Asset 14

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

In het voorjaar riep Jihane Chaara in deze tekst op tot het gebruik van je stem tegen racisme. Ze haalde Susan Sontag aan: 'It is passivity that dulls feeling'. En ja hoor, Nederland slaapt alweer. Waar is het maatschappelijke gesprek?

Het was het voorjaar van 2020 en Nederlanders kwamen massaal bijeen om te protesteren. De Black Lives Matter-beweging had net ook in Nederland naamsbekendheid vergaard naar aanleiding van de politiemoord op George Floyd. Van Amsterdam tot aan Maastricht maakten demonstranten een collectief punt: wij zien dat er een structureel racismeprobleem is en wij moeten deel uitmaken van de oplossing. Er verschenen zwarte hokjes op Instagram, er werd gedoneerd, boeken en podcasts over racisme werden gedeeld. Er werd over racisme gepraat.

Het was ook het voorjaar waarin burgemeester Femke Halsema loeihard werd bekritiseerd na de demonstratie op de Dam. Deze stortvloed aan afkeuringen kwam werkelijk van alle kanten: kranten, politici, televisieprogramma’s en talloze individuen die het noodzakelijk achtten hun mening (online) te uiten. Persoonlijk sympathiseerde ik met burgemeester Halsema. Ik vond het ellendig dat zoveel van deze aandacht gevestigd werd op hoe al die mensen op de Dam stonden in plaats van waarom ze er stonden. Het overtreden van de coronaregels had een nuttige kanttekening moeten vormen, niet het middelpunt. Ik haalde opgelucht adem toen bleek dat deze demonstratie geen coronabrandhaard bleek. Die opluchting leek akelig veel op de opluchting die ik voel als een misdadiger niet van kleur blijkt te zijn. Het is een sensatie die het beste verwoord kan worden als: gelukkig, ze kunnen ons niet de schuld geven.

Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest.

Het is onderhand geen voorjaar meer. Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest. De opiniestukken in de kranten gaan ook allang niet meer over racisme. Google Trends laat zien dat de zoektermen ‘racisme’ en ‘black lives matter’ ongeveer evenveel opgezocht worden als voorheen. Dat wil zeggen: nauwelijks. Dat baart me zorgen. Individuen praten heus nog over racisme, maar waar is het maatschappelijke gesprek?

Nou, het gesprek in Amsterdam is gewoon weer terug bij af, op een manier die teleurstelt en verontrust: partijen (VVD en FvD) in de gemeenteraad willen wederom uitleg van burgemeester Halsema over de demonstratie op de Dam. In juni heeft de VVD, in samenwerking met FvD en Partij van de Ouderen een motie van wantrouwen ingediend. Deze motie behaalde bij lange na geen meerderheid en burgemeester Halsema kon haar positie dus behouden. Tijdens het spoeddebat over deze motie zijn excuses aangeboden én zijn alle denkbare vragen over dit onderwerp tot in den treure beantwoord en uitgekauwd. Het opnieuw jengelen om uitleg die al verschaft is, is op z’n best onnozel en op z’n slechtst bekrompen te noemen.

Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld?

En als je die demonstratie op de Dam dan toch weer wil oprakelen, doe dat dan met een fatsoenlijke drijfveer. Houd ons allemaal een spiegel voor. Waarom spreken we niet meer over het grote onderwerp dat ons allemaal naar demonstraties over het hele land dreef? Was het een trend? Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld? Moeten we wachten op het volgende schandaal?

Nederland is afgeleid. Het is een stap in de goede richting dat zwarte Piet geen prominente rol meer zal spelen in december. Maar dat is domweg niet genoeg. De collectieve aandacht verslapte en dáár moet onze aandacht naartoe. We hebben ons drie maanden lang druk gemaakt over het weefsel van onze samenleving. We zagen dat het aan het rotten is, dat het onhoudbaar is. Er is niets veranderd aan dat gegeven. Maar belangrijker nog: we moeten ervoor waken dat de kwesties die we belangrijk vinden geen trends worden. Ik pleit voor hernieuwde focus op de stand van zaken. Als het je in juni aangreep dat racistisch gedachtengoed verweven is met het fundament van onze maatschappij, zou het je anno oktober 2020 nog steeds moeten aangrijpen.

Antropoloog en schrijver Sinan Çankaya omschreef het treffend in ‘Mijn ontelbare identiteiten’:

 ‘Als je maar niet belooft dat we uit de modder gaan komen,’ zegt hij.
Ik begrijp hem niet. ‘Moet ik het idee van vooruitgang opgeven?’
‘Herinner eerst iedereen eraan dat we met z’n allen in de modder staan,’ zegt hij.

We staan met z’n allen in de modder. Laten we ons daarop richten.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Beeld: nadja via Flicker.com

Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers