Asset 14

Het Nederlandse theater moet kleur bekennen

Hard//talk: Het Nederlandse theater moet kleur bekennen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De diversificatie van het Nederlandse theater verloopt stroef en niet zonder kritiek. Julia de Dreu ziet een voorbeeld aan de andere kant van het Kanaal.

‘De Nederlandse samenleving is superdivers en het theater golfbal-wit,’ zo stond in het opiniestuk dat de directies van Likeminds en Podium Mozaïek in 2016 schreven. Ze reflecteerden hierin op de vorderingen binnen de Code Culturele Diversiteit, een richtlijn die de theatersector in 2011 meekreeg van de Raad voor Cultuur, en concludeerden dat de integratie in de podiumkunsten wel wat smeerolie kon gebruiken. De schrijvers wilden meer ruimte zien voor niet-westers theater in het overstemmend westerse repertoiretoneel. Echter, in het artikel wordt geen aandacht besteed aan de diversificatie bínnen die westerse canon. Dat illustreert de huidige stand van zaken in het Nederlandse theaterlandschap, waarin traditioneel witte rollen nog steeds nauwelijks etnisch divers worden gecast.

Inmiddels, drie jaar verder, blijft de diversificatie van het Nederlandse theater een stroef proces. Een aantal theatermakers met een migratieachtergrond heeft een plek in het persoonlijk verteltheater verworven, zoals Nasrdin Dchar, Jouman Fattal en Sadettin Kırmızıyüz. Toch schort er wel het een en ander aan deze vorm van integratie. Zo merkt Marcus Azzini, artistiek directeur van Toneelgroep Oostpool en Braziliaans migrant, terecht op dat het lijkt alsof je als migrant alleen het toneel op mag als de culturele verschillen groot zijn en tot thema kunnen worden gemaakt. Ook gaf actrice Jouman Fattal in een interview aan het beu te zijn om keer op keer over haar vluchtelingenverleden te moeten vertellen (Blendle).

Het bleek een enorme veraderming om een multiculturele cast in een voorstelling te zien die niets met multiculturalisme te maken heeft.

Natuurlijk is het een verrijking in het theateraanbod dat er meer ruimte is voor niet-westerse verhalen. Maar de migrant zou ook de mogelijkheid moeten hebben om niet als migrant op de planken te staan, maar ‘gewoon’ als personage in een repertoirevoorstelling. Het theater heeft beide uitingen van diversiteit hard nodig. Het lijkt er echter nog altijd op dat in Nederland het achterhaalde idee heerst dat de acteurs in een familiedrama er allemaal hetzelfde uit moeten zien.

Het Verenigd Koninkrijk loopt wat dat betreft op ons voor. In The Lyric, een theater in Londen, werd een tijd terug The Seagull van Tsjechov opgevoerd. Het drama over de Russische bovenklasse was in deze uitvoering etnisch divers gecast. Het bleek een enorme verademing om een multiculturele cast nu eens in een voorstelling te zien die niets met multiculturalisme te maken heeft. Het droeg zelfs bij aan de theatraliteit: de verschillende huidskleuren benadrukten dat de acteurs geen ‘echte’ familie waren. Dit voegt het denkbeeld toe dat het stuk uit 1895 een universele menselijke conditie afspiegelt die niets met huidskleur te maken heeft. Dat zou het Nederlandse theater eens bij de Britten moeten afkijken.

Beeld: Elisa Paolini via Flickr.

Mail

Julia de Dreu (1996) studeert Writing for Performance aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Ze schrijft voornamelijk absurde familiedrama’s, ter compensatie van haar eigen onbezonnen jeugd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer