Asset 14

Framer geframed

Framer geframed

Een psycholoog hoeft niet in leertherapie. Dat is dan weer een meevaller (voor mij). Net als dat een dokter nooit ziek wordt, een advocaat altijd zijn eigen verweer doet, en een leraar geen nascholing nodig heeft. Tenminste, zo oordeelde een commissie psychologen in 2019. De cliënttevredenheidscijfers liegen immers niet en die cijfers zeggen: psychologen die wél in therapie zijn geweest, hadden geen significant gelukkigere patiënten dan psychologen die in plaats ervan een cursus deden. Ik hoef dus in mijn hele carrière als psycholoog nooit te ervaren wat het is om patiënt te zijn.

Het idee alleen al om zélf een verplicht aantal sessies te moeten nemen boezemt me een gespannen gevoel in, alsof je naar de sauna moet met je collega’s en daar vervolgens je beoordelingsgesprek krijgt. ‘Je kan ook gewoon een andere baan zoeken,’ fluistert een stemmetje in mijn hoofd, ‘wacht nou maar gewoon met die opleiding tot de therapie is afgeschaft. Medio 2022, hoe klinkt dat?’ Een tweede stem mengt zich: ‘Je bent toch niet bang voor een paar gesprekjes? Je vertelt mensen zo vaak dat ze hun angsten moeten overwinnen dat je bijna zelf zou vergeten het zelf te doen. Practice what you preach.’ ‘Kop dicht allebei,’ zeg ik, ‘ik ben niet bang.’ Stem één fluistert nog: ‘O nee? Wat nou als je die therapeut kent?’

Een middenweg dan maar: ik besloot het te doen, juist omdat ik het eng vind, maar met wat veiligheidsmaatregelen. Ik zocht iemand die me volledig het tegengestelde leek van mezelf. Ik vond een oudere man met een vriendelijk gezicht in een praktijk hier ver vandaan. Hij had een interessegebied in mindfulness en was ooit geïnterviewd door een internationaal boeddhistisch tijdschrift.

Vooraf aan het eerste gesprek moest ik mijn levensverhaal aanleveren in twee A4tjes. Ook mijn medische voorgeschiedenis, het huisartsdossier, moest ik aanleveren. Elke bult, breuk, zorg en pijn kwam langs. Je zou kunnen zeggen dat mijn (medische) leven als een film aan me voorbijflitste. En dan moest de therapie nog beginnen.

Als psycholoog en schrijver zit ik altijd aan de veilige kant van welk speelveld dan ook: de zijlijn. In het intakegesprek met de boeddhist vielen stiltes als bergkloven. Daar had ik liever de verlossende pauze aangereikt, in plaats van een vraag ‘Wil je even pauzeren?’ te krijgen. Had ik liever iets om handen gehad: iets opgeschreven, in plaats van beschreven te worden. Ik wilde liever iets vinden, dan een bevinding zijn.

De raarste gedachten schieten door je hoofd in zo’n gesprek. Kijkt-ie nou op de klok? ‘Ben ik bij lange na niet erg genoeg’ afgewisseld met ‘ben ik juist te raar’ om dit te vertellen? Zou hij opzien tegen de afspraak? Zou hij uitkijken naar zijn lunch, zou hij een broodje zalm nemen, zijn boeddhisten pescotariër? Zou hij me een ‘typisch kind van mijn tijd’ vinden?

Psychologen worden vaak als ongenaakbaar gezien. Professioneel, emoties uitgeschakeld. Een argument dat begint met ‘Mijn psycholoog zegt’ wordt vaak voor een feit aangenomen, de mogelijkheid dat ze mensen zijn of fouten maken is geëlimineerd. Ik probeer al mijn patiënten te zien als mensen met wie ik samenwerk, een team vorm, om een probleem aan te pakken. Positief dus. Maar als een therapeut een pokerface opzet, is het lastig om die basishouding van positiviteit en acceptatie erin te lezen. Het idee dat een therapeut over je zou kunnen oordelen, schrikt af. Ik snap nu een klein beetje waarom je dat zou kunnen denken. Als behandelaren zouden weten hoe eng het is om behandeld te worden, dan zouden ze je al prijzen voor het feit dat je durft binnen te stappen.

Ook het typen van deze column voelt als een saunabezoek c.q. functioneringsgesprek. Maar ‘Hoe vind je zelf dat het gaat?’ is zo’n gekke vraag nog niet. Liever dat de therapeut het aan jóú vraagt dan dat hij de diagnose in gedachte al klaar heeft. Als je in leertherapie één ding leert, is het de grootte van je eigen onwetendheid en dat je als therapeut in principe blanco bent. Als ik nu plaatsneem tegenover een patiënt die onwennig aan een nagel plukt, en aan mij vraagt ‘Wat denkt u dat ik heb, want ik weet het écht niet meer!’ dan zeg ik ‘Ik weet ook heel veel dingen niet.’

 

De dag dat alle spiegels stuk gingen

 

Op de dag dat alle spiegels stuk gingen

smolt het ijs in de ijscozaak

weerspiegelde de danszaal altijd een oneven aantal benen

hadden toiletten ramen, waren alle dames

in paskamers mooi zoals ze zijn

weigerde het water de lucht te tonen, vertoonde ze haar eigen spinsels

stonden camera’s perplex

reden wagens rondjes

keken mannen elkaar in de ogen, zagen ze jochies

we zullen naar onszelf kijken, we beloven het! smeekten de mensen,

alleen kijken doet zo’n pijn!

maar de spiegels bleven onbewogen zoals spiegels zijn.

 

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Melcher Oosterman is een freelance illustrator uit Rotterdam. Zijn werk bestaat vooral uit tragische en humoristische karakters die stiekem als een soort zelfportret fungeren. Naast commercieel werk houdt Melcher zich bezig met persoonlijke projecten zoals het maken van strips, bedrukken van t-shirts en het brouwen van bier.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Magazine
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Vriendschapsverdriet

Vriendschapsverdriet

Marthe van Bronkhorst worstelt met de abrupte beëindiging van een vriendschap. Lees meer

Automatische concepten 86

De lelijke waarheid van het wachten

Wachten is niet Eva's sterkste kant, zeker wanneer er hartstocht in het spel is. Lees meer

22 dingen om te onthouden uit 2022

22 dingen om te onthouden uit 2022

Marthe van Bronkhorst combineert plaktivisten, het WK en boze boeren in haar muzikale terugblik op 2022. Lees meer

Automatische concepten 84

Het probleem van degenen met een baarmoeder

Eva denkt terug aan alle keren dat haar bedpartners ervan uitgingen dat zij wel maatregelen zou treffen ter voorkoming van een zwangerschap. Lees meer

Automatische concepten 83

Je bent onironisch goed

Een muzikaal jaaroverzicht drukt Marthe van Bronkhorst met haar neus op het feit dat ze een onironische wansmaakhebber is. Lees meer

Mensen uit een ander leven

Mensen uit een ander leven

Tijdens een schrijfretraite op het Noord-Franse platteland ontmoet Eva van den Boogaard twee mensen met wie het meteen klikt. Maar zo snel het contact was gelegd, zo snel is het weer verbroken bij het afscheid. Of ziet ze ze nog terug? Lees meer

Column Marthe

De liefde tegen het systeem

Kan de liefde alle verschillen tussen mensen overwinnen? Marthe van Bronkhorst betwijfelt het na een vurig debat tijdens een date. Lees meer

Monddood

Schrijven is eigenlijk monddood maken

Je kan altijd over de rug van de ander schrijven, toch? Marthe van Bronkhorst raakt hierover in discussie op een literaire avond die steeds absurdistischer wordt. Lees meer

Een docent met een lichaam

Een docent met een lichaam

Ook wanneer Eva voor de klas staat is ze in de eerste plaats een mens met een lichaam dat behoeftes kent. Maar dat blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt in het onderwijs. Lees meer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Marthe van Bronkhorst wordt in een sprookjesachtig eilanddorp geconfronteerd met haar cynisme. Lees meer

Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Je plaats op de weg 

Je plaats op de weg 

Dit is het tweede deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je nu aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel