Asset 14

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie.

Bij het lezen van het nieuws over de dood van George Floyd zakte de moed me in de schoenen. Niet alweer, dacht ik. Niet alweer een zwarte Amerikaan die door politiegeweld om het leven komt: bijna achtduizend gingen Floyd de afgelopen zes jaar al voor. Zwarte Amerikanen lopen tweeënhalf keer zoveel kans om gedood te worden door politiegeweld als andere Amerikanen.

Floyds woonplaats Minneapolis barst uit haar voegen van verdriet en woede, en ook in andere steden wereldwijd is de maat vol. De beelden van de demonstraten die de straat op trekken en oog in oog komen te staan met het door hen zo gewraakte politieapparaat, zijn schrikbarend. Het zijn beelden van moed, van pijn en van emotie, die de herinnering oproepen aan de grote burgerrechtenbewegingen in de jaren zestig.

Iedereen die commentaar levert op de demonstranten – ook hier in Nederland – zou zich moeten afvragen waarom de reactie op onrecht zwaarder weegt dan het verschrikkelijke onrecht zelf. De status quo is verdorven. Opstand is dus niet alleen gerechtvaardigd, maar noodzakelijk.

Antiracismedemonstranten in Amsterdam op 1 juni.

Zoals zovelen al hebben gezegd: de moord op George Floyd is geen geïsoleerd incident, maar het gevolg van een systeem dat van binnenuit verrot is, een ziek systeem. Het racistische gedachtegoed dat ten grondslag ligt aan de systematische onderdrukking van en het geweld tegen zwarte mensen en mensen van kleur laat zich niet tegenhouden door de landsgrenzen van de Verenigde Staten.

De duizenden demonstranten op de Dam benoemden het onomwonden: ook Nederland kampt met een racismeprobleem. Denk aan de discriminatie bij de Belastingdienst, aan het racisme binnen het Nederlandse politiekorps, aan onze blackfacetraditie, aan het feit dat de PVV met 20 zetels in onze Tweede Kamer zit, enzovoorts.

Racisme is een diep verweven onderdeel van het grote narratief van Nederland. Tot op de dag van vandaag plukken we de vruchten van ons koloniale verleden – voor sommigen zijn die zoet, voor heel veel mensen rot. Vanuit ons welvarende land kijken we terug op de gruwelen in het verleden die ons zo welvarend hebben gemaakt, en vragen ons af hoe we ze hebben kunnen laten gebeuren. Maar die geschiedenis is geen verhaaltje in de boeken dat nu afgelopen is. Ze gebeurt nog steeds.

Een bekende internetwijsheid die zo nu en dan terugkeert luidt: “Als je je afvraagt wat had je had gedaan tijdens de holocaust, of tijdens de burgerrechtenbeweging… dan is het antwoord: precies wat je nu doet.” We denken graag dat we in zulke tijden aan de juiste kant van de geschiedenis hadden gestaan, maar de goede kant is solidair, zelfs als het niet goed uitkomt of als problemen jou persoonlijk niet raken. De goede kant komt in opstand. De goede kant rammelt aan de tralies van de status quo. Zoals Susan Sontag schreef in haar boek Regarding the Pain of Others: “It is passivity that dulls feeling.”

Ik schrijf over verhalen en systemen, maar vergeet dit nooit: wij maken het verhaal en wij zijn het systeem. Het is gewoonweg niet voldoende om te zitten en toe te kijken. Een verandering de goede kant op vereist actie. Neutraliteit heeft nooit iets veranderd. Begin bij je eigen omgeving, het systeempje om je heen.

Erken dat systematisch racisme verstrengeld is met het Nederlandse verleden en daarmee met het Nederlandse heden. Neem het serieus. Help waar mogelijk: doneer aan organisaties die zich actief bezighouden met het bestrijden van racisme (zie hieronder), gebruik je stemrecht (zowel nationaal als lokaal), gebruik je platform om je uit te spreken als je dat hebt. Niet alleen dat, maar wees niet laf als dit gespreksonderwerp niet populair is in je gezelschap. Stilzitten en toekijken is goedkeuren. Heb je een stem? Gebruik die dan.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Noot van de redactie: in een eerdere versie van deze tekst werd gerefereerd aan een NRC-artikel waaruit zou blijken dat Haagse politieagenten elkaar onderling 'Marokkanenverdelgers' noemden. Dit lijkt een niet te funderen beschuldiging. De passage is uit het artikel verwijderd.


Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor lieve mensen en woorden. Ze is recentelijk afgestudeerd in klinische neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Beeldredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan