Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." /> Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." />
Asset 14

Geluk is niet leuk

Geluk is niet leuk, staat op het bordje te lezen dat Eline Kuppens vol overtuiging in de Terschellingse duinen plant. Het is een verhelderende boodschap om voor je kiezen te krijgen op Oerol dit jaar. Want het lijkt wel alsof een festival als Oerol vooral leuk is. Het getuigt dan ook van lef als theatermakers niet leuk willen zijn.

Nog geen drie weken geleden, voor ik naar Oerol afreisde, schreef ik een TIP waarin ik dit jaarlijkse Terschellinger theaterfestijn met ziel en zaligheid verdedigde. Ondanks de intellectueel verantwoorde, biologische rosé drinkende Randstadbewoners die tien dagen lang het eiland overnemen. Ondanks die 'goh, wat bijzonder' zeggende en Birkenstock dragende types, waar ik er zonder twijfel één van ben, zijn er prachtige dingen te zien, horen en ruiken. Een wolk, een pier of een varken: tijdens Oerol versmelten realiteit en theater soms op wonderlijke wijze. Vervolgens zette ik optimistisch voet aan wal en fietste vol goede moed, met wind mee en wind tegen, het eiland op en neer. Maar ondanks de prachtige voorstellingen die ik ook dit jaar weer zag, ondanks het geluid van de zee en de geur van het bos, stemde Oerol mij dit jaar toch ook pessimistisch.

Want het leek soms wel alsof ik afwisselend op de Libelle Zomerweek, een popfestival en een seniorenwandelvereniging stond in plaats van op een eigenzinnig theaterfestival. Niet alleen de geverfde kapsels, dronken jongeren en afritsbroeken zorgden hiervoor, maar vooral ook het gemak waarmee men de voorstellingen afstrompelde.

En ik was niet de enige. Ook Wouter Hillaert, recensent van de Vlaamse krant De Standaard maakt zich zorgen. In de Oerol krant van donderdag 17 juni kondigde hij een verbod af op het woordje 'leuk'. Na afloop, of zelfs al tijdens een voorstelling hoor je niets anders dan ge-leuk, terwijl theater meer zou moeten zijn dan leuk. Want als theatervoorstellingen niet meer zijn dan een leuke attractie verliezen we het in de strijd om subsidie, schreef hij bezorgd. 'Leuk is per definitie alles waarvoor een publiek bereid is te betalen. Daar heb je geen subsidies voor nodig, repliceert de VVD simpelweg.'. Maar zoals hij ook schreef: sommige voorstellingen waren ook niet zoveel meer dan slechts leuk. Is dat zorgelijk? Misschien, maar het is wellicht een te simpele conclusie. Nog zorgelijker vind ik dat het publiek niet verder leek te willen kijken dan leuk. De respons van het publiek bestond vaak uit niet meer dan 'Oh wat leuk' of 'Aah wat gek!'. En dan worden voorstellingen wel erg makkelijk gereduceerd tot 'leuk', 'grappig' of 'gek', ook als de makers meer willen vertellen.

Onder de naam OPMAAT liet de werkplaats van Oerol dit jaar een programma van tien korte voorstellingen zien, als opmaat voor een volledige voorstelling volgend jaar. Dat leverde prille en experimentele maar vooral ook bijzonder goede presentaties. Want hoewel hun ideeën niet zo hapklaar waren als de meeste festivalvoorstellingen, dwongen ze het publiek verder te kijken dan 'leuk'. Het zorgde voor ongemakkelijk gelach en geschuif toen Eline Kuppens en Nico Boon in een prachtig eindbeeld hun kleren uitgooiden. Hun voorstelling Mens 1,2 , 'een tableaux vivant in verschillende scènes', is als een puzzel die je toch wil proberen op te lossen. Ook het werk van Peerke Malschaert en Barbara Knapper laat zich niet makkelijk vangen. Samen met muzikant Aart Strootman maakten Knapper&Malschaert een fascinerende voorstelling. Zonder veel pretenties maar met niet minder overtuigingskracht gaven zij hun kijk op de mens in zijn omgeving. In Mag ik nog wat langer blijven? deinsden ze niet terug voor abstractie, en dat getuigt van lef.

Theaterfestivals lijken hun voorstellingen steeds meer als leuke, hapklare stukjes te presenteren. Niet te zwaar, niet te lang, laten we het vooral leuk hebben en neem er vooral een drankje bij. Op De Parade ging het publiek al eerder liever voor poffertjes en de zweefmolen dan voor theater en die trend lijkt nu ook Terschelling te hebben bereikt. Maar wat klink ik nu ineens verbitterd. Dat is niet nodig, want er zijn komende zomer veel mooie dingen te zien. Mijn tip: laat je verrassen door de jonge en talentvolle makers die Nederland en België kent, die het lef hebben om niet leuk te zijn. Bewaar het muziekpodium, de attracties en de bar voor het allerlaatst, die zijn immers op ieder festival al te vinden.

Het ITS Festival, voor jonge en/of studerende theatermakers en dansers is net afgelopen, maar komende tijd zijn er onder andere op de volgende festivals interessante voorstellingen te zien van jonge makers:

De Parade staat vanaf 2 juli in Den Haag, en reist daarna nog naar Utrecht en Amsterdam.
www.deparade.nl

Over het IJ Festival is een festival voor (locatie)theater van 1 t/m 11 juli op en rond de NDSM-werf in Amsterdam.
www.overhetij.nl

Karavaan is een reizend festival door Noord-Holland, van 3 t/m 25 juli.
www.karavaan.nl

Festival Boulevardheeft een uitgebreide programmering van theater, dans en muziek, van 6 t/m 15 augustus in Den Bosch.
www.festivalboulevard.nl

Noorderzon is een interdisciplinair festival in Groningen, voor muziek, performance, dans, mime en theater. Van 19 t/m 29 augustus.
www.noorderzon.nl

Zeeland Nazomerfestival brengt van 24 augustus t/m 4 september theater op vele plekken in Zeeland.
www.theaterzeelandia.nl

Mail

Roos Euwe

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer