Asset 14

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

In het voorjaar riep Jihane Chaara in deze tekst op tot het gebruik van je stem tegen racisme. Ze haalde Susan Sontag aan: 'It is passivity that dulls feeling'. En ja hoor, Nederland slaapt alweer. Waar is het maatschappelijke gesprek?

Het was het voorjaar van 2020 en Nederlanders kwamen massaal bijeen om te protesteren. De Black Lives Matter-beweging had net ook in Nederland naamsbekendheid vergaard naar aanleiding van de politiemoord op George Floyd. Van Amsterdam tot aan Maastricht maakten demonstranten een collectief punt: wij zien dat er een structureel racismeprobleem is en wij moeten deel uitmaken van de oplossing. Er verschenen zwarte hokjes op Instagram, er werd gedoneerd, boeken en podcasts over racisme werden gedeeld. Er werd over racisme gepraat.

Het was ook het voorjaar waarin burgemeester Femke Halsema loeihard werd bekritiseerd na de demonstratie op de Dam. Deze stortvloed aan afkeuringen kwam werkelijk van alle kanten: kranten, politici, televisieprogramma’s en talloze individuen die het noodzakelijk achtten hun mening (online) te uiten. Persoonlijk sympathiseerde ik met burgemeester Halsema. Ik vond het ellendig dat zoveel van deze aandacht gevestigd werd op hoe al die mensen op de Dam stonden in plaats van waarom ze er stonden. Het overtreden van de coronaregels had een nuttige kanttekening moeten vormen, niet het middelpunt. Ik haalde opgelucht adem toen bleek dat deze demonstratie geen coronabrandhaard bleek. Die opluchting leek akelig veel op de opluchting die ik voel als een misdadiger niet van kleur blijkt te zijn. Het is een sensatie die het beste verwoord kan worden als: gelukkig, ze kunnen ons niet de schuld geven.

Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest.

Het is onderhand geen voorjaar meer. Mijn Instagram-tijdlijn ziet eruit alsof al die zwarte hokjes er nooit zijn geweest. De opiniestukken in de kranten gaan ook allang niet meer over racisme. Google Trends laat zien dat de zoektermen ‘racisme’ en ‘black lives matter’ ongeveer evenveel opgezocht worden als voorheen. Dat wil zeggen: nauwelijks. Dat baart me zorgen. Individuen praten heus nog over racisme, maar waar is het maatschappelijke gesprek?

Nou, het gesprek in Amsterdam is gewoon weer terug bij af, op een manier die teleurstelt en verontrust: partijen (VVD en FvD) in de gemeenteraad willen wederom uitleg van burgemeester Halsema over de demonstratie op de Dam. In juni heeft de VVD, in samenwerking met FvD en Partij van de Ouderen een motie van wantrouwen ingediend. Deze motie behaalde bij lange na geen meerderheid en burgemeester Halsema kon haar positie dus behouden. Tijdens het spoeddebat over deze motie zijn excuses aangeboden én zijn alle denkbare vragen over dit onderwerp tot in den treure beantwoord en uitgekauwd. Het opnieuw jengelen om uitleg die al verschaft is, is op z’n best onnozel en op z’n slechtst bekrompen te noemen.

Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld?

En als je die demonstratie op de Dam dan toch weer wil oprakelen, doe dat dan met een fatsoenlijke drijfveer. Houd ons allemaal een spiegel voor. Waarom spreken we niet meer over het grote onderwerp dat ons allemaal naar demonstraties over het hele land dreef? Was het een trend? Moeten we nu wachten tot iemand anders sneuvelt omwille van racistisch politiegeweld? Moeten we wachten op het volgende schandaal?

Nederland is afgeleid. Het is een stap in de goede richting dat zwarte Piet geen prominente rol meer zal spelen in december. Maar dat is domweg niet genoeg. De collectieve aandacht verslapte en dáár moet onze aandacht naartoe. We hebben ons drie maanden lang druk gemaakt over het weefsel van onze samenleving. We zagen dat het aan het rotten is, dat het onhoudbaar is. Er is niets veranderd aan dat gegeven. Maar belangrijker nog: we moeten ervoor waken dat de kwesties die we belangrijk vinden geen trends worden. Ik pleit voor hernieuwde focus op de stand van zaken. Als het je in juni aangreep dat racistisch gedachtengoed verweven is met het fundament van onze maatschappij, zou het je anno oktober 2020 nog steeds moeten aangrijpen.

Antropoloog en schrijver Sinan Çankaya omschreef het treffend in ‘Mijn ontelbare identiteiten’:

 ‘Als je maar niet belooft dat we uit de modder gaan komen,’ zegt hij.
Ik begrijp hem niet. ‘Moet ik het idee van vooruitgang opgeven?’
‘Herinner eerst iedereen eraan dat we met z’n allen in de modder staan,’ zegt hij.

We staan met z’n allen in de modder. Laten we ons daarop richten.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Beeld: nadja via Flicker.com

Mail

Jihane Chaara (zij/haar, 1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

In de afwezigheid van 1

In de afwezigheid van

Marit Pilage onderzoekt de rol en betekenis van kunst bij zwangerschap en vruchtbaarheid, maar vooral ook bij het uitblijven daarvan. Lees meer

Liever een monster

Liever een monster

Het is moeilijk te accepteren dat mensen kunnen doden, maar waarom maken we van moordenaars karikaturen? Een voorpublicatie uit Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee Dodelijke gekte. Lees meer

Hoe in Duitsland het Zionistische establishment wint

Hoe in Duitsland elke vorm van empathie met inwoners van Palestina wordt verboden

De situatie in Duitsland is de laatste dagen geëscaleerd. Het politieapparaat en de politiek gebruiken harde repressiemiddelen om vooral Duitse mensen van kleur of met een migratieachtergrond de kop in te drukken. Zij verliezen op dit moment hun vrijheid van meningsuiting. Lees meer

Een villa voor het onbekende

Een villa voor het onbekende

Floris Tesink bezocht het FOMU, waar Grace Ndiritu door associatieve combinatie een expositie invulde. "Dit conflict tussen de fotografie en de ruimte brengt je op een plek die niet te begrijpen is, maar toch verslavend voelt voor degene die zich hieraan overgeeft." Lees meer

Wat dondert het of fossiele subsidies ‘echt subsidies zijn’?

Wat dondert het of fossiele subsidies ‘echte subsidies’ zijn?

‘De grootste catastrofe in de geschiedenis van de mensheid is niet het moment voor afleidingsmanoeuvres.’ Lees meer

:De aankondiging: De kunst van vertrekken (deel 1)

De kunst van vertrekken: de aankondiging

Voor kunstenaars is het essentieel om zichtbaar te zijn voor publiek. Maar wat gebeurt er als een kunstenaar zich terugtrekt of zelfs helemaal stopt met het maken van kunst? In deel 1 van de serie ‘De kunst van het vertrekken’ kijkt Lara den Hartog Jager naar de kunst waarmee sommige kunstenaars afscheid nemen uit de kunstwereld. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer