Asset 14

The Third Wife

Filmtrialoog: The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Ze zagen onderdrukking, driedimensionale vrouwen, en de symboliek van rupsen die in vlinders veranderen.

Oscar: Ik zat met een apocalyptische kater in de bioscoop en moet zeggen dat de sereniteit van de beelden een hele gunstige uitwerking op me hadden. De maker vertrouwde op de beelden. Weinig uitleg, weinig dialoog. Heel fijn voor een beneveld brein.

Jihane: Ah ja, de film was esthetisch zo fijn om naar te kijken. Zo mooi, die natuurbeelden. Hoewel ik soms wel betekenis zocht achter die beelden.

Kiki: Dat vond ik ook erg fijn, dat er weinig uitgelegd werd. En ook al waren er veel dingen om betekenis achter te zoeken, het was niet zo dat een bepaald teken overduidelijk stond voor een bepaalde betekenis. Dat gaf rust, zodat de film een beetje voort kon dobberen.

Oscar: Je moest wel opletten - omdat er zo weinig uitgelegd werd, wist ik een paar keer niet zeker hoe de verhoudingen tussen personages lagen.

Kiki: Doordat de vrouwen weinig gezichtsuitdrukking mochten hebben, haalde ik soms gezichten door elkaar. Meestal herken ik personages door hun karakter of uitdrukking, maar deze vrouwen mochten dus niet veel uiten in het bijzijn van de mannen. Daardoor duurde het even voor ik de verhoudingen tussen iedereen kon plaatsen.

Jihane: Je hebt gelijk, alleen de kinderen mochten expressief zijn. En die ene zoon die de he-le tijd aan het huilen was.

Oscar: Daar had ik nog niet zo over nagedacht. Maar inderdaad, in zo’n hiërarchische gemeenschap speelden de vrouwen altijd een extreem ingetogen rol in het bijzijn van mannen.

Kiki: Dat jongste kind was zo lief, die zei dat ze later een man wilde worden. En dan die zoon die alles behalve de opgelegde taak van mannelijkheid en het bijbehorende huwelijk wilde aannemen.

Jihane: Terwijl ik daar een dubbel gevoel bij had hoor, de jongen die het huwelijk niet accepteerde. Omdat hij zijn huwelijkspartner daarmee ook echt naaide.

Kiki: Ik had op een gekke manier minder medelijden met hem, terwijl hij ook (anders dan het meisje) slachtoffer was van de situatie.

Deze film laat je dingen denken en dan beseffen: wat raar dat ik dat denk.

Oscar: Interessant dat hij als man ook slachtoffer werd van die hiërarchie, want hij werd echt verliefd op die andere vrouw en dat kon niet.

Jihane: Maar god, hij ging er ook wel ontzettend dramatisch mee om, zeg. Zeker omdat die vrouwen, die in zekere zin ergere dingen doorstonden, de héle tijd zo rustig waren.

Kiki: Hij doorbrak (met desastreuze gevolgen) het systeem waar iedereen zo onder te lijden had. Maar gek genoeg dacht ik: ga er nou mee door! Terwijl het verhaal van de vrouwen me juist aanging, en ik wilde dat ze bevrijd werden. Maar ik wilde ook dat hij ermee doorging. Dit is wat toxic masculinity doet.

Jihane: Dat is dus mooi, wat deze film doet, dat je dingen denkt en meteen daarna denkt: ‘wacht eens, dat is raar dat ik dat denk’.

Kiki: De vrouwen waren de sterkste wezens in deze film, zowel fysiek als mentaal. Toch werden ze behandeld en gebruikt als een broedplaats van de familie. In zo veel scenes zijn de vrouwen letterlijk liggend te zien, rustend, slapend of seksend.

Jihane: Dit is in mijn ogen ook echt een film over vrouwen en vrouwelijkheid (en wat dat dan betekent).

De mannen waren weinig interessant, zelfs die rebellerende zoon had niet mijn volledige sympathie.

Oscar: Het was sterk dat de film duidelijk ging over onderdrukte vrouwen, maar nergens belerend of moraliserend werd. Er werd een situatie binnen een bepaalde periode neergezet waarin die onderdrukking min of meer normaal was. Dat wij er vanuit de 21e eeuw naar kijken maakt het natuurlijk onvermijdelijk ongemakkelijk, maar door de context van dat tijdsbeeld vond ik het niet ál te schokkend.

Kiki: Voor mij ging het minder over vrouwelijkheid, maar inderdaad meer over de normalisering van onderdrukking die op ieder lid van de familie een ander effect heeft. In het einde zat een boodschap, of eerder een vraag: Is dit leven zo ondraaglijk, dat je maar beter je dochter er vroegtijdig van moet verlossen?

Jihane: Waarom het voor mij wel een film over vrouwelijkheid was: het gíng over vrouwen - de mannen waren weinig interessant, zelfs die rebellerende zoon had niet mijn volledige sympathie. Ik dacht de hele tijd aan zijn toekomstige bruid, en aan de diepe schaamte die zij zou voelen. Het ging over hoe vrouwen zich tot elkaar verhouden, over hoe verschillend ze zijn, maar door omstandigheden en verwachtingen toch dezelfde kant op gestuurd worden. Het voelde ook niet als iets dat zo veraf staat van de huidige wereld. Laten we wel wezen: er zijn heel veel vrouwen die een soortgelijk leven leiden. En hun dochters opvoeden, wetende dat hun leven hetzelfde zal zijn. En ik kan me alleen maar voorstellen wat voor kracht dat vergt.

Oscar: Mooi gezegd, en zeker van toepassing op het Vietnam van de late 19e eeuw waarin de film zich afspeelt.

Kiki: Dit is inderdaad geen verhaal van alleen die tijd. Vormen van onderdrukking geven veel ouders aan hun kinderen door, zelfs al hebben ze er zelf onder geleden.

Jihane: Gedurende de HELE film dacht ik trouwens: May is veertien, May is veertien. May is veertien!

Kiki: Ja godskolere wat is zij jong. De dochters van haar man waren bijna haar trouwleeftijd! Dat maakte het extra schrijnend, de manier waarop er werd omgegaan met de ongesteldheid van de oudste dochter. De moeders waren verheugd want het is hun ‘taak’ om vruchtbare kinderen voort te brengen, en toch weet elke (getrouwde) vrouw wat dat inhoudt.

Oscar: Dat ze veertien was maakte de huwelijksnachtscène bijzonder ongemakkelijk om naar te kijken.

Kiki: Dat was ook ongemakkelijk geweest als ze achttien was, dit is namelijk gewoon verkrachting.

Oscar: Natuurlijk. Maar bij een meisje van veertien wekt het nog meer ongeloof op.

Kiki: Klopt, vooral omdat hij zelf kinderen heeft van die leeftijd. Ze was zo overduidelijk nog een kind.

Oscar: Wat dachten jullie van de overgang na die scène naar de close-up van de zijderupsen?

Kiki: Vreselijk en fantastisch!

Jihane: Ik was sowieso veel bezig met die rupsen die later vlinders of motten werden. Je zag ze in hun cocon, en later als vlinder of mot. Full circle. Zoals wel meer het full circle-idee benadrukte: beelden van het heengaan met de boot bijvoorbeeld. Begin en einde werden aan elkaar verbonden.

Kiki: Inderdaad een heel rond verhaal. Ondanks het gruwelijke onderwerp en de tragiek van de levens van de vrouwen vond ik het ontzettend goed gedaan.

Oscar: Het was heel passend gevonden: de symboliek van de rupsen en vlinders, omdat het ook binnen het verhaal paste. Zijde is een kostbaar product, en dat was het toen zeker, dus dat verklaarde meteen de rijkdom van de familie.

Ik dacht: ‘Ah, maar jij ook, iedereen wil je en daardoor raak je in de problemen'.

Kiki: Erg mooi, die verbinding met zijde. Over symboliek gesproken: viel het jullie op dat er veel beelden plaatsvonden vanachter een verhulling? Bijvoorbeeld achter riet of gras, gordijnen of doeken.

Jihane: Mij niet, maar nu je ’t zegt: ja! Kunnen we het nu hebben over Mays gevoelens voor Xuan (de tweede vrouw van haar echtgenoot)? Ik had in de synopsis al gelezen dat May een obsessie met Xuan zou krijgen, en dat was ook wat het was, denk ik. Er zat weinig wederkerigheid in.

Oscar: Wel wederzijdse genegenheid denk ik. Maar een scheve verhouding, want Xuan zag haar meer als dochter, zoals ze zei.

Jihane: Het voelde zo grote-zus-achtig dat het me vertederde, maar ondertussen zag je hoe May Xuan zag. Toen Xuan zei dat haar eigen moeder ten onder was gegaan aan haar schoonheid, dacht ik: ‘Ah, maar jij ook, iedereen wil je en daardoor raak je in de problemen’.

Oscar: Ik vond dat één van de ontroerendste scènes. Begrijpelijk van May dat ze liefde gaat voelen voor een vrouw die voor haar zorgt, want vanaf de mannelijke zijde kwam weinig genegenheid.

Kiki: Ik zag die gevoelens wel aankomen - Mays affectie voor Xuan was volgens mij geen gevolg van het uitblijven van mannelijke affectie. Al vanaf de bruiloft was haar blik op Xuan gericht. Maar het viel me een beetje tegen: ik hoopte op meer lesbische wederkerigheid. Maar ergens was dit ook wel mooi. Mays affectie was in mijn ogen een mengeling van intieme liefde en behoefte aan de warmte van een moeder. Xuan zag vooral een dochter.

Oscar: Zou Xuan echt alleen moederlijke affectie voor haar voelen, of zei ze dat omdat ze het simpelweg niet kon maken tegenover de echtgenoot?

Kiki: Misschien dat liefde binnen hun familie (en familiebanden) wat vertroebeld was? Xuan had ook seks met de zoon van de eerste vrouw, die ze had zien opgroeien van kind naar tiener. Ook een beetje twijfelachtig. Wat vonden jullie trouwens van het jongste kind, die haar haren afknipte en een paard wilde hebben?

Oscar: Die had een geweldig expressief koppie. Knipte ze nou haar haar af omdat ze zichzelf onaantrekkelijk wilde maken? Was dat al nodig op zó’n jonge leeftijd? Ik mag hopen van niet.

Kiki: Zij was mijn favoriet. Toch maakte ze me ook bang: ze paste zo niet in het stramien van die wereld. Hoe zou haar familie reageren op een vrouw die volgens hen niet ‘correct’ is?

Jihane: Ik snap de zorgen, ik was ook benieuwd hoe haar verhaal verder zou lopen. Ik denk dat ze de haren afknipte omdat ze een jongen wilde zijn. Dat is tenminste hoe ik dat interpreteerde.

De mannelijke personages bleven wel een beetje van bordkarton.

Kiki: Ik denk dat ze meer op de mannen wilde lijken en minder op de vrouwen die constant weggevoerd en aangevoerd werden.

Oscar: Jihane, nog even over de mannen in de film, die jij allemaal oninteressant vond. Dat ben ik met je eens. Maar was dat niet ook een zwaktebod van de film? Zulke vlakke personages naast alle driedimensionale vrouwen.

Jihane: Hmm, ik vond het wel oké, dat de film niet zo draaide om de mannen en hun dromen en gevoelens. Juist omdat deze vrouwen in de ogen van de mannen waarschijnlijk alsnog tweedimensionaal waren. Alleen waren de rollen voor de kijker nu omgedraaid.

Oscar: Het had het verhaal denk ik wel meer diepgang gegeven als er íets werd aangestipt van wat er in de mannen omging. Ze bleven nu toch een beetje van bordkarton.

Kiki: Omdat de film een vrouwelijk perspectief biedt, komen de mannelijke behoeftes en dieptes minder aan bod. Al had ik het wel interessant gevonden om bijvoorbeeld iets meer te zien van de oudste zoon en zijn innerlijke belevenis. Het benadrukt vooral hoe ver de belevingswereld van vrouwen en mannen in deze context uit elkaar liggen.

Ongelijkheid onderdrukt iedereen binnen het systeem.

Oscar: Dat kan het inderdaad ook zijn: dat de mannen oppervlakkig waren in de ogen van de vrouwen – van waaruit de film nu eenmaal verteld werd.

Jihane: Precies, iedereen heeft een driedimensionale beleving, het is maar net waar de spotlights op gericht zijn. En het was oké dat de spotlights nu gericht waren op die vrouwen.

Oscar: Een paar keer kreeg ik zelfs een beetje medelijden met de man van May en Xuan. In zekere zin was hij ook slachtoffer van de hiërarchie - al hebben de vrouwen veel meer om over te klagen dan de mannen. Maar ook de mannen ontberen de diepgang van een gelijkwaardige relatie.

Kiki: Dat is zeker waar. Ongelijkheid onderdrukt iedereen binnen het systeem, al hebben sommigen meer te verduren dan anderen en hebben anderen weer bepaalde privileges te behalen bij de onderdrukking.

Jihane: Daar sta ik helemaal achter. Zouden jullie deze film aanraden?

Oscar: Ja, met name aan mensen met een kater.

Jihane: En zo is ook óns gesprek full circle.

The Third Wife is nu te zien met:

Mail

Redactie

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan