Asset 14

Stories We Tell

Stories We Tell gaat over de familieverhalen van het gezin van documentairemaakster Sarah Polley en over de pijnlijke gebeurtenissen die daar achter zitten. Rutger, Sanne en Philip keken en leefden mee.

Sanne: Ik heb vanaf een bepaald moment bijna alleen maar gehuild terwijl ik naar deze film zat te kijken, en dat heb ik echt niet zo heel snel.

Rutger: Ik ook. En mijn vriendin ook een beetje, terwijl die alleen de tweede helft had gezien.

Sanne: De laatste keer was bij die Edith Piaf-film, maar toen zat ik vrij dronken in de bioscoop met mijn moeder en mijn zusje, en we staken elkaar aan.

Philip: Bij de introductie van Michael, de vader, kreeg ik al een brok in mijn keel. Prachtig begin van de film. Hoe alle spelers, de familie, de vrienden, de kennissen, neergezet werden in huiselijke omgeving en hen de opdracht werd gegeven herinneringen op te halen aan Diane - de moeder, de vrouw, de minnares.

Rutger: Ik vond die off camera-eerlijkheid heel sterk. Polley liet zien hoe ze te werk ging, de maakster was zichtbaar, dat kon natuurlijk ook niet anders. Dat citaat van Margaret Atwood (de Canadese schrijver, alle aankleding was Canadees, ook wel eens leuk) vatte de film mooi samen: "When you are in the middle of a story it isn't a story at all, but only a confusion; a dark roaring, a blindness, a wreckage of shattered glass and splintered wood; like a house in a whirlwind, or else a boat crushed by the icebergs or swept over the rapids, and all aboard powerless to stop it. It's only afterwards that it becomes anything like a story at all. When you are telling it, to yourself or to someone else." Met de muziek van Bon Iver (ook Canadees) eronder.

Philip: Ze deed dat goed, die verwarring. Halverwege de film begon ik me te ergeren aan de vorm, aan de volgorde. Aan die archiefbeelden, die iets van argwaan wekken. En terecht, zo blijkt. Het is allemaal case-in-point.

Sanne: Oh, ik kan daar juist altijd heel erg in meegaan. Maar ik ben zo iemand die zelfs bij een aflevering van Hercule Poirot of Baantjer aan het einde nog denkt: “Hé?!” Weinig opmerkzaam, kun je het ook noemen.

Rutger: Een verhaal hoeft toch niet chronologisch te zijn? Zo is een gesprek toch ook niet altijd?

Philip: Precies. Een gesprek gaat van de hak op de tak, deze film ook. En dat is - zeker gezien het feit dat documentaires vaak graag zaken uitkauwen - even wennen. Als Polley uiteindelijk zelf uitlegt waarom ze deze film wilde maken, vallen alle stukjes op zijn plaats. Het is een herinnering, een ode, fictie, een document, een studie naar familiegeschiedenissen.

Rutger: Ik ben altijd bang dat ik onvruchtbaar ben, maar als dat oké blijkt heb ik meteen een nieuwe neurose: ben ik wel de vader?

Sanne: Vergeet niet: ben ik wel echt het kind van mijn ouders?

Philip: Herkenbaar. Als donker kind van een soort van blanke ouders, met een soort van blanke broer. Als jongen werd me steeds gevraagd of ik niet geadopteerd was, vergelijkbaar met de grappen die Sarah en haar vader te verduren kregen. Dat vormt je onbedoeld wel.

Rutger: Maar weet je nu zeker dat je niet geadopteerd bent? DNA-test, alles? Zou ik toch maar even doen Philip.

Philip: Nou ja, als dat zo blijkt te zijn dan heb ik materiaal om zelf een film te maken. Ik weet nu hoe.

Sanne: Hahaha! Oh, sorry. Ik lijd zelf ook wel eens aan het koekoeksjong-syndroom, al is het maar omdat niemand in mijn familie zo’n lastpak is als ik. Zeker als kind is het heel natuurlijk om dan te denken: ik hoor niet bij jullie. Maar goed, dat Friese DNA is zo hardnekkig dat we allemaal wel als twee druppels water op elkaar lijken. Dus die vlieger gaat niet op.

Rutger: Ik was toevallig deze This American Life-aflevering aan het luisteren, over twee meisjes die als baby in het ziekenhuis verwisseld raken en in totaal verschillende gezinnen terechtkomen, en daar dan ook altijd een beetje het buitenbeentje zijn. Soms klopt het dus wel. Mijn moeder dacht altijd dat ze eigenlijk een prinses was, gestald bij gewone mensen door een koning, die haar op een dag zou komen halen.

Philip: En wanneer is je moeder die gedachte ontgroeid? Of hoopt ze stiekem nog steeds dat een prins haar van je vader schaakt?

Rutger: Even dimmen nou Montnor, je hebt het wel over mijn moeder hier…

Philip: Ik wil maar zeggen... In de film zie je hoe moeilijk het is om iemand te doorgronden. Iedereen herinnert zich Diane op een andere manier.

Rutger: Ze was een soort moderne madame Bovary, altijd hopend op meer avontuur, echte romantiek.

Sanne: Ze was volgens mij gewoon een heel leuk wijf. Is een vrouw meteen een Madame Bovary als ze een keer vreemdgaat, omdat haar man denkt dat orale seks "iets wat ze in Frankrijk doen” is?

Rutger: Daar gaan we weer met het feministische verdedigingsmechanisme! Kunnen we nou eens één filmtrialoog zonder dat boze gender-gedoe doen?

Philip: Ik zal maar niet zeggen dat ik Diane hysterisch vond. In eerste instantie in ieder geval. Ik vond haar uiteindelijk vooral tragisch. Een van de zussen vertelde dat ze heel gelukkig was voor haar moeder toen ze zich realiseerde dat ze een relatie had met Harry: “But, you know, I kind of think Dad really was the one she was in love with and he just wasn’t an option. So I’m really glad she was loved. Though I’m not sure she was loved by the person she really wanted to be loved by.”. Ze was verliefd op Michael, maar hij kon haar niet de liefde geven die ze nodig had, dus zocht ze die elders, bij Harry. Ondertussen hield ze wel haar rug recht voor Michael en hun kinderen.

Rutger: Ja, dat is ook nog een ding: soms zijn affaires goed. Ik heb het gevoel alsof dat vroeger meer geaccepteerd werd dan nu. We streven nu naar meer monogamie dan ooit.

Sanne: Een pathetisch vreemdgaande ex van mij noemde dat het 'nieuwe puritanisme'.

Rutger: Ik neem aan dat jij het niet met hem eens was.

Sanne: Nee, ik heb hem toen geloof ik geslagen.

Rutger: Ach, iedereen verzint zijn eigen waarheid om zijn daden te rechtvaardigen.

Sanne: Harry, Dianes minnaar, vindt dat er maar één waarheid is; hij is niet voor niets een ouwe marxist. Hij is het eigenlijk niet eens met het concept van de film, en zegt tegen Sarah: “The crucial function of art is to tell the truth.”

Philip: En dat idee haalt Sarah direct onderuit, toch? Door het hele maakproces van de film te tonen. Dat vond ik ergens wrang voor Harry. Vooral omdat het in die fase van de film voelde alsof je een kant moest kiezen: of voor Michael, de man die haar heeft opgevoed, of Harry, haar biologische vader.

Sanne: Maar eigenlijk zijn ze allebei lief en leuk. Er zijn geen bad guys in deze film.

Rutger: Nee, en dan blijkt ook nog dat al die nostalgische jaren zeventig-beelden niet echt zijn. Kunst vertelt niet ‘de’ waarheid, maar een verzameling van persoonlijke waarheden. Dat was wrang voor die arme Harry, maar hij had het mis. Zijn eigen romance met Diane bewijst al dat het leven chaos is, en nooit in elkaar valt op de manier die je vroeger verwachtte. Maar dat is ook zo mooi eraan.

Sanne: Michael citeerde Pablo Neruda: “Love is so short, forgetting so long.”

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer