Asset 14

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie.

Bij het lezen van het nieuws over de dood van George Floyd zakte de moed me in de schoenen. Niet alweer, dacht ik. Niet alweer een zwarte Amerikaan die door politiegeweld om het leven komt: bijna achtduizend gingen Floyd de afgelopen zes jaar al voor. Zwarte Amerikanen lopen tweeënhalf keer zoveel kans om gedood te worden door politiegeweld als andere Amerikanen.

Floyds woonplaats Minneapolis barst uit haar voegen van verdriet en woede, en ook in andere steden wereldwijd is de maat vol. De beelden van de demonstraten die de straat op trekken en oog in oog komen te staan met het door hen zo gewraakte politieapparaat, zijn schrikbarend. Het zijn beelden van moed, van pijn en van emotie, die de herinnering oproepen aan de grote burgerrechtenbewegingen in de jaren zestig.

Iedereen die commentaar levert op de demonstranten – ook hier in Nederland – zou zich moeten afvragen waarom de reactie op onrecht zwaarder weegt dan het verschrikkelijke onrecht zelf. De status quo is verdorven. Opstand is dus niet alleen gerechtvaardigd, maar noodzakelijk.

Antiracismedemonstranten in Amsterdam op 1 juni.

Zoals zovelen al hebben gezegd: de moord op George Floyd is geen geïsoleerd incident, maar het gevolg van een systeem dat van binnenuit verrot is, een ziek systeem. Het racistische gedachtegoed dat ten grondslag ligt aan de systematische onderdrukking van en het geweld tegen zwarte mensen en mensen van kleur laat zich niet tegenhouden door de landsgrenzen van de Verenigde Staten.

De duizenden demonstranten op de Dam benoemden het onomwonden: ook Nederland kampt met een racismeprobleem. Denk aan de discriminatie bij de Belastingdienst, aan het racisme binnen het Nederlandse politiekorps, aan onze blackfacetraditie, aan het feit dat de PVV met 20 zetels in onze Tweede Kamer zit, enzovoorts.

Racisme is een diep verweven onderdeel van het grote narratief van Nederland. Tot op de dag van vandaag plukken we de vruchten van ons koloniale verleden – voor sommigen zijn die zoet, voor heel veel mensen rot. Vanuit ons welvarende land kijken we terug op de gruwelen in het verleden die ons zo welvarend hebben gemaakt, en vragen ons af hoe we ze hebben kunnen laten gebeuren. Maar die geschiedenis is geen verhaaltje in de boeken dat nu afgelopen is. Ze gebeurt nog steeds.

Een bekende internetwijsheid die zo nu en dan terugkeert luidt: “Als je je afvraagt wat had je had gedaan tijdens de holocaust, of tijdens de burgerrechtenbeweging… dan is het antwoord: precies wat je nu doet.” We denken graag dat we in zulke tijden aan de juiste kant van de geschiedenis hadden gestaan, maar de goede kant is solidair, zelfs als het niet goed uitkomt of als problemen jou persoonlijk niet raken. De goede kant komt in opstand. De goede kant rammelt aan de tralies van de status quo. Zoals Susan Sontag schreef in haar boek Regarding the Pain of Others: “It is passivity that dulls feeling.”

Ik schrijf over verhalen en systemen, maar vergeet dit nooit: wij maken het verhaal en wij zijn het systeem. Het is gewoonweg niet voldoende om te zitten en toe te kijken. Een verandering de goede kant op vereist actie. Neutraliteit heeft nooit iets veranderd. Begin bij je eigen omgeving, het systeempje om je heen.

Erken dat systematisch racisme verstrengeld is met het Nederlandse verleden en daarmee met het Nederlandse heden. Neem het serieus. Help waar mogelijk: doneer aan organisaties die zich actief bezighouden met het bestrijden van racisme (zie hieronder), gebruik je stemrecht (zowel nationaal als lokaal), gebruik je platform om je uit te spreken als je dat hebt. Niet alleen dat, maar wees niet laf als dit gespreksonderwerp niet populair is in je gezelschap. Stilzitten en toekijken is goedkeuren. Heb je een stem? Gebruik die dan.

Vier anti-racismeorganisaties waar je vandaag nog aan kunt doneren:
The Black Archives
NL 06 ABNA 0246 4020 83
t.n.v. stichting New Urban Collective
o.v.v. Donatie the Black Archives

Black Queer Trans Resistance NL
NL 56 BUNQ 2044 2946 21
t.n.v. Black Queer Resistance NL

Stichting Nederland Wordt Beter
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. Donatie

Kick Out Zwarte Piet
NL 09 TRIO 0197 9666 91
t.n.v. Nederland Wordt Beter
o.v.v. KOZP

Noot van de redactie: in een eerdere versie van deze tekst werd gerefereerd aan een NRC-artikel waaruit zou blijken dat Haagse politieagenten elkaar onderling 'Marokkanenverdelgers' noemden. Dit lijkt een niet te funderen beschuldiging. De passage is uit het artikel verwijderd.


Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Beeldredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer