Asset 14

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede.

De koning zei in zijn kerstspeech: ‘Geluk laat zich niet dwingen. Het is ongrijpbaar. Het komt plotseling, als een geschenk uit de hemel.’ Ik denk dat hij daarin gelijk heeft, met de belangrijke kanttekening dat de hemel waar dat geluk uit valt voor sommige mensen op een net wat grotere kier staat dan voor anderen. De koning richtte zijn toespraak in het bijzonder tot jongeren. Of het terecht is om specifiek de jongeren op hun ‘geluksobsessie’ aan te spreken, is maar de vraag. Meer dan de generaties voor haar lijken juist jongeren in staat een collectieve vuist te maken tegen de toekomstige bedreigingen van haar welzijn.

Media, overheid en een welig tierende zelfhulpindustrie legden de afgelopen jaren de verantwoordelijkheid voor een gelukkig leven vooral bij het individu. Dat zorgt voor druk op mensen, die ze paradoxaal genoeg ongelukkiger kan laten voelen. Iedere stoot die de mythe van het maakbare individuele geluk een stap verder naar zijn einde helpt lijkt me er daarom een gewonnen. Het was prettig om te zien dat de koning daar zijn steentje aan bijdroeg.

Van alle kanten komen er signalen dat het er slecht voorstaat met de jongeren van nu. Een journalist van de Volkskrant schreef dat de speech van de koning over ‘de verslechterde situatie van jongeren’ ging. Die verslechterde situatie heeft de afgelopen jaren een steeds prominentere rol gekregen in het Nederlandse medialandschap. Met name een recent rapport van de Sociaal-Economische Raad gooide olie op het vuur. De conclusie was helder en alarmerend: de Nederlandse jongeren van nu staan onder steeds meer druk.

Gelijktijdig zijn er onderzoeken die het tegendeel aantonen. Uit studies onder jongeren en volwassenen die we in Nederland regelmatig herhalen, blijkt bijvoorbeeld dat het aantal psychische problemen onder jonge mensen redelijk stabiel is. Nu omvat ‘welzijn’ natuurlijk meer dan het wel of niet hebben van psychische moeilijkheden, maar er rijst wel een belangrijke vraag. Klopt het dat het slechter gaat met de Nederlandse jeugd, of denken we vooral dat het slechter gaat omdat we het er meer over zijn gaan hebben?

Het antwoord op die vraag ligt waarschijnlijk ergens in het midden. Enerzijds heerst het beeld van jongeren die ten onder gaan aan de excessen van onze individualistische maatschappij zoals prestatiedruk, competitiedrang en faalangst. Tegelijkertijd mobiliseren jongeren zich steeds meer om zich hard te maken tegen onrecht. Wereldwijd rukken protestbewegingen tegen ongelijkheid op, en in die bewegingen zijn jongeren goed vertegenwoordigd. De klimaatprotesten in ons land laten zien dat ook Nederlandse jongeren de geest van het protesteren opgevat lijken te hebben. Wanneer hier ook het grote gehalte flexbanen en het geringe aantal betaalbare woningen aanleiding worden tot verzet, betekent dat een eerste stap op weg naar sociale hervorming.

Vooralsnog denk ik dat het geen kwaad kan, de koning die ons vertelt dat het oké is om de barstjes in ons bestaan aan elkaar te laten zien. Dat in zijn speech het tekort aan betaalbare huizen, de flexibilisering van de arbeidsmarkt of de dreigende ondergang van de aarde daarbij niet aan bod kwamen, was jammer. Hopelijk wordt 2020 het jaar waarin onze barstjes wat minder aanleiding geven tot individuele schuld en schaamte, en meer tot collectieve verontwaardiging.


Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Hard//talk: De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

Als de antiracismedemonstranten die begin deze maand op de Dam stonden de schuld krijgen van een tweede coronagolf, is dat niet omdat ze een risico namen. Lees meer

 1

Hoe vang je activisme in beeld?

Hoe dun is de scheidslijn tussen een sterke boodschap en een kwalijke misser? Hoe luid moet je van je laten horen als witte illustrator, en vraag je geld voor het gebruik van een illustratie van George Floyd? Drie illustratoren gaan in gesprek. Lees meer

Ga weg met je loonoffer

Ga weg met je loonoffer

Nu is het tijd om de beroepsbabbelaars aan de kant te schuiven en het belang van werkers centraal te stellen, zegt FNV Jong-voorzitter Bas van Weegberg. Lees meer

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Koen Schouwenburg leidt al lange tijd een eenzaam bestaan. Hij ziet wel mensen, maar wat betekent dat? Wanneer vind je ware verbondenheid en echt contact? Hij gaat te rade in de filosofie en de literatuur, en vindt in de liefde het antwoord. Maar om die liefde vast te kunnen houden, mogen we nooit berusten. Lees meer

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan