Asset 14

Ruben Brandt: Collector

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld.

Oscar: Ik kijk eigenlijk vrijwel nooit animatie maar vond dit wel erg leuk om te zien - hoe zit dat met jullie?

Friso: Ik kijk wel vaker animatie. Films met de kinderen, en series. Toen alle Studio Ghibli-films op Netflix kwamen hebben wij daar ook een hoop van gekeken.

Jorne: Ghibli-films zijn geweldig! Deze film was wel echt een klasse apart, in de zin dat het niet anders had gekund dan in deze vorm, denk ik.

Oscar: Dat vind ik interessant, Jorne, en ik denk dat je gelijk hebt. Dit verhaal was niet geloofwaardig geweest als het gefilmd was met acteurs, denk ik.

Friso: Dat denk ik ook. De tekenstijl sprak mij niet erg aan, maar het was toch wel fascinerend.

Jorne: Alsof ze Picasso hebben gevraagd om alle bijrollen vorm te geven!

Friso: Omdat de hele film zo vol zit met kunst en verwijzingen, blijf je de hele tijd kijken of je dingen herkent.

Jorne: Ja, precies! Het was echt een ‘who’s who?’ van de Westerse kunstgeschiedenis. En grotendeels functioneel, vond ik.

Oscar: Cineville omschreef de film ook als 'een potje referentiebingo', zag ik op de website. Dat vond ik wel treffend.

Jorne: Ik vond het idee wel gaaf. Man moet dertien wereldberoemde werken in zijn bezit krijgen om een beetje zielenrust te kunnen vinden. Er stond wel wat op het spel met deze werken. Normaliter gaat het over kunstroven omdat de schilderijen zoveel monetaire waarde vertegenwoordigen. Maar dat was hier niet het geval.

Friso: Ik vond het wel raar dat de stijl af en toe gedetailleerder was bij bepaalde onderdelen of scènes, dat maakte het een beetje kitscherig.

Jorne: Ah ja, te veel effectbejag, vond je?

Friso: Ja. En niet helemaal consequent. Alsof ze meer tijd hadden voor de achtervolging dan voor de scène ervoor.

Jorne: Aah zo! Het was een beetje hoge cultuur (al die schilderijen en referenties) meets popcultuur (gewoon een soort Mad Max / James Bond).

Oscar: Dat was mij niet eens opgevallen, moet ik eerlijk bekennen. Maar logisch dat jou dit opvalt, Friso, als illustrator.

Friso: Haha ja, misschien.

Jorne: Door die referenties is het een film die je eigenlijk met meer mensen moet kijken. En dan aanwijzen welke referenties worden gemaakt. En dan een shotje natuurlijk.

Oscar: Ik vind dit trouwens een interessante observatie, Jorne. Wat dat betreft is het plot wel origineel: het motief van Ruben Brandt om kunst te stelen wijkt af van andere heist-films.

Jorne: Mag ik een verwijzing delen waar ik kippenvel van kreeg?

Friso: Natuurlijk.

Soms kreeg ik het gevoel dat de film één grote collage was.

Jorne: Aan het begin van de film zit een achtervolgingsscène door de straten van Parijs. Die is gebaseerd op een legendarisch filmpje van Claude Lelouch uit de jaren 70, waarin hij door ochtendlijk Parijs scheurt. Het gebrul van de automotoren is letterlijk overgenomen in deze animatiefilm, en waar de versie van Lelouche eindigt met een afspraakje en een kus - eindigt ‘ie hier met de introductie van personage Mimi… Het wekte de indruk dat deze regisseur echt alles heeft gebruikt wat hij vet vond.
Oscar: Ah, dus niet enkel gebaseerd op schilderkunst? Ik vond namelijk wel de nodige cinematografische referenties, inderdaad.

Jorne: Oh, vertel!

Oscar: Nou, de allereerste was helemaal aan het begin, toen de trein over die brug kwam aanrijden met die bombastische vioolmuziek, volgens mij van Shigeru Umebayashi. Dat herkende ik uit de film 2046 van Wong Kar-Wai. Verder zag ik het beroemde silhouet van Hitchcock meerdere keren in het glas drinken van Ruben Brandt staan, geloof ik.

Jorne: Wow, scherp!

Friso: Dat vond ik trouwens een beetje dubbel aan de hele film. Aan de ene kant is het tof dat er zoveel kennis en verwijzingen in zitten, maar aan de andere kant kreeg ik ook het gevoel dat de hele film een soort collage was.

Jorne: Aha! Wel mee eens geloof ik.

Oscar: Ja, daar wil ik me wel bij aansluiten.

Jorne: En toch ging het verhaal ook wel over het persoonlijk maken, verzamelen, van die collectieve beeldcultuur.

Friso: Niet dat een collage iets negatiefs is, natuurlijk. Maar je hebt soms mensen die het liefst in citaten van anderen praten, waarbij je je op een gegeven moment afvraagt waar de eigen mening gebleven is.

Jorne: Tegelijkertijd was dit een film zoals ik er nog nooit een zag, dus ondanks het knip-en-plakwerk, hartstikke origineel.

Oscar: Ik vond de film te mooi gemaakt en te charmant om het een culturele referentiebak te noemen. Het gegeven van de psychotherapeut die kunst steelt om zijn eigen angsten te beteugelen is echt wel heel sterk.

Jorne: Hoe werkte dat nou, hij moest ze bezitten om weer in het reine te komen met zijn vader?

Friso: Hij moest ze bezitten om van zijn angsten en nachtmerries af te komen, ja. En dat kwam dus allemaal door zijn vader, die nachtmerries.

Jorne: Gek eigenlijk, aan de ene kant had ik steeds het gevoel dat de werken gewoon dat waren - ze hadden geen echte inhoudelijke invloed op de hoofdpersoon. Maar als hij dan in een schilderij liep, de Nighthawks van Edward Hopper bijvoorbeeld, dan was die sfeer van de kunst wel zo goed neergezet, dat het voor mij echt iets toevoegde. In dit geval, de eenzaamheid die uit dat schilderij spreekt. Maar, ik vond al die thrillertrucs, dat figuren zich omdraaien en opeens alleen een schedel blijken te hebben, geen gezicht - helemaal niets.

Oscar: Ja! Dat voelde ik inderdaad ook bij die scène - het werk van Edward Hopper ken ik dan wel weer een beetje, en zeker Nighthawks, uiteraard.

Friso: Misschien een beetje te vroeg, deze vraag, maar hoeveel was er volgens jullie nu waar van wat de agent beleefde?

Jorne: Zijn therapeut? Ja die vond ik magnifiek. Hij wapperde zo aristocratisch met z’n haar. Totaal geloofwaardig, ook met drie ogen. Een beetje als een werk van Magritte - het kan niet, toch is het op een manier realistisch.

Oscar: Ik schreef bij de laatste scène in de trein wel in mijn notitieboekje: was alles een droom?

Ik vond het verhaal sterk, ik ben blij dat ik deze film heb gezien.

Friso: Ik vond het tof hoe het bij elkaar kwam, schizofrenie was al eerder ter sprake gekomen in de film, dus het leek op zijn plaats te vallen.

Jorne: Wat maakt deze film nu goed, denken jullie?

Oscar: Hoewel ik het plot als geheel soms wat vond rammelen, vond ik eigenlijk vooral bepaalde personages en scènes heel sterk. Zodanig dat ik er nog steeds af en toe aan moet denken. Zoals wanneer Ruben Brandt met zijn patiënten/kunstrovers bij het kampvuur zit en ze samen Roodkapje gaan naspelen. Dat vond ik echt goud.

Jorne: Die kampvuurscène is een film in een film.

Oscar: Toch is het knap dat er uiteindelijk wel echt een verhaal verteld wordt, en tegelijkertijd een soort collage wordt neergezet vol referenties aan kunst en cinema.

Friso: Ik vond het verhaal wel sterk, ik ben blij dat ik deze film heb gezien. Op basis van de tekenstijl had ik hem niet snel aangeklikt denk ik.

Oscar Spaans: Even een losse associatie hier, maar die quote aan het begin vond ik intrigerend: ‘In my dream I was
two cats and I was playing with each other.’

Jorne: Mmm ja, wat dacht je daarbij?

Oscar: Dat deed me denken aan de Zen-koan waarmee Salinger zijn verhalenbundel Nine Stories begint: 'Everybody knows the sound of two hands clapping. But what's the sound of one hand clapping?' Nog meer verwijzingen, haha.

Friso: Toen ik die quote aan het begin zag moest ik denken aan het rijmpje 'Ik wou dat ik twee hondjes was'.

Oscar: Zou je de film aanraden?

Jorne: Yep. Vraag je gevaccineerde vrienden om zoveel mogelijk verwijzingen te benoemen en haal de wodka vooral uit de vriezer om die kennis te belonen.

Oscar: Hahaha.

Friso: Dat lijkt mij inderdaad een goede, om de film met een klein gezelschap te kijken. Waarvan een paar mensen kunstgeschiedenis hebben gestudeerd.

Oscar: Een klein gezelschap van goed onderlegde kunstminnende vrienden. Al kom je met flink wat filmkennis en verder alleen huis-tuin-en-keuken-kennis wat betreft kunst ook een heel eind, heb ik gemerkt.

Friso: En als je verwijzingen mist is dat ook geen probleem.

Ruben Brandt: Collector is te zien met

Mail

Redactie

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer