Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan-hard-hoofd/

Bolsonaro bewijst: de pot is sluwer dan de ketel

Hard//talk: Bolsonaro bewijst: de pot is sluwer dan de ketel

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In het 'nieuwe' Brazilië van Jair Bolsonaro moeten linkse docenten worden ontmaskerd die leerlingen indoctrineren met hun linkse ideologie. Dennis Faase ziet Bolsonaro's streven vooral als een doortrapte manier om het onderwijssysteem af te breken, beschuldigingen van censuur of indoctrinatie werken namelijk zélf censurerend.

President van Brazilië Jair Bolsonaro heeft onlangs een FvD'tje gedaan door studenten op te roepen hun docenten aan te geven wanneer ze linkse ideeën propageren. Aanleiding hiervoor is het idee dat er in het onderwijssysteem sprake zou zijn van linkse indoctrinatie. Onderwijzers zouden bewust ‘linkse’ standpunten propageren en ‘rechtse’ standpunten censureren. Deze beschuldiging – mits gefundeerd – dient serieus te worden genomen: het is belangrijk dat iedere leerling een stem krijgt in het schoolsysteem en dat er meer dan een perspectief aan bod komt. Mocht er sprake zijn van ongelijke behandeling, dan moet daar iets aan worden gedaan.

Het sluwe van Bolsonaro’s beschuldiging is echter, dat zij zelf indoctrinerend, of in ieder geval censurerend werkt. Door te zeggen dat docenten 'linkse' opvattingen opleggen, wordt een klimaat van verdachtmaking gecreëerd. Zodra een docent iets zegt dat ook maar de zweem hiervan draagt – zoals een proefwerk waarin staat dat mensen het grootste gevaar voor de natuur zijn – kan hij of zij hierop worden aangesproken, teruggefloten of zelfs verstomd. De beschuldiging van censuur of indoctrinatie werkt zelf censurerend. De pot verwijt dus de ketel (los van de vraag of de ketel überhaupt zwart ziet).

Het gekke hieraan is dat politici als Bolsonaro menen dat het antwoord op censuur, nog meer censuur moet zijn. Censuur is toch altijd onwenselijk? Het probleem wordt hier gepresenteerd als de oplossing. Of je hiermee een grotere diversiteit aan stemmen bereikt, valt ernstig te betwijfelen.

Door te stellen dat onze kennis het resultaat is van indoctrinatie en censuur, zeg je ook dat deze kennis onbetrouwbaar is.

Bovendien bedreigen dit soort verwijten de positie van onderwijsinstituties in de samenleving. Door te stellen dat onze kennis het resultaat is van indoctrinatie en censuur, zeg je ook dat deze kennis onbetrouwbaar is. Wetenschap en onderwijs verliezen hierdoor steeds meer hun autoriteit en legitimiteit. Dit is gevaarlijk, want voordat je het weet is alles ‘maar een mening'. Iets dergelijks voltrekt zich ook in Bolsonaro's kabinet, waar onweerlegbare feiten als klimaatverandering en koloniale slavernij als complottheorieën worden afgeschilderd. Het censuurverwijt is dus ook een manier voor de doortrapte politicus om het onderwijssysteem te ondermijnen en de ‘feiten’ naar zijn hand te zetten.

Censuurverwijten zijn niet alleen inefficiënt, maar kunnen ook gevaarlijk zijn. Sommige overheden gebruiken de beschuldiging van politieke vooringenomenheid dan ook om ongegeneerd hun eigen censuur te plegen. Zo ontsloeg president Recep Erdogan onlangs meer dan 10.000 leerkrachten, omdat ze zich zouden inlaten met de PKK of de geestelijke Fethullah Gülen; grote, alternatieve geluiden in de politiek. Hongaarse president Viktor Orban sloot vorig jaar de Central European University, omdat het een 'liberaal bolwerk' zou zijn. Dit laat zien dat vrij, kritisch onderwijs vaak juist beschermd dient te worden tegen overheden die dit willen inperken.

Bolsonaro en het FvD beroepen zich in de basis op een rechtvaardig en waardevol streven: hoe zorgen wij ervoor dat in klaslokalen alle geluiden evenredig aan bod komen? Als er stemmen in het geding zijn, moeten we kijken naar het vergroten van de vrijheid in onderwijsinstituten. Censuurverwijten en surveillanceoproepen zijn echter geen oplossing, maar perken deze vrijheid verder in. Sterker nog: ze zijn de handelsmerken van een politieke partij die de onderwijsinstituten naar zich toe wil trekken. Wees dus beducht voor de pot, hij ziet toch echt zelf zwart.

Beeld: Palácio do Planalto via Flickr.

Mail

Dennis Faase (1990) is een geweldige auteur, die je zeker in de gaten moet houden.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan