Asset 14

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Hij goochelt. Hij woont met zijn vriend in een woonwagen. Zijn haar zit ook in de VPRO-studio in de bries. Hans Klok (1969), illusionist, schoof als laatste Zomergast aan. Hij was net terug van een matinee in Uden. Klok noemt zijn geboorteplaats Purmerend ‘de bakermat van het illusionisme’ en bedoelt dat niet ironisch (grote namen als Richard Ross en John Hedi komen er vandaan). Uiteraard maakt dat ons benieuwd hoe Hans Klok in nog meer onverwachte momenten de magie zou zien. Maar komt hij ons een mooie show geven of leren we hem echt kennen?

Er zijn twee groepen publiek, zegt Hans Klok: één die vermaakt wil worden en groep twee die wil weten hoe alles werkt. Ik denk dat ik als recensent tot groep twee behoor, net als Janine Abbring.

Direct belandde de kijker in een goochelles voor beginners. Dat is fijn, want als kijker snak je natuurlijk naar de goochelgeheimen en de kijkjes achter de schermen. ‘Er is dus een formule?’ vraagt Abbring gretig. Klok opent zijn avond met een fragment uit goochelaarsfilm The Prestige (Christopher Nolan, 2006). Dit toont het driestappenplan van het goochelen (belofte, wending, ontknoping). Ook komiek Fred Kamps laat dit zien: hij tovert zout uit zijn hand. Niet één keer, maar oneindig lang.

Kloks belangrijkste les: iets laten verdwijnen is niet genoeg; het laten terugkeren, dát is de ontknoping. Legt hij één van zijn goocheltrucs uit? Ja, hij gunt het ons, eentje. ‘Ik had vroeger een doekje, dat liet ik veranderen in een ei. Ik hield al die tijd een hol plastic ei verborgen in mijn hand, het doekje propte ik daar gewoon in. Dan laat ik dat ei van de niet-holle kant zien. Als je die truc nou góed wil doen, dan breek ik dat ei ook nog eens in een glas en is er een echt ei.’

Je kunt met een bonkend hoofd best een onderwaterontsnapping doen

Legt Hans nou écht een groot geheim uit? Nee. Want direct vertelt hij ‘Je moet één slechte truc doen, zei mijn vader altijd. Je moet de mensen het gunnen dat ze ook eens wat kunnen raden.’

Het is duidelijk: we zitten hier in Hans Klok zijn show en de onthullingen gaan alleen op zijn cues. Het moeilijkste publiek volgens Klok? Kinderen. Als een kind zeker weet dat ergens een touwtje zit, al is dat niet zo, dan is het klaar. Het makkelijkste publiek zijn ‘professoren, mensen die zwaar gestudeerd hebben want die denken vaak zo moeilijk’.

Andere goochellessen dan: spreek een noodteken af, bijvoorbeeld als je niet uit de watertank kan ontsnappen (voor wie het zich afvraagt: dan slaat zijn assistent het glas in met een bijl). Snelheid is belangrijk: elke halve seconde telt. Maar ook: met een kater optreden is prima mogelijk. Abbring: ‘De lijntjes coke lagen wel eens op tafel, toch?’

‘Ja,’ zegt Klok, ‘Maar je kunt met een bonkend hoofd best een onderwaterontsnapping doen.’ De laatste les: Nooit stoppen. En zeker niet: blut eindigen. Daar waakt Hans voor. ‘Wat laat ik na? Van mij blijven geen platen over.’

Een truc kopen is een gigantische investering, soms zo duur als een appartement in Amsterdam

Illusie lijkt voor Klok veel belangrijker dan de werkelijkheid, die ook in zijn leven vaak tegenvalt. Goochelen blijkt namelijk gewoon investeren. Nu wordt het spannend, want we krijgen een inzage in één van de grootste verdwijnpunten in Kloks carrière: zijn geld. Een truc kopen is een gigantische investering en de truc blijkt – bijvoorbeeld door coronamaatregelen – niet altijd bruikbaar. Dan is er veel geld kwijt. ‘Een bedrag waar je een appartement voor kunt kopen. In Amsterdam.’ geeft Hans schuchter toe. ‘Maar ja, met de corona is het ook lastig, je kunt het toch allemaal niet plannen. Voor corona stond ik in de Ellen DeGeneres show, nu in Uden.’ Want zijn successen ten spijt, met zijn ‘komen wat komen gaat’-houding heeft Hans Klok ook twee miljoen aan schuld (!) gehad en moest hij ontzettend vaak opnieuw beginnen.

Over dit gebrek aan planningsvaardigheden en de oorzaken van de schuld wordt snel heen gepraat, een gemiste kans voor Abbring. ‘Ik was hard op weg een household name te worden in Vegas. Ik stond bij Ellen.’ Alleen corona wierp een kleine schaduw op Kloks leven: lege billboards en het overlijden van een zakenpartner. Maar Klok is een onverbeterlijke optimist: ‘Alle aankondigingen waren weggehaald, bij Chers hoofd stond een leegte. Maar ze zeiden me: “Hans, je staat nog steeds op de taxi’s.”’

‘Maar Hans, sta je wel eens ergens bij STIL?’ roept Abbring halverwege uit. ‘Ja hoor’, en hij praat door. Klok spraakwatervalt alles aan elkaar. Abbring probeert vergeefs door Kloks vrolijke, licht egomane bubbel heen te breken. Eenzaam worden? Daar heeft hij nooit over nagedacht.

Vergane glorie bestaat niet voor Hans Klok

De eerste (korte) stilte valt als zijn vader ter sprake komt (vroeg overleden op diens 61e). Zijn ouders geloofden in hem, vertelt Hans. Moeder nam hem het spijbelen niet kwalijk: ‘Ah joh, dan ga je toch niet. Maar je moet dan wel een dansopleiding.’ Vader was manager, broer hielp met hand-en-spandiensten, en die liet Klok weer gaan toen hij met Joop van den Ende in zee te gaan. Mensen die hun familie als personeel behandelen, zoals Marlene Dietrich, wat vindt Klok daarvan, vraagt Abbring. Slim gedaan, knikt hij. De pragmatische kant van Hans komt naar boven.

Vergane glorie bestaat voor Klok niet. Hij eert vele vrouwelijke diva’s. En hij heeft bewondering voor Dietrich, noemt haar ‘de ultieme illusie’. Bonnie St Claire sluit af. Danseres Josephine Baker die haar eigen huis, waar ze al uitgezet was, probeerde te betrekken, noemt hij ‘extravert, prachtig.’ Een fragment van aan druk en anorexia overleden Olga de Haas maakt hem vrolijk. De illusie lijkt wederom belangrijker dan de werkelijkheid. Hilarisch is ook het fragment van Tina Turner dat Klok laat zien. ‘Een echt idool,’ zegt hij genoeglijk, ‘Ze kon dansen en zingen tegelijkertijd.’ Het fragment is volledig geplaybackt.

Siegfried en Roy en hun cheetah-act vindt Hans ‘Prachtig!’ Dat Roy daarbij zwaargewond raakte en drie jaar moest revalideren, vermeldt Klok niet. Abbring vraagt hoe deze mannen privé waren, Hans gaat er niet diep op in. Er is grote bewondering voor de stage persona. Een aanbod om een realityshow van zijn leven te maken, heeft Klok dan ook afgeslagen. ‘Mensen willen windmachines zien.’

Smetten, deukjes en donkere randen strijkt Klok glad als een wit overhemd

Smetten, deukjes en donkere randjes zijn er ook. Die worden door Klok keurig gladgestreken als een wit overhemd. Verhalen over Las Vegas geven een bizar inkijkje in de uitwassen van het kapitalisme. Over Vegas vertelt Klok dat de eerste rijen van zijn show vaak gevuld zijn met mensen die chagrijnig kijken. Het blijken mensen die al hun geld verloren hebben in casino’s. Om de wachttijd tot een vlucht te overbruggen kregen deze mensen gratis kaartjes voor goochelshows. De hotels helpen ze zo snel mogelijk een vlucht te boeken, want er is niets meer aan ze te verdienen: deze mensen zijn beland in het afvoerputje van de stad. Eén ander fragment is bijzonder ontroerend, uit de documentaire Ben Ali Libi – Goochelaar (Dirk Jan Roeleven, 2015), joods goochelaar. Dit fragment opent krachtig met lijst namen: variété-artiesten, vermoord in Sobibor. Acrobatenfamilie Accattans, humoristen, pierrotzangers, ‘two kids and a guitar’, en een goochelaar. Blijkbaar waren ze allemaal een bedreiging.

