Asset 14

Finalisten #ikschrijf Essaywedstrijd

Meer dan de helft van de afgestudeerden aan de universiteit is vrouw. Toch is de mannenstem nog altijd dominant in het publieke debat. Vrouwen schrijven minder boeken, publiceren minder in kranten en tijdschriften en spreken minder vaak op evenementen, radio of tv. Om de vrouwenstem in het publieke debat te stimuleren werd afgelopen winter de essaywestrijd #ikschrijf georganiseerd. Simone Peek, hoofdredacteur van Hard//hoofd, was een van de juryleden.

Uit 263 deelnemers selecteerde de jury van de #ikschrijf-essaywedstrijd 10 kandidaten voor de shortlist. Zij schreven een essay over de vraag ‘Hoe maken we wat van de toekomst?'
Een selectie van deze essays zal na de prijsuitreiking op 10 april te lezen zijn op Hard//hoofd. Hierbij vast een voorproefje:

Marjolein Lanzing richt zich op de de ethische kant van technologische vooruitgang.

‘Ontwerpen kunnen mijn studenten. Ze presenteren ideeën en mogelijkheden waar Isaac Asimov nog een sciencefiction puntje aan kan zuigen. Moeilijker is het om de maatschappelijke betekenis van de ontwerpen in te schatten; om een stap terug te doen en jezelf eens af te vragen in wat voor samenleving je eigenlijk wil leven en om te beoordelen of je ontwerp dat beeld ondermijnt of versterkt. We maken constant iets van de toekomst. De vraag is hoe we er iets betekenisvols maken. Dat kan alleen als we de juiste ethische vragen stellen.’

Liesbeth Heyse stelt een pragmatische oplossing voor.

‘Zou het niet mooi zijn als er een internationaal uitwisselingsprogramma kwam, zodat alle Nederlanders een tijdje in een ander land kunnen gaan wonen om te ontdekken wat zij zouden missen voordat er keuzes voor de toekomst worden gemaakt?’

Dionne Zwier, onze jongste deelnemer, schrijft een persoonlijk verhaal over haar burn-out en de lessen die ze eruit trok.

‘Ik heb voornamelijk geleerd mijzelf los te maken van wat anderen van me vinden. Ik was zo bezig met leven vanuit een extrinsieke motivatie, dat ik leefde zonder mezelf en me niet meer bewust was van wat ík nou eigenlijk wilde, voelde, waardeerde en was. Ik leefde voor de verwachtingen van anderen. Ik leefde in de klauwen van de prestatiemaatschappij. En zo velen met mij. Zorg dat jij de keuzes maakt, voordat de keuzes jou maken.’

Julie Benschop-Plokker gelooft in de kracht van verhalen.

‘Verhalen brengen een verandering in de werkelijkheid teweeg. Ze creëren iets wat er daarvoor nog niet was. […] Het verhaal roept een werkelijkheid op, die de ‘echte’ werkelijkheid weerspreken kan; die onze koers verandert (al is het maar minimaal). De werkelijkheid van deze scheppende woorden kan zelfs sterker blijken dan die welke zich willekeurig aan ons voordoet.’

Yanaika Zomers gelooft dat we het idee moeten laten varen dat vrouwen een natuurlijke categorie vormen.

‘Juist in meerstemmigheid ligt de macht om te ontregelen en vaste verhoudingen te ondermijnen. Dan zijn nieuwe verhoudingen mogelijk. Zelfgekozen, krachtige verbindingen, die vele malen effectiever zijn dan welke strijd om gelijkheid dan ook. Pas als we de natuur achter ons kunnen laten, zijn we op weg naar de toekomst.’

Joke de Wolf vindt dat we minder moeten fotograferen en terug moeten naar het ouderwetse tekenen, zodat we onze ervaringen met aandacht beleven.

‘Ervaren is niet alleen de rit met de achtbaan, het is ook de herinnering aan de details van de rit. Je eigen plaats in die achtbaan, de persoon naast je, het uitzicht net voor die gruwelijke duik naar beneden, en de geuren, kleuren en geluiden eromheen.’

Lietje Bauwens pleit voor een nieuwe manier van denken waarin complexiteit omarmd wordt.

‘Hoe heroriënteren we onszelf dan in deze tijden van ‘georganiseerde desoriëntatie’? Om het lokale, op begrenzing gerichte, discours open te breken is het noodzakelijk globalisering en complexiteit te omarmen. Door bijvoorbeeld de Chinese productiemacht niet te bevechten met een moestuin maar, zoals cyberfilosoof Michel Bauwens doet, na te denken over een globale peer2peer structuur die als een soort lijm verschillende bottom-up projecten met elkaar verbindt. We moeten groter, complexer en daarmee eigenlijk ‘fictiever’, leren denken.’

Andrea Speijer-Beek neemt onze collectieve identiteit onder de loep.

‘In de kern is de crisis van de parlementair democratie een simpel misverstand over wat het betekent om een ‘we’ te zijn.’

Daphne Dupont-Nivet pleit voor een realistischer mensbeeld.

‘Langzaamaan ontstonden scheurtjes in mijn beeld van de mens als een geheel rationeel en onafhankelijk individu dat de toekomst naar eigen hand zet. Ook wel: de ultieme man, die sinds de Verlichting de regie voert in het Westerse wereldbeeld. Nu pas zie ik hoe verblindend de illusie is dat we allemaal in ons uppie onze toekomst vormgeven. In elke situatie, persoonlijk en professioneel, zijn we voortdurend afhankelijk van de hulp maar ook onderhevig aan de grillen van anderen.’

En Lisanne Onderwater gelooft dat we vooral moeten leren naar onszelf te luisteren.

‘Haal die iPod-oortjes uit je oren, zet je scherm uit en luister naar je eigen gevoelens en motivaties. Daar heb je meer dan genoeg aan.’

De uitreiking vindt plaats op maandagavond 10 april in de Nieuwe Liefde te Amsterdam.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer