Asset 14

Schijn bedriegt

Schijn bedriegt 2

Onderzoek laat zien dat mensen geneigd zijn op eerste indrukken af te gaan. Rutte is al jaren de leider van Nederland en maakt dan ook de indruk van… een leider. Gelukkig kunnen we ons met goed onderwijs en kritisch denkvermogen wapenen tegen zulke hardnekkige eerste indrukken, stelt Max Beijneveld. Probleem is alleen dat het beleid van de VVD precies het tegenovergestelde bewerkstelligt.

De Hond voorspelde een overwinning op rechts, maar heel progressief Nederland hoopte dat hij fout zat. Dat zat hij (helaas) niet: het werden 34 zetels voor de VVD (en 28 voor de extreemrechtse partijen PVV, FvD en JA21). Veel mensen geloven dat Mark Rutte heeft kunnen profiteren van zijn positie als leider tijdens de coronacrisis. Ik meen dat het stelselmatig bezuinigen op cultuur en goed onderwijs een net zo’n groot aandeel heeft gehad in de verkiezingswinst van de VVD. Vanwege inhoudsloze campagnes en gebrekkige kennis, heeft de Nederlandse kiezer meer dan ooit zijn stem laten bepalen door uiterlijkheden in plaats van ideeën. Het gevolg is dat Nederland met elke verkiezing verder wegzakt in een rechts moeras van platitudes en onwaarheden.

Het succes van Rutte doet mij denken aan een praatje van de in Princeton gevestigde psycholoog Alexander Todorov. Todorov’s onderzoek laat zien dat we in maximaal 0.2 seconden een oordeel vellen over de bekwaamheid van een politicus op basis van zijn of haar gezicht. Dit inzicht verklaart waarom veel mensen, bijvoorbeeld zij die het RTL-debat hadden gemist waarin Sigrid Kaag overduidelijk als winnaar uit de bus kwam, Rutte samen met (uiteindelijke verliezer) Wopke Hoekstra (CDA) al bij voorbaat betitelden als winnaars. Dit zou betekenen dat de leiders van vandaag ook automatisch de leiders van morgen zijn, maar gelukkig kunnen we onszelf wapenen tegen hardnekkige eerste indrukken. Namelijk door je beter te informeren.

De VVD onderschat structureel wat mensen kunnen en willen begrijpen

Het verontrustende is dat de VVD precies het tegenovergestelde bewerkstelligt. De partij onderschat structureel wat mensen kunnen en willen begrijpen, zoals valt af te lezen aan de tenenkrommende oneliners waar de partij zich van bedient. Het verkondigen van pertinente onwaarheden, zoals Baudet doet, is kwalijk. Maar het non-stop versimpelen van de complexiteit van onze wereld - *kuch* klimaatverandering - in inhoudsloze hapklare brokjes, is ook schadelijk. Rutte lijkt dit alles 'heel normaal' te vinden. Maar ik niet. Helaas gaan ook andere politieke partijen de strategieën van de ‘marketing’ premier als makke schaapjes achterna.

In haar betoog ‘Taal is te belangrijk om te verminken’ in NRC beschrijft Lieke Marsman het gegoochel met woorden in de politieke arena en stelt zij dat dit misbruik van taal wantrouwen zaait onder de bevolking. Mijn punt is zelfs dat een vereenvoudigd en populistisch gebruik van taal de Nederlandse kiezer ontneemt van een weloverwogen keuze in het stemhokje. Laten we daarom hopen dat de zelfverklaarde ‘onderwijspartij’ D66 zijn roeping serieus neemt en zijn huid duur verkoopt in het te vormen Rutte IV. Want het enige dat ons kan wapenen tegen marketing-praat en oppervlakkige eerste indrukken, is een bevolking die weer zelf leert nadenken.

Beeld: Ja, deze campagneposter is uit 2017, maar lijkt ook nu van toepassing.

Mail

Max Beijneveld (1989) is een geschiedkundige bèta, zelfhulpjunkie, bohème wannabe met bourgondisch taalgebruik én opiniemaker bij Hard//hoofd. De klimaatcrisis, digitalisering, economische ongelijkheid en de vraag: hoe te leven zijn graag geziene gasten in zijn overpeinzingen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Voor sommigen gelden nog steeds dezelfde reisbeperkingen

Voor sommigen gelden nog altijd dezelfde reisbeperkingen

Jonathan Luger is in de trein naar Amsterdam getuige van een ongehoorzaamheidsactie die niet bepaald burgerlijk is. Hij beseft hoe het internationale reisverkeer het afgelopen jaar voor vluchtelingen relatief weinig is veranderd. Lees meer

Essay: Boy's don't cry 1

Boys don't cry

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer