Asset 14

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie.

Bij het lezen van het nieuws over de dood van George Floyd zakte de moed me in de schoenen. Niet alweer, dacht ik. Niet alweer een zwarte Amerikaan die door politiegeweld om het leven komt: bijna achtduizend gingen Floyd de afgelopen zes jaar al voor. Zwarte Amerikanen lopen tweeënhalf keer zoveel kans om gedood te worden door politiegeweld als andere Amerikanen.

Floyds woonplaats Minneapolis barst uit haar voegen van verdriet en woede, en ook in andere steden wereldwijd is de maat vol. De beelden van de demonstraten die de straat op trekken en oog in oog komen te staan met het door hen zo gewraakte politieapparaat, zijn schrikbarend. Het zijn beelden van moed, van pijn en van emotie, die de herinnering oproepen aan de grote burgerrechtenbewegingen in de jaren zestig.

Iedereen die commentaar levert op de demonstranten – ook hier in Nederland – zou zich moeten afvragen waarom de reactie op onrecht zwaarder weegt dan het verschrikkelijke onrecht zelf. De status quo is verdorven. Opstand is dus niet alleen gerechtvaardigd, maar noodzakelijk.

Antiracismedemonstranten in Amsterdam op 1 juni.

Zoals zovelen al hebben gezegd: de moord op George Floyd is geen geïsoleerd incident, maar het gevolg van een systeem dat van binnenuit verrot is, een ziek systeem. Het racistische gedachtegoed dat ten grondslag ligt aan de systematische onderdrukking van en het geweld tegen zwarte mensen en mensen van kleur laat zich niet tegenhouden door de landsgrenzen van de Verenigde Staten.

De duizenden demonstranten op de Dam benoemden het onomwonden: ook Nederland kampt met een racismeprobleem. Denk aan de discriminatie bij de Belastingdienst, aan het racisme binnen het Nederlandse politiekorps, aan onze blackfacetraditie, aan het feit dat de PVV met 20 zetels in onze Tweede Kamer zit, enzovoorts.

Racisme is een diep verweven onderdeel van het grote narratief van Nederland. Tot op de dag van vandaag plukken we de vruchten van ons koloniale verleden – voor sommigen zijn die zoet, voor heel veel mensen rot. Vanuit ons welvarende land kijken we terug op de gruwelen in het verleden die ons zo welvarend hebben gemaakt, en vragen ons af hoe we ze hebben kunnen laten gebeuren. Maar die geschiedenis is geen verhaaltje in de boeken dat nu afgelopen is. Ze gebeurt nog steeds.

Een bekende internetwijsheid die zo nu en dan terugkeert luidt: “Als je je afvraagt wat had je had gedaan tijdens de holocaust, of tijdens de burgerrechtenbeweging… dan is het antwoord: precies wat je nu doet.” We denken graag dat we in zulke tijden aan de juiste kant van de geschiedenis hadden gestaan, maar de goede kant is solidair, zelfs als het niet goed uitkomt of als problemen jou persoonlijk niet raken. De goede kant komt in opstand. De goede kant rammelt aan de tralies van de status quo. Zoals Susan Sontag schreef in haar boek Regarding the Pain of Others: “It is passivity that dulls feeling.”

Ik schrijf over verhalen en systemen, maar vergeet dit nooit: wij maken het verhaal en wij zijn het systeem. Het is gewoonweg niet voldoende om te zitten en toe te kijken. Een verandering de goede kant op vereist actie. Neutraliteit heeft nooit iets veranderd. Begin bij je eigen omgeving, het systeempje om je heen.

Erken dat systematisch racisme verstrengeld is met het Nederlandse verleden en daarmee met het Nederlandse heden. Neem het serieus. Help waar mogelijk: doneer aan organisaties die zich actief bezighouden met het bestrijden van racisme (zie hieronder), gebruik je stemrecht (zowel nationaal als lokaal), gebruik je platform om je uit te spreken als je dat hebt. Niet alleen dat, maar wees niet laf als dit gespreksonderwerp niet populair is in je gezelschap. Stilzitten en toekijken is goedkeuren. Heb je een stem? Gebruik die dan.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Noot van de redactie: in een eerdere versie van deze tekst werd gerefereerd aan een NRC-artikel waaruit zou blijken dat Haagse politieagenten elkaar onderling 'Marokkanenverdelgers' noemden. Dit lijkt een niet te funderen beschuldiging. De passage is uit het artikel verwijderd.


Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor lieve mensen en woorden. Ze is recentelijk afgestudeerd in klinische neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Beeldredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Hard//talk: De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

Als de antiracismedemonstranten die begin deze maand op de Dam stonden de schuld krijgen van een tweede coronagolf, is dat niet omdat ze een risico namen. Lees meer

 1

Hoe vang je activisme in beeld?

Hoe dun is de scheidslijn tussen een sterke boodschap en een kwalijke misser? Hoe luid moet je van je laten horen als witte illustrator, en vraag je geld voor het gebruik van een illustratie van George Floyd? Drie illustratoren gaan in gesprek. Lees meer

Ga weg met je loonoffer

Ga weg met je loonoffer

Nu is het tijd om de beroepsbabbelaars aan de kant te schuiven en het belang van werkers centraal te stellen, zegt FNV Jong-voorzitter Bas van Weegberg. Lees meer

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Koen Schouwenburg leidt al lange tijd een eenzaam bestaan. Hij ziet wel mensen, maar wat betekent dat? Wanneer vind je ware verbondenheid en echt contact? Hij gaat te rade in de filosofie en de literatuur, en vindt in de liefde het antwoord. Maar om die liefde vast te kunnen houden, mogen we nooit berusten. Lees meer

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan