Asset 14

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

In het voorjaar riep Jihane Chaara in deze tekst op tot het gebruik van je stem tegen racisme. Ze haalde Susan Sontag aan: 'It is passivity that dulls feeling'. En ja hoor, Nederland slaapt alweer. Waar is het maatschappelijke gesprek?

Het was het voorjaar van 2020 en Nederlanders kwamen massaal bijeen om te protesteren. De Black Lives Matter-beweging had net ook in Nederland naamsbekendheid vergaard naar aanleiding van de politiemoord op George Floyd. Van Amsterdam tot aan Maastricht maakten demonstranten een collectief punt: wij zien dat er een structureel racismeprobleem is en wij moeten deel uitmaken van de oplossing. Er verschenen zwarte hokjes op Instagram, er werd gedoneerd, boeken en podcasts over racisme werden gedeeld. Er werd over racisme gepraat.

Het was ook het voorjaar waarin burgemeester Femke Halsema loeihard werd bekritiseerd na de demonstratie op de Dam. Deze stortvloed aan afkeuringen kwam werkelijk van alle kanten: kranten, politici, televisieprogramma’s en talloze individuen die het noodzakelijk achtten hun mening (online) te uiten. Persoonlijk sympathiseerde ik met burgemeester Halsema. Ik vond het ellendig dat zoveel van deze aandacht gevestigd werd op hoe al die mensen op de Dam stonden in plaats van waarom ze er stonden. Het overtreden van de coronaregels had een nuttige kanttekening moeten vormen, niet het middelpunt. Ik haalde opgelucht adem toen bleek dat deze demonstratie geen coronabrandhaard bleek. Die opluchting leek akelig veel op de opluchting die ik voel als een misdadiger niet van kleur blijkt te zijn. Het is een sensatie die het beste verwoord kan worden als: gelukkig, ze kunnen ons niet de schuld geven.

Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest.

Het is onderhand geen voorjaar meer. Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest. De opiniestukken in de kranten gaan ook allang niet meer over racisme. Google Trends laat zien dat de zoektermen ‘racisme’ en ‘black lives matter’ ongeveer evenveel opgezocht worden als voorheen. Dat wil zeggen: nauwelijks. Dat baart me zorgen. Individuen praten heus nog over racisme, maar waar is het maatschappelijke gesprek?

Nou, het gesprek in Amsterdam is gewoon weer terug bij af, op een manier die teleurstelt en verontrust: partijen (VVD en FvD) in de gemeenteraad willen wederom uitleg van burgemeester Halsema over de demonstratie op de Dam. In juni heeft de VVD, in samenwerking met FvD en Partij van de Ouderen een motie van wantrouwen ingediend. Deze motie behaalde bij lange na geen meerderheid en burgemeester Halsema kon haar positie dus behouden. Tijdens het spoeddebat over deze motie zijn excuses aangeboden én zijn alle denkbare vragen over dit onderwerp tot in den treure beantwoord en uitgekauwd. Het opnieuw jengelen om uitleg die al verschaft is, is op z’n best onnozel en op z’n slechtst bekrompen te noemen.

Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld?

En als je die demonstratie op de Dam dan toch weer wil oprakelen, doe dat dan met een fatsoenlijke drijfveer. Houd ons allemaal een spiegel voor. Waarom spreken we niet meer over het grote onderwerp dat ons allemaal naar demonstraties over het hele land dreef? Was het een trend? Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld? Moeten we wachten op het volgende schandaal?

Nederland is afgeleid. Het is een stap in de goede richting dat zwarte Piet geen prominente rol meer zal spelen in december. Maar dat is domweg niet genoeg. De collectieve aandacht verslapte en dáár moet onze aandacht naartoe. We hebben ons drie maanden lang druk gemaakt over het weefsel van onze samenleving. We zagen dat het aan het rotten is, dat het onhoudbaar is. Er is niets veranderd aan dat gegeven. Maar belangrijker nog: we moeten ervoor waken dat de kwesties die we belangrijk vinden geen trends worden. Ik pleit voor hernieuwde focus op de stand van zaken. Als het je in juni aangreep dat racistisch gedachtengoed verweven is met het fundament van onze maatschappij, zou het je anno oktober 2020 nog steeds moeten aangrijpen.

Antropoloog en schrijver Sinan Çankaya omschreef het treffend in ‘Mijn ontelbare identiteiten’:

 ‘Als je maar niet belooft dat we uit de modder gaan komen,’ zegt hij.
Ik begrijp hem niet. ‘Moet ik het idee van vooruitgang opgeven?’
‘Herinner eerst iedereen eraan dat we met z’n allen in de modder staan,’ zegt hij.

We staan met z’n allen in de modder. Laten we ons daarop richten.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Beeld: nadja via Flicker.com

Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor lieve mensen en woorden. Ze is recentelijk afgestudeerd in klinische neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan