Asset 14

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie.

Bij het lezen van het nieuws over de dood van George Floyd zakte de moed me in de schoenen. Niet alweer, dacht ik. Niet alweer een zwarte Amerikaan die door politiegeweld om het leven komt: bijna achtduizend gingen Floyd de afgelopen zes jaar al voor. Zwarte Amerikanen lopen tweeënhalf keer zoveel kans om gedood te worden door politiegeweld als andere Amerikanen.

Floyds woonplaats Minneapolis barst uit haar voegen van verdriet en woede, en ook in andere steden wereldwijd is de maat vol. De beelden van de demonstraten die de straat op trekken en oog in oog komen te staan met het door hen zo gewraakte politieapparaat, zijn schrikbarend. Het zijn beelden van moed, van pijn en van emotie, die de herinnering oproepen aan de grote burgerrechtenbewegingen in de jaren zestig.

Iedereen die commentaar levert op de demonstranten – ook hier in Nederland – zou zich moeten afvragen waarom de reactie op onrecht zwaarder weegt dan het verschrikkelijke onrecht zelf. De status quo is verdorven. Opstand is dus niet alleen gerechtvaardigd, maar noodzakelijk.

Antiracismedemonstranten in Amsterdam op 1 juni.

Zoals zovelen al hebben gezegd: de moord op George Floyd is geen geïsoleerd incident, maar het gevolg van een systeem dat van binnenuit verrot is, een ziek systeem. Het racistische gedachtegoed dat ten grondslag ligt aan de systematische onderdrukking van en het geweld tegen zwarte mensen en mensen van kleur laat zich niet tegenhouden door de landsgrenzen van de Verenigde Staten.

De duizenden demonstranten op de Dam benoemden het onomwonden: ook Nederland kampt met een racismeprobleem. Denk aan de discriminatie bij de Belastingdienst, aan het racisme binnen het Nederlandse politiekorps, aan onze blackfacetraditie, aan het feit dat de PVV met 20 zetels in onze Tweede Kamer zit, enzovoorts.

Racisme is een diep verweven onderdeel van het grote narratief van Nederland. Tot op de dag van vandaag plukken we de vruchten van ons koloniale verleden – voor sommigen zijn die zoet, voor heel veel mensen rot. Vanuit ons welvarende land kijken we terug op de gruwelen in het verleden die ons zo welvarend hebben gemaakt, en vragen ons af hoe we ze hebben kunnen laten gebeuren. Maar die geschiedenis is geen verhaaltje in de boeken dat nu afgelopen is. Ze gebeurt nog steeds.

Een bekende internetwijsheid die zo nu en dan terugkeert luidt: “Als je je afvraagt wat had je had gedaan tijdens de holocaust, of tijdens de burgerrechtenbeweging… dan is het antwoord: precies wat je nu doet.” We denken graag dat we in zulke tijden aan de juiste kant van de geschiedenis hadden gestaan, maar de goede kant is solidair, zelfs als het niet goed uitkomt of als problemen jou persoonlijk niet raken. De goede kant komt in opstand. De goede kant rammelt aan de tralies van de status quo. Zoals Susan Sontag schreef in haar boek Regarding the Pain of Others: “It is passivity that dulls feeling.”

Ik schrijf over verhalen en systemen, maar vergeet dit nooit: wij maken het verhaal en wij zijn het systeem. Het is gewoonweg niet voldoende om te zitten en toe te kijken. Een verandering de goede kant op vereist actie. Neutraliteit heeft nooit iets veranderd. Begin bij je eigen omgeving, het systeempje om je heen.

Erken dat systematisch racisme verstrengeld is met het Nederlandse verleden en daarmee met het Nederlandse heden. Neem het serieus. Help waar mogelijk: doneer aan organisaties die zich actief bezighouden met het bestrijden van racisme (zie hieronder), gebruik je stemrecht (zowel nationaal als lokaal), gebruik je platform om je uit te spreken als je dat hebt. Niet alleen dat, maar wees niet laf als dit gespreksonderwerp niet populair is in je gezelschap. Stilzitten en toekijken is goedkeuren. Heb je een stem? Gebruik die dan.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Noot van de redactie: in een eerdere versie van deze tekst werd gerefereerd aan een NRC-artikel waaruit zou blijken dat Haagse politieagenten elkaar onderling 'Marokkanenverdelgers' noemden. Dit lijkt een niet te funderen beschuldiging. De passage is uit het artikel verwijderd.


Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Beeldredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer