Asset 14

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede.

De koning zei in zijn kerstspeech: ‘Geluk laat zich niet dwingen. Het is ongrijpbaar. Het komt plotseling, als een geschenk uit de hemel.’ Ik denk dat hij daarin gelijk heeft, met de belangrijke kanttekening dat de hemel waar dat geluk uit valt voor sommige mensen op een net wat grotere kier staat dan voor anderen. De koning richtte zijn toespraak in het bijzonder tot jongeren. Of het terecht is om specifiek de jongeren op hun ‘geluksobsessie’ aan te spreken, is maar de vraag. Meer dan de generaties voor haar lijken juist jongeren in staat een collectieve vuist te maken tegen de toekomstige bedreigingen van haar welzijn.

Media, overheid en een welig tierende zelfhulpindustrie legden de afgelopen jaren de verantwoordelijkheid voor een gelukkig leven vooral bij het individu. Dat zorgt voor druk op mensen, die ze paradoxaal genoeg ongelukkiger kan laten voelen. Iedere stoot die de mythe van het maakbare individuele geluk een stap verder naar zijn einde helpt lijkt me er daarom een gewonnen. Het was prettig om te zien dat de koning daar zijn steentje aan bijdroeg.

Van alle kanten komen er signalen dat het er slecht voorstaat met de jongeren van nu. Een journalist van de Volkskrant schreef dat de speech van de koning over ‘de verslechterde situatie van jongeren’ ging. Die verslechterde situatie heeft de afgelopen jaren een steeds prominentere rol gekregen in het Nederlandse medialandschap. Met name een recent rapport van de Sociaal-Economische Raad gooide olie op het vuur. De conclusie was helder en alarmerend: de Nederlandse jongeren van nu staan onder steeds meer druk.

Gelijktijdig zijn er onderzoeken die het tegendeel aantonen. Uit studies onder jongeren en volwassenen die we in Nederland regelmatig herhalen, blijkt bijvoorbeeld dat het aantal psychische problemen onder jonge mensen redelijk stabiel is. Nu omvat ‘welzijn’ natuurlijk meer dan het wel of niet hebben van psychische moeilijkheden, maar er rijst wel een belangrijke vraag. Klopt het dat het slechter gaat met de Nederlandse jeugd, of denken we vooral dat het slechter gaat omdat we het er meer over zijn gaan hebben?

Het antwoord op die vraag ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Enerzijds heerst het beeld van jongeren die ten onder gaan aan de excessen van onze individualistische maatschappij zoals prestatiedruk, competitiedrang en faalangst. Tegelijkertijd mobiliseren jongeren zich steeds meer om zich hard te maken tegen onrecht. Wereldwijd rukken protestbewegingen tegen ongelijkheid op, en in die bewegingen zijn jongeren goed vertegenwoordigd. De klimaatprotesten in ons land laten zien dat ook Nederlandse jongeren de geest van het protesteren opgevat lijken te hebben. Wanneer hier ook het grote gehalte flexbanen en het geringe aantal betaalbare woningen aanleiding worden tot verzet, betekent dat een eerste stap op weg naar sociale hervorming.

Vooralsnog denk ik dat het geen kwaad kan, de koning die ons vertelt dat het oké is om de barstjes in ons bestaan aan elkaar te laten zien. Dat in zijn speech het tekort aan betaalbare huizen, de flexibilisering van de arbeidsmarkt of de dreigende ondergang van de aarde daarbij niet aan bod kwamen, was jammer. Hopelijk wordt 2020 het jaar waarin onze barstjes wat minder aanleiding geven tot individuele schuld en schaamte, en meer tot collectieve verontwaardiging.


Mail

Wolter de Boer studeert Klinische Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij ook hoofdredacteur is van het afdelingstijdschrift Spiegeloog. Behalve naar psychische stoornissen en behandelvormen, gaat zijn interesse ook uit naar de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

 Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Echte vrienden kunnen elkaars bloed drinken

Als een vampiervleermuis je eenmaal mag, deelt ze graag haar maaltijd met je en gaat een levenslange vriendschap aan. Lees meer

 400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

400.000 Nederlanders stellen zich níet aan

Endometriose komt even vaak voor als diabetes en reuma, maar is lang niet zo bekend. De oorzaken? Schaamte en taboe. Lees meer

 Draag geen dominosteentje bij

Draag geen dominosteentje bij

Sociale onthouding is eenvoudig te begrijpen en is bewezen effectief. Margriet Osinga draagt haar steentje níet bij aan de verspreiding van het coronavirus. Lees meer

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij 1

Kijkend naar Merkel, kijkend naar mij

'Powervrouw' Angela Merkel stuurde Europa door zwaar weer en was een voorbeeld voor talloze vrouwen, maar stemde ook tegen het homohuwelijk. Madeleijn van den Nieuwenhuizen vraagt zich af: is Merkel nou een feministisch rolmodel of niet? Lees meer

Hard//talk: Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Je bent woke - fijn, maar maak er geen wedstrijd van

Dat ze niet op de hoogte was van inclusieve pronouns kwam Vivan Mac Gillavry op afkeurende reacties te staan. Behalve door een van de aanwezigen, die haar gebrek aan 'wokeness' geduldig opvulde. Lees meer

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Pardon meneer, waar is de dichtstbijzijnde huilkamer?

Hernieuwd vaderlijk gezag zou uitkomst bieden aan een wereld die overspoeld wordt door de tranen van wenende vaders. Rijk Kistemaker treurt om dat dorre, traanloze idee. Lees meer

 Sanders, wie anders?

Sanders, wie anders?

Hij lijkt de gedoodverfde winnaar van de Amerikaanse Democratische voorverkiezingen, al zal-ie het toch nog even moeten doen. In de peilingen staat de democratic socialist Bernie Sanders in elk geval fier bovenaan. Lees meer

Een mooi vak

Docent een mooi vak? Ja, maar onder lelijke omstandigheden

Politici en beleidsmakers vinden het vreemd dat zo weinig mensen 'het mooie vak' van docent willen beoefenen, terwijl diezelfde politici het vak niet daadwerkelijk mooi maken. Lees meer

Filmtrialoog: Little Women 1

Little Women

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om de nieuwste verfilming van Little Women te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Collectieve empathie

Collectieve empathie reikt verder dan Nederlandse grenzen

Terwijl het coronavirus voornamelijk in China om zich heen grijpt, hoopt Jihane Chaara dat onze houding tegenover iedereen die wel door het virus wordt getroffen, verandert. Lees meer

 Vleeskippen leggen geen windeieren

Vleeskippen leggen geen windeieren

Eet toch eens wat minder vlees, zegt de Nederlandse overheid. Schep nog eens op, roept de EU daar harder overheen. Lees meer

Hard//talk: Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Maak van vrijhandel een milieukwestie (en andersom)

Milieubescherming en economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hoog tijd dus dat links en rechts zich aan elkaars onderwerpen gaan wagen. Lees meer

 Enkel de arm der wet is afgezet

Enkel de arm der wet is afgezet

Rueben Millenaar zag met lede ogen het impeachment-proces van Donald Trump aan. Lees meer

 1

Waarom ik vrijwillig mijn verhaal weggeef

Als Jihane Chaara zich ‘feminist’ noemt, geeft ze een stukje van haar autonomie weg. Want wat verstaat haar publiek onder ‘feminist’? Lees meer

Filmtrialoog: Bombshell

Bombshell

Onze redacteuren togen naar de filmzaal om Bombshell te zien. Een echt feministische film bleek het niet, maar het leverde genoeg stof tot discussie op. Lees meer

 Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

Wilt u wat vleermuissoep bij uw broodje aap?

De ontdekking dat waarschijnlijk vleermuizen achter het nieuwe coronavirus steken, leidde al snel tot wilde speculaties; dat de ziekte het gevolg is van besmette vleermuissoep, bijvoorbeeld. Maar dat lijkt een Chinese variant van een broodje aap. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij ons 10-jarig jubileum kunnen verplaatsen en de geboekte artiesten kunnen betalen. Je eerste gesigneerde en genummerde kunstwerk is van Raquel van Haver. Vóór 1 mei hebben we 600 nieuwe kunstverzamelaars nodig.

Meer info