Asset 14

‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

Hard//talk: ‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Met het programma ‘één tegen eenzaamheid’ wil de overheid eenzaamheid onder ouderen eerder signaleren en aanpakken. Een goed initiatief, maar met een verkeerde aanpak, aldus Wolter de Boer.

Vanaf deze week is de documentaire Goede Buren te zien in de bioscoop, een prachtig portret van Wilma en Ada, overbuurvrouwen uit het Rotterdamse IJsselmonde die als vrijwilligers de eenzaamheid in de wijk tegen proberen te gaan. Gewapend met pen, vragenlijst en een onuitputtelijk brandende shagsigaret tussen de vingertoppen gaan de dames langs de deuren van eenzame ouderen. Daar brengen ze in kaart hoe eenzaam die ouderen eigenlijk zijn en, indien gewenst, nemen ze de ouderen ook mee de hort op. Hoewel het werk in de wijk van Ada en Wilma ontsprongen is uit een Rotterdamse ‘taskforce’, staat de aanpak van de buurvrouwen lijnrecht tegenover het beleid waar het uit voortkomt.

Vorig jaar trok het kabinet 34 miljoen uit voor ‘de strijd tegen eenzaamheid’, een strijd die verschillende vormen aanneemt. Zo wordt er nagedacht over virtual reality-oplossingen, de inzet van zorgrobots en een diagnostisch instrument om eenzaamheid mee vast te stellen. En mocht die aanpak tot onvoldoende resultaat leiden, dan kunnen we ons binnenkort wellicht wenden tot een farmaceutische oplossing. Die afgekondigde strijd tegen eenzaamheid laat zien: vechten proberen we zeker, maar met het bereiken van een oplossing heeft het nog niet veel te maken.

Dat we er zo niet in gaan slagen de enorme eenzaamheid onder ouderen te verminderen komt door twee zaken. Enerzijds lijkt dat beleid ervan uit te gaan dat eenzaamheid altijd iets is dat we moeten bestrijden, maar dat hoeft niet zo te zijn. Eenzaamheid is niet altijd iets dat we moeten willen oplossen. Zoals mooi omschreven is in een publicatie over eenzaamheid van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving: iedere vorm van eenzaamheid, of dit nu ‘sociale eenzaamheid’ (niemand om je heen hebben) of ‘emotionele eenzaamheid’ (je alleen of verloren voelen) is, bezit ook altijd een existentiële component. Die existentiële ervaring is het persoonlijke gemis van iets dat ooit geweest is. Het is lijden dat eigen is aan ieder leven.

Eenzaamheid is ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding.

Daarnaast is eenzaamheid ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding. Voel je je eenzaam, dan weet je dat het tijd wordt om contacten aan te halen of op te zoeken.

Een oplossing ligt dan nog nooit in technologie alleen: het lijkt me onwaarschijnlijk dat eenzaamheid vermindert zolang iemand weet dat het contact dat ze ervaart geen menselijk contact is.

Het is goed dat er initiatieven zijn die ervoor zorgen dat de buitenwereld actief aansluiting zoekt bij ouderen, in plaats van dat ouderen dat zelf moeten doen met de buitenwereld. Ouderen zijn vaak minder mobiel, en na een lange tijd alleen zijn wordt het steeds lastiger om nog contact te zoeken. Ondanks dat een gedeelte van de eenzaamheid zal blijven bestaan, kan het fijn zijn om weer meer onder de mensen te komen. Nu moet alleen het besef nog komen dat een VR-bril, robot of pil alleen nooit een oplossing is als we mensen tot elkaar willen brengen. Gelukkig gaan in de strijd tegen eenzaamheid niet de taskforces en maatpakken voorop, maar zijn het Ada en Wilma die strijden aan het front.

Beeld: via Pixabay

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer