Asset 14

‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

Hard//talk: ‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Met het programma ‘één tegen eenzaamheid’ wil de overheid eenzaamheid onder ouderen eerder signaleren en aanpakken. Een goed initiatief, maar met een verkeerde aanpak, aldus Wolter de Boer.

Vanaf deze week is de documentaire Goede Buren te zien in de bioscoop, een prachtig portret van Wilma en Ada, overbuurvrouwen uit het Rotterdamse IJsselmonde die als vrijwilligers de eenzaamheid in de wijk tegen proberen te gaan. Gewapend met pen, vragenlijst en een onuitputtelijk brandende shagsigaret tussen de vingertoppen gaan de dames langs de deuren van eenzame ouderen. Daar brengen ze in kaart hoe eenzaam die ouderen eigenlijk zijn en, indien gewenst, nemen ze de ouderen ook mee de hort op. Hoewel het werk in de wijk van Ada en Wilma ontsprongen is uit een Rotterdamse ‘taskforce’, staat de aanpak van de buurvrouwen lijnrecht tegenover het beleid waar het uit voortkomt.

Vorig jaar trok het kabinet 34 miljoen uit voor ‘de strijd tegen eenzaamheid’, een strijd die verschillende vormen aanneemt. Zo wordt er nagedacht over virtual reality-oplossingen, de inzet van zorgrobots en een diagnostisch instrument om eenzaamheid mee vast te stellen. En mocht die aanpak tot onvoldoende resultaat leiden, dan kunnen we ons binnenkort wellicht wenden tot een farmaceutische oplossing. Die afgekondigde strijd tegen eenzaamheid laat zien: vechten proberen we zeker, maar met het bereiken van een oplossing heeft het nog niet veel te maken.

Dat we er zo niet in gaan slagen de enorme eenzaamheid onder ouderen te verminderen komt door twee zaken. Enerzijds lijkt dat beleid ervan uit te gaan dat eenzaamheid altijd iets is dat we moeten bestrijden, maar dat hoeft niet zo te zijn. Eenzaamheid is niet altijd iets dat we moeten willen oplossen. Zoals mooi omschreven is in een publicatie over eenzaamheid van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving: iedere vorm van eenzaamheid, of dit nu ‘sociale eenzaamheid’ (niemand om je heen hebben) of ‘emotionele eenzaamheid’ (je alleen of verloren voelen) is, bezit ook altijd een existentiële component. Die existentiële ervaring is het persoonlijke gemis van iets dat ooit geweest is. Het is lijden dat eigen is aan ieder leven.

Eenzaamheid is ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding.

Daarnaast is eenzaamheid ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding. Voel je je eenzaam, dan weet je dat het tijd wordt om contacten aan te halen of op te zoeken.

Een oplossing ligt dan nog nooit in technologie alleen: het lijkt me onwaarschijnlijk dat eenzaamheid vermindert zolang iemand weet dat het contact dat ze ervaart geen menselijk contact is.

Het is goed dat er initiatieven zijn die ervoor zorgen dat de buitenwereld actief aansluiting zoekt bij ouderen, in plaats van dat ouderen dat zelf moeten doen met de buitenwereld. Ouderen zijn vaak minder mobiel, en na een lange tijd alleen zijn wordt het steeds lastiger om nog contact te zoeken. Ondanks dat een gedeelte van de eenzaamheid zal blijven bestaan, kan het fijn zijn om weer meer onder de mensen te komen. Nu moet alleen het besef nog komen dat een VR-bril, robot of pil alleen nooit een oplossing is als we mensen tot elkaar willen brengen. Gelukkig gaan in de strijd tegen eenzaamheid niet de taskforces en maatpakken voorop, maar zijn het Ada en Wilma die strijden aan het front.

Beeld: via Pixabay

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan