze een zangvogel is,’ vertaal ik volstrekt natuurlijk voor mijn zoon. ‘Ze zegt dat ze een zangvogel met rode veren is, die hiernaartoe is gevlogen uit een ver land.’

◊ Etgar Keret

Verrassing


Uitgeverij Podium
ISBN 9789057594571
€ 18,50

Aanstaande donderdag (19 januari) presenteert Uitgeverij Podium, in samenwerking met SLAA, Etgar Kerets Verrassing (Pitom Dfika Ba-Delet, Suddenly, a Knock on the Door, vertaald door Adriaan Krabbendam en Ruben Verhasselt). Cabaretier Micha Wertheim, groot Keret-fan, interviewt de auteur over zijn werk. Daarnaast zullen acteurs Dick van den Toorn en Lies Visschedijk enkele verhalen uit de nieuwe bundel van Keret voorlezen. De presentatie is in Cinema de Balie te Amsterdam.

In Verrassing is de uit Israël afkomstige Keret even vindingrijk als in zijn eerdere verhalen, maar nog volwassener en verfijnder. In zijn vertellingen ontvouwt zich een absurdistische wereld, die soms doet denken aan Murakami, maar boven alles ‘Keretesk’ is.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan