Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." /> Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." />
Asset 14

Geluk is niet leuk

Geluk is niet leuk, staat op het bordje te lezen dat Eline Kuppens vol overtuiging in de Terschellingse duinen plant. Het is een verhelderende boodschap om voor je kiezen te krijgen op Oerol dit jaar. Want het lijkt wel alsof een festival als Oerol vooral leuk is. Het getuigt dan ook van lef als theatermakers niet leuk willen zijn.

Nog geen drie weken geleden, voor ik naar Oerol afreisde, schreef ik een TIP waarin ik dit jaarlijkse Terschellinger theaterfestijn met ziel en zaligheid verdedigde. Ondanks de intellectueel verantwoorde, biologische rosé drinkende Randstadbewoners die tien dagen lang het eiland overnemen. Ondanks die 'goh, wat bijzonder' zeggende en Birkenstock dragende types, waar ik er zonder twijfel één van ben, zijn er prachtige dingen te zien, horen en ruiken. Een wolk, een pier of een varken: tijdens Oerol versmelten realiteit en theater soms op wonderlijke wijze. Vervolgens zette ik optimistisch voet aan wal en fietste vol goede moed, met wind mee en wind tegen, het eiland op en neer. Maar ondanks de prachtige voorstellingen die ik ook dit jaar weer zag, ondanks het geluid van de zee en de geur van het bos, stemde Oerol mij dit jaar toch ook pessimistisch.

Want het leek soms wel alsof ik afwisselend op de Libelle Zomerweek, een popfestival en een seniorenwandelvereniging stond in plaats van op een eigenzinnig theaterfestival. Niet alleen de geverfde kapsels, dronken jongeren en afritsbroeken zorgden hiervoor, maar vooral ook het gemak waarmee men de voorstellingen afstrompelde.

En ik was niet de enige. Ook Wouter Hillaert, recensent van de Vlaamse krant De Standaard maakt zich zorgen. In de Oerol krant van donderdag 17 juni kondigde hij een verbod af op het woordje 'leuk'. Na afloop, of zelfs al tijdens een voorstelling hoor je niets anders dan ge-leuk, terwijl theater meer zou moeten zijn dan leuk. Want als theatervoorstellingen niet meer zijn dan een leuke attractie verliezen we het in de strijd om subsidie, schreef hij bezorgd. 'Leuk is per definitie alles waarvoor een publiek bereid is te betalen. Daar heb je geen subsidies voor nodig, repliceert de VVD simpelweg.'. Maar zoals hij ook schreef: sommige voorstellingen waren ook niet zoveel meer dan slechts leuk. Is dat zorgelijk? Misschien, maar het is wellicht een te simpele conclusie. Nog zorgelijker vind ik dat het publiek niet verder leek te willen kijken dan leuk. De respons van het publiek bestond vaak uit niet meer dan 'Oh wat leuk' of 'Aah wat gek!'. En dan worden voorstellingen wel erg makkelijk gereduceerd tot 'leuk', 'grappig' of 'gek', ook als de makers meer willen vertellen.

Onder de naam OPMAAT liet de werkplaats van Oerol dit jaar een programma van tien korte voorstellingen zien, als opmaat voor een volledige voorstelling volgend jaar. Dat leverde prille en experimentele maar vooral ook bijzonder goede presentaties. Want hoewel hun ideeën niet zo hapklaar waren als de meeste festivalvoorstellingen, dwongen ze het publiek verder te kijken dan 'leuk'. Het zorgde voor ongemakkelijk gelach en geschuif toen Eline Kuppens en Nico Boon in een prachtig eindbeeld hun kleren uitgooiden. Hun voorstelling Mens 1,2 , 'een tableaux vivant in verschillende scènes', is als een puzzel die je toch wil proberen op te lossen. Ook het werk van Peerke Malschaert en Barbara Knapper laat zich niet makkelijk vangen. Samen met muzikant Aart Strootman maakten Knapper&Malschaert een fascinerende voorstelling. Zonder veel pretenties maar met niet minder overtuigingskracht gaven zij hun kijk op de mens in zijn omgeving. In Mag ik nog wat langer blijven? deinsden ze niet terug voor abstractie, en dat getuigt van lef.

Theaterfestivals lijken hun voorstellingen steeds meer als leuke, hapklare stukjes te presenteren. Niet te zwaar, niet te lang, laten we het vooral leuk hebben en neem er vooral een drankje bij. Op De Parade ging het publiek al eerder liever voor poffertjes en de zweefmolen dan voor theater en die trend lijkt nu ook Terschelling te hebben bereikt. Maar wat klink ik nu ineens verbitterd. Dat is niet nodig, want er zijn komende zomer veel mooie dingen te zien. Mijn tip: laat je verrassen door de jonge en talentvolle makers die Nederland en België kent, die het lef hebben om niet leuk te zijn. Bewaar het muziekpodium, de attracties en de bar voor het allerlaatst, die zijn immers op ieder festival al te vinden.

Het ITS Festival, voor jonge en/of studerende theatermakers en dansers is net afgelopen, maar komende tijd zijn er onder andere op de volgende festivals interessante voorstellingen te zien van jonge makers:

De Parade staat vanaf 2 juli in Den Haag, en reist daarna nog naar Utrecht en Amsterdam.
www.deparade.nl

Over het IJ Festival is een festival voor (locatie)theater van 1 t/m 11 juli op en rond de NDSM-werf in Amsterdam.
www.overhetij.nl

Karavaan is een reizend festival door Noord-Holland, van 3 t/m 25 juli.
www.karavaan.nl

Festival Boulevardheeft een uitgebreide programmering van theater, dans en muziek, van 6 t/m 15 augustus in Den Bosch.
www.festivalboulevard.nl

Noorderzon is een interdisciplinair festival in Groningen, voor muziek, performance, dans, mime en theater. Van 19 t/m 29 augustus.
www.noorderzon.nl

Zeeland Nazomerfestival brengt van 24 augustus t/m 4 september theater op vele plekken in Zeeland.
www.theaterzeelandia.nl

Mail

Roos Euwe

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur is het aanspreekpunt voor redacteuren en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer