Net als een musical interessant wordt, barsten ze uit in een lied." /> Net als een musical interessant wordt, barsten ze uit in een lied." />
Asset 14

Ga je NU zingen?

Er zijn mensen die er direct uit zijn. Anderen weten het pas na het eerste biertje en ik ken ook mensen die het er na afloop helemaal niet over willen hebben. Ik hoor meestal bij de eerste groep. Na afloop van een voorstelling weet ik wat ik ervan vind.

Dit begint met het basale onderscheid goed/niet goed, deze beslissing valt meestal in de laatste minuten van de voorstelling of bij het naar buiten lopen. Twintig minuten later kan ik m’n mening onderbouwen, nog eens twintig minuten later heb ik een theorie of analyse op het stuk losgelaten. Na een uurtje ben ik er wel klaar mee en vind ik het saai om het er nog langer over te hebben. Vrij onplezierig voor mijn gezelschap. Deze kwaal uit zich tijdens de voorstelling al in een voortdurende interne monoloog. Deze varieert van:

“Mooi decor. Maar wat is dat kleine groene ding daarachter nou? Ik moet echt een bril” tot “Ach, de blonde stagaire moet natuurlijk weer naakt” en “Welke ouwe lul zit er toch steeds te hoesten?” Meestal kom ik de hele voorstelling wel door met deze overpeinzingen, de momenten daargelaten wanneer iets me echt raakt, verbaast of verwart en ik weer even rechtop in mijn stoel ga zitten. Helaas gebeurt dat maar weinig.

Een paar weken terug had ik echter geluk. Ik zag de voorstelling Adam’s Appels van het acteurscollectief Olympique Dramatique. En los van de overweging of het een goede voorstelling was, was het in ieder geval flink verwarrend en zat ik de hele voorstelling dus rechtop in mijn stoel.

Adam’s Appels is gebaseerd op de gelijknamige Deense film uit 2005, destijds een art-house succes van schrijver en regisseur Anders Thomas Jensen. In deze zwarte komedie volgen we ex-gevangene en neo-nazi Adam die bij wijze van re-ïntegratieprogramma drie maanden in een soort leefgemeenschap verblijft. Deze gemeenschap wordt geleid door priester Ivan en bevolkt door o.a. een gangster, een kleptomaan/verkrachter en een zwangere alcoholica. Dit alles in een surrealistische setting en overgoten met het soort inktzwarte humor. Op zich redenen genoeg om deze film tot een voorstelling te bewerken. Maar zo simpel ligt het niet in de voorstelling van Olympique Dramatique.

Dit collectief wordt gevormd door vier acteurs die al tien jaar samen voorstellingen maken, meestal zonder regisseur maar altijd met een vette knipoog en een dosis ironie. Het is wat dat betreft misschien niet zo verbazend dat ze besloten van Adam’s Appels een musical te maken. Een echte musical, compleet met groepsdansen en liedjes op vreemde momenten. Want dat is exact wat mij altijd zo ergert aan musicals: net op het moment dat het spannend of interessant wordt, barst men uit in een lied. “Ga je NU zingen?” denk ik dan. Mijn verbazing was dus groot toen ik de vier lefgozers van het Vlaamse toneel ineens synchroon zag dansen en zingen in kleurige kostuums.

Volgens mij kan de gemiddelde theaterbezoeker best tegen een stootje. Dat kan niet anders, we worden immers al jaren onder handen genomen door theatermakers die ons van alles willen laten ondergaan. Zo ben ik een keer minutenlang vrij stevig omhelst door een acteur terwijl de rest van het publiek zwijgend toekeek, heb ik ettelijke malen nepbloed/kots/poep voorbij zien vliegen en dan zijn er natuurlijk nog de diverse naakte lichaamsdelen waar je als toeschouwer niet omheen kan. Een beetje anoniem in je stoeltje zitten is er vaak niet meer bij, publieksparticipatie is het toverwoord. Kortom, we kunnen wel wat hebben. En in het theater hebben we niet van die enge puristen zoals in de muziek, waar men na afloop “Boe” roept als Bach of Mozart in hun ogen niet juist is opgevoerd. Althans, ik ben ze nog niet tegengekomen. Waarom is deze musical dan zo’n big deal voor mij?

Misschien raakt het wel aan een van de laatste taboe’s in het theater. Musical staat voor commercie, om de centen en dus niet om de kunst. Volle zalen krijg je niet door je publiek experimenteel theater voor te zetten, maar door ze te geven wat ze willen. En men wil musical de laatste jaren. Zo waren we achtereenvolgens op zoek naar Tarzan, Joseph en Mary Poppins. Er zijn mensen die vijftien keer naar dezelfde musical gaan en de Nederlandse versie op internetfora vergelijken met de Engelse of de Amerikaanse. Ook steeds meer nieuwe, Nederlandse musicals zoals Op Hoop van Zegen (ja, echt) maar ook een musical met liedjes van Doe Maar en de Hazes-musical laat ook niet lang meer op zich wachten. Musical is big business.

Nu ben ik geen musicalhater. Musical heeft de afgelopen jaren een prominente plek gekregen en dus ga ik zo nu en dan naar een musical. Ik vond Cats saai en Ciske de Rat goed. Al blijf ik vaak denken: “Ga je NU zingen?” Punt is dat er nog altijd een scheiding bestaat tussen de gesubsidieerde theaterwereld en de commerciële musicalwereld. Kunst en commercie blijft een lastige combinatie, ook al zijn er natuurlijk geslaagde commerciële theatervoorstellingen te noemen evenals succesvolle kleinere musicals. De scheiding zit diep en verdwijnt niet zomaar, ook als musical en theater elkaars vormen gaan gebruiken zoals bij Adam’s Appels.

Tijdens de voorstelling zat ik voortdurend af te wegen of Olympique dit meende, of het oprecht was al dat zingen en dansen. En omdat ik gewend ben aan de ironie waarmee ze hun voorstellingen normaal gesproken overgieten, zat ik te wachten op iets wat me zou vertellen dat ze natuurlijk niet echt een musical gingen doen. Maar dat deden ze wel. Zonder knipoog of relativering dansten en zongen ze dat hele vreemde verhaal aan elkaar.

Totdat, in een van de laatste scène’s, de muziek weer klonk, een van de personages alweer diep inademde om in zingen uit te barsten en ik alvast dacht: “Ga je NU..” maar onderbroken werd door een van de acteurs die vroeg: “Ga je NU zingen?” En nogmaals, aan zijn collega die al klaarstond en hem bevreemd aankeek: “Ga je ECHT NU zingen?” De ander knikte en barste alsnog uit in een lied, maar ik was tevreden en besloot bij het naar buiten lopen dat ik het een goede voorstelling vond.

Mail

Rosanne

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De droomwereld van Maaike Fransen

De videokunst van Maaike Fransen als droomwereld (deel 1)

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info