Joost Prinsen leest een gedicht over deze goochelaar voor:

Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost / dat Nederland nodig moest worden verlost

van het wereldwijd joods-bolsjewistisch gevaar. / Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.

Op de oude beelden zien we Ali Libi, keurig gekamd haar, glimlach, diep in gesprek met een kinderpubliek. Goochelaars waren vaak roma of joden, en vaak vervolgd als opgejaagd wild.

Abbring zoekt de melancholie en emotie, Klok blijft vrolijk

‘’t Blijft indrukwekkend toch’, zegt Klok met een flinke Noordhollandse tongval. Abbring zoekt naar de melancholie en de emotie, Klok blijft vrolijk. ‘Het was heel anti-Duits bij mij thuis.’ Klok heeft zich echter verzoend: mijn grootste publiek is Duits. Je kunt veel over hem zeggen, maar niet dat het plezier er niet van af spat.

Ik vrees dat ik te veel tot publiek categorie twee behoor – willen weten hoe alles zit – om helemaal te kunnen genieten van Kloks vrijblijvende entertainment. De grootste onthulling vind ik nog wel dat Klok gelovig is. ‘Ik bid altijd even of het goed mag gaan’ zegt hij. Dat een illusionist in een nóg hogere macht boven zijn trucs gelooft, dat vind ik dan weer magie.

Mail

Marthe van Bronkhorst schrijft, acteert en werkt als psycholoog. Ze woonde een tijd in Amerika, sloot zich aan bij een kungfuschool, een poëziegroep, ontsnapte aan een rijdend circus en schrijft nu verhalen voor Red Pers, Digressions en El Hizjra. // marthe.van.bronkhorst@hardhoofd.com

Hanneke Rozemuller (1998) is een illustrator die zich bezighoudt met de mysteries van het leven: psychologie, religie, liefde, nostalgie, filosofie. Absurdisme, disconnectie en het terugvinden van jezelf zijn grote interesses. Hier en daar gewapend met een randje humor om volledig opstijgen en wegzweven te voorkomen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer

KIRAC loopt achter op John de Mol

KIRAC loopt achter op John de Mol

Achter de façade van KIRACs kunstkritiek gaat vooral getreiter schuil. Volgens Julius Koetsier kunnen ze nog veel leren van populaire tv shows. Lees meer

Essay: Machowerk

Machowerk

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag het laatste deel van de vierdelige essayreeks, met bijna-naamgenoten Mark Rothko en Philip Roth. Lees meer

Waar je voor staat 1

Wees trots op je activisme

Jihane Chaara kent de weerzin die sommige mensen voelen bij het idee van demonstreren. Toch gelooft ze dat de wereld alleen maar beter kan worden van een beetje idealisme. Lees meer

Essay: Zachte handen en een volmondige ja

Zachte handen en een volmondige ja

'Volgens mij had ik wel duidelijk gemaakt dat ik niet wilde, maar het leek makkelijker om mijn schouders op te halen en te veronderstellen dat hij het niet had gemerkt, dan te beseffen dat dit seksueel geweld was.' Lees meer

Nieuws in beeld: Wie vreet daar van de veluwe?

Wie vreet daar van de veluwe?

Om jonge kastanjes op jonge leeftijd te beschermen tegen hongerige dieren, worden de boompjes op de Veluwe ingepakt in plastic kokers. Maar zodra ze daar bovenuit groeien, slaan de herten aan het peuzelen. Lees meer

Automatische concepten 72

Geeft dit vaccin malaria de doodsteek?

Een 'historisch moment' in de strijd tegen malaria. Lees meer

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatie is nog altijd een taboe-onderwerp, ziet Stefanie Gordin. Terwijl praten over je cyclus kan leiden tot beter welzijn en een betere gezondheid. Én tot betere arbeidsomstandigheden. Hoog tijd om het serieus te hebben over de baten van menstruatieverlof. Lees meer

Nieuws in beeld: Huisje, droompje, beestje

Huisje, droompje, beestje

Is ons jarenlang een uitgewoond sprookje verkocht? Lees meer

Filmtrialoog: Another Round

Another Round

Thomas Vinterberg zet in Another Round een ongeloofwaardig gegeven op een geloofwaardige manier neer, volgens onze redacteurs. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer