Asset 14

Het Nederlandse theater moet kleur bekennen

Hard//talk: Het Nederlandse theater moet kleur bekennen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De diversificatie van het Nederlandse theater verloopt stroef en niet zonder kritiek. Julia de Dreu ziet een voorbeeld aan de andere kant van het Kanaal.

‘De Nederlandse samenleving is superdivers en het theater golfbal-wit,’ zo stond in het opiniestuk dat de directies van Likeminds en Podium Mozaïek in 2016 schreven. Ze reflecteerden hierin op de vorderingen binnen de Code Culturele Diversiteit, een richtlijn die de theatersector in 2011 meekreeg van de Raad voor Cultuur, en concludeerden dat de integratie in de podiumkunsten wel wat smeerolie kon gebruiken. De schrijvers wilden meer ruimte zien voor niet-westers theater in het overstemmend westerse repertoiretoneel. Echter, in het artikel wordt geen aandacht besteed aan de diversificatie bínnen die westerse canon. Dat illustreert de huidige stand van zaken in het Nederlandse theaterlandschap, waarin traditioneel witte rollen nog steeds nauwelijks etnisch divers worden gecast.

Inmiddels, drie jaar verder, blijft de diversificatie van het Nederlandse theater een stroef proces. Een aantal theatermakers met een migratieachtergrond heeft een plek in het persoonlijk verteltheater verworven, zoals Nasrdin Dchar, Jouman Fattal en Sadettin Kırmızıyüz. Toch schort er wel het een en ander aan deze vorm van integratie. Zo merkt Marcus Azzini, artistiek directeur van Toneelgroep Oostpool en Braziliaans migrant, terecht op dat het lijkt alsof je als migrant alleen het toneel op mag als de culturele verschillen groot zijn en tot thema kunnen worden gemaakt. Ook gaf actrice Jouman Fattal in een interview aan het beu te zijn om keer op keer over haar vluchtelingenverleden te moeten vertellen (Blendle).

Het bleek een enorme veraderming om een multiculturele cast in een voorstelling te zien die niets met multiculturalisme te maken heeft.

Natuurlijk is het een verrijking in het theateraanbod dat er meer ruimte is voor niet-westerse verhalen. Maar de migrant zou ook de mogelijkheid moeten hebben om niet als migrant op de planken te staan, maar ‘gewoon’ als personage in een repertoirevoorstelling. Het theater heeft beide uitingen van diversiteit hard nodig. Het lijkt er echter nog altijd op dat in Nederland het achterhaalde idee heerst dat de acteurs in een familiedrama er allemaal hetzelfde uit moeten zien.

Het Verenigd Koninkrijk loopt wat dat betreft op ons voor. In The Lyric, een theater in Londen, werd een tijd terug The Seagull van Tsjechov opgevoerd. Het drama over de Russische bovenklasse was in deze uitvoering etnisch divers gecast. Het bleek een enorme verademing om een multiculturele cast nu eens in een voorstelling te zien die niets met multiculturalisme te maken heeft. Het droeg zelfs bij aan de theatraliteit: de verschillende huidskleuren benadrukten dat de acteurs geen ‘echte’ familie waren. Dit voegt het denkbeeld toe dat het stuk uit 1895 een universele menselijke conditie afspiegelt die niets met huidskleur te maken heeft. Dat zou het Nederlandse theater eens bij de Britten moeten afkijken.

Beeld: Elisa Paolini via Flickr.

Mail

Julia de Dreu Julia de Dreu (1996) schrijft scenario’s en essays. Ze studeerde Writing for Performance aan de HKU en is geselecteerd voor het Slow Writing Lab 2022.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!