De wereld verandert zo snel dat het haast niet is vast te leggen. Toch organiseren fotografiestudenten van de KABK deze week (17 tot 25 januari) een foto-expositie die juist deze verandering probeert te vangen. Hard//hoofd geeft je alvast een voorproefje, met elke dag een foto en een tekst. Vandaag laat Jan Postma zich inspireren.
Legal Aliens - Esther Hovers
Engelandje spelen
Hij komt een beetje vreemd het beeld ingereden, die geparkeerde Opel, duidelijk een jarennegentigmodel en in de kleur waarin bejaarden zich kleden wanneer ze niet willen opvallen tussen andere bejaarden. Je zou kunnen beweren dat het om esthetische redenen beter was geweest als die auto daar niet had gestaan. Dan was het een foto geweest met in het midden een imposante boom en drie spelende kinderen boven de wortels.
Ze doen aan personages uit de Harry Potterverfilmingen doen denken, al ligt dat misschien wat erg voor de hand. Mijn ervaringen met wat misschien wel het belangrijkste fictieverhaal van de afgelopen decennia is, zijn nogal beperkt. Ik heb het gevoel alleen een enkele filmscène – iets met bezems, een stadion en een vliegende bal – meer dan eens te hebben gezien. Vreemd. Harry saves the day, geloof ik.
Wat wordt hier gespeeld? Geen verstoppertje, dan kijk je tenslotte niet welke kant iedereen oprent. De gezichtsuitdrukking van Ron zou kunnen verraden dat ze tikkertje spelen, en dat hij enkele seconden hiervoor de sigaar was. Maar waarom was zowel Harry als Hermione dan zo dichtbij? Als Harry Ron tikte, wat deed Hermione dan zo dicht in de buurt? Een andere optie is dat Ron een scheet heeft gelaten, maar wanneer je lang genoeg naar een gezicht kijkt, lijkt iedere willekeurige uitdrukking dat te verraden.
Potter ligt er wel erg dik bovenop. Nee, dan biedt die auto een beter aanknopingspunt. De Opel heeft een Nederlands nummerbord. Ik kan me eigenlijk sowieso geen Opel in Engeland voorstellen. Want dat ze Engeland spelen, is duidelijk wanneer je inzoomt en leest dat de schooluniformpjes die van de British School zijn.
Ik heb me een hoop andere levens proberen voor te stellen, maar geen enkel ander leven heeft zo lang een zo constante aantrekkingskracht op me uitgeoefend als een bestaan als Britse scholier of student. Roald Dahl, Agatha Christie, The loneliness of the long distance runner, Inspector Morse, Quadrophenia, The Beatles' 'When I saw her standing there'; wat ik ook las, luisterde of keek, ik wist dat Engeland mijn tweede moederland was. Een langzaam via letters of licht verinnerlijkte alternatieve heimat. Al klinkt dat een stuk zwaarwichtiger dan ik het bedoel.
Een van mijn weinige Facebook-vrienden wiens voor- en achternaam evenveel letters tellen, is Jan Ung. Ik ken deze man verder niet, we spreken elkaar nooit en hoe we vrienden zijn geworden – hoe digitaal en vrijblijvend ook – is me een raadsel. Wel weet ik dat Jan Ung al wat ouder is. Hij studeerde in 1980 af aan de Royal College of Art. Vlak voor zijn eindexamen maakte hij een serie licht-onheilspellende zwart-witfoto's op een Engelse kostschool in Twyford. Kostscholen, zeker kostscholen in de late jaren zeventig, zijn fascinerend. De kinderen zijn halve volwassenen, ze hebben zichtbaar plezier op de foto's, en toch blijft het geheel iets onheilspellends houden. Het zijn kinderen die zijn opgeborgen.
Op Wikipedia lees ik dat Freeman Dyson, de natuurkundige, een van de laureaten van de school in Twyford is. De instelling claimt de oudste prep school van Engeland te zijn, met een geschiedenis die teruggaat tot de zeventiende eeuw. Mooiste feitje, al kun je daar op deze afstand in de tijd misschien moeilijk van spreken, is toch wel dat de dichter Alexander Pope, die vanaf zijn achtste op de kostschool zat, van school getrapt werd omdat hij in een satirisch gedicht een van de docenten belachelijk had gemaakt.
Het zijn dit soort verhalen die me doen begrijpen waarom er een heel gebouw ergens in de Randstad is ingeruimd voor het spelen van een prachtig spel genaamd 'Engeland'.
Jan Postma
