Asset 14

De paradox in ons integratie-model

Hard//talk: De paradox in ons integratiemodel

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In september vorig jaar stelde premier Rutte nog dat nieuwkomers in Nederland de taal sneller moeten leren voor een goede integratie. Stellige woorden, maar of het ook echt zo werkt is nog maar de vraag, aldus Gatool Katawazi.

Kort geleden pleitte Naema Tahir in Trouw voor het afschaffen van het lidwoord ‘het’. Alhoewel haar tekst duidelijk ironisch bedoeld was, schoot dit stuk bij veel mensen in het verkeerde keelgat en werd de ironie van de tekst niet ingezien. Daar waar Tahir in haar stuk opkwam voor allochtonen, die volgens haar de Nederlandse taal nooit volledig zouden beheersen, blijkt uit de kritiek op haar stuk dat ook autochtone Nederlanders de Nederlandse taal niet volledig beheersen. Was dit wel het geval geweest, dan hadden de lezers wel ingezien dat het stuk ironisch bedoeld was. Kan een individu, allochtoon of autochtoon, een taal wel ooit volledig beheersen?

Toen mijn moeder op haar 35ste naar Nederland kwam, was ze nog nooit naar school geweest en had ze nog nooit eerder een woord op papier geschreven. Van haar werd in Nederland plots verwacht dat ze de Nederlandse taal zowel in woord als op schrift zou leren. Haar werd het gevoel gegeven dat zij pas kon participeren als zij de dominante taal in het land goed beheerste. Die eerste stap naar integratie in het huidige beleid, het beheersen van de taal, is voor haar een belemmering geweest in het daadwerkelijk integreren in de samenleving. Mijn vader daarentegen was voorheen een minister, schrijver en journalist, die zich bevond in hoogopgeleide en literaire kringen. In Nederland kwam hij niet met gelijkgestemde mensen in aanraking, waardoor hij moeite had om te binden met anderen in de samenleving. Zonder goede beheersing van de Nederlandse taal kan je bijna geen goede positie verkrijgen op de arbeidsmarkt of de ‘maatschappelijke ladder’.

Het beheersen van de Nederlandse taal is een voorwaarde voor insluiting, maar tegelijkertijd ook een oorzaak voor uitsluiting.

Het hebben van een taalachterstand in een land waarin de focus op een goede beheersing van de dominante taal zo groot is, zorgt er makkelijk voor dat je een minderwaardigheidscomplex ontwikkelt. Mijn vader, die wel een universitaire opleiding had afgerond, en mijn vader, die wel al kon lezen en schrijven, voelde zich nooit goed genoeg. Zijn verhaal is bijna een cliché aan het worden: hoogopgeleid in land van herkomst, maar niets waard in ons land. Uit onderzoek is gebleken dat men op latere leeftijd een nieuwe taal nooit op het niveau van eigen moedertaal zal leren. Dit is algemeen bekend, we weten het allemaal. Waarom verwachten we van nieuwkomers dat zij onze taal wel goed leren beheersen? Daar waar immigranten vaak wel degelijk beschikken over de juiste kwaliteiten en denkniveaus, worden zij belemmerd in het participeren door hun taalachterstand.

Als geslaagde integratie in Nederland afhankelijk is van het leren van de Nederlandse taal, zal goede integratie van veel niet-westerse immigranten onhaalbaar zijn. Het beheersen van de Nederlandse taal is een voorwaarde voor insluiting, maar tegelijkertijd ook een oorzaak voor uitsluiting. De beheersing van de taal is een paradox waarbij de schijn bestaat dat volledige beheersing van de Nederlandse taal zal resulteren in betere integratie, terwijl deze vereiste in de praktijk vooral zal zorgen voor uitsluiting aangezien niemand, laat staan een nieuwkomer, de Nederlandse taal ooit volledig zal beheersen.

De focus op taal moet verschoven worden naar een focus op een inclusieve samenleving.

De gedwongen houding naar nieuwkomers om de taal te leren en de cultuur over te nemen leidt dus niet tot betere integratie. De kracht en de kwaliteit van veel nieuwkomers worden overschaduwd door hun gebrek aan taalbeheersing. Onze samenleving zou een open samenleving moeten zijn, waarin ruimte is voor verschillende culturen en talen. De integratie van nieuwkomers moet gezien worden als een tweezijdig en dynamisch proces, waarbij niet alleen de nieuwkomer bereid moet zijn om zich aan te passen en de taal te leren, maar waarbij de samenleving de nieuwkomer ook opvangt en accepteert. Dit gaat in tegen de gedachte van ons kabinet: “Integratie begint bij het leren van onze taal; integratie, daar doe je zelf je best voor.”

Het leren van de Nederlandse taal is zeker belangrijk, maar de integratie van nieuwkomers in Nederland zou er niet van moeten afhangen. De focus op taal moet verschoven worden naar een focus op een inclusieve samenleving, waarin de verantwoordelijkheden van goede integratie bij zowel de nieuwkomers als bij de maatschappij liggen.



Beeld: Compassrose_04 via Flickr.

Mail

Gatool Katawazi (1994) woont en werkt in Amsterdam. Ze vermaakt zich met kunst en cultuur en schrijft graag over maatschappelijke kwesties.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer