Asset 14

Ruben Brandt: Collector

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld.

Oscar: Ik kijk eigenlijk vrijwel nooit animatie maar vond dit wel erg leuk om te zien - hoe zit dat met jullie?

Friso: Ik kijk wel vaker animatie. Films met de kinderen, en series. Toen alle Studio Ghibli-films op Netflix kwamen hebben wij daar ook een hoop van gekeken.

Jorne: Ghibli-films zijn geweldig! Deze film was wel echt een klasse apart, in de zin dat het niet anders had gekund dan in deze vorm, denk ik.

Oscar: Dat vind ik interessant, Jorne, en ik denk dat je gelijk hebt. Dit verhaal was niet geloofwaardig geweest als het gefilmd was met acteurs, denk ik.

Friso: Dat denk ik ook. De tekenstijl sprak mij niet erg aan, maar het was toch wel fascinerend.

Jorne: Alsof ze Picasso hebben gevraagd om alle bijrollen vorm te geven!

Friso: Omdat de hele film zo vol zit met kunst en verwijzingen, blijf je de hele tijd kijken of je dingen herkent.

Jorne: Ja, precies! Het was echt een ‘who’s who?’ van de Westerse kunstgeschiedenis. En grotendeels functioneel, vond ik.

Oscar: Cineville omschreef de film ook als 'een potje referentiebingo', zag ik op de website. Dat vond ik wel treffend.

Jorne: Ik vond het idee wel gaaf. Man moet dertien wereldberoemde werken in zijn bezit krijgen om een beetje zielenrust te kunnen vinden. Er stond wel wat op het spel met deze werken. Normaliter gaat het over kunstroven omdat de schilderijen zoveel monetaire waarde vertegenwoordigen. Maar dat was hier niet het geval.

Friso: Ik vond het wel raar dat de stijl af en toe gedetailleerder was bij bepaalde onderdelen of scènes, dat maakte het een beetje kitscherig.

Jorne: Ah ja, te veel effectbejag, vond je?

Friso: Ja. En niet helemaal consequent. Alsof ze meer tijd hadden voor de achtervolging dan voor de scène ervoor.

Jorne: Aah zo! Het was een beetje hoge cultuur (al die schilderijen en referenties) meets popcultuur (gewoon een soort Mad Max / James Bond).

Oscar: Dat was mij niet eens opgevallen, moet ik eerlijk bekennen. Maar logisch dat jou dit opvalt, Friso, als illustrator.

Friso: Haha ja, misschien.

Jorne: Door die referenties is het een film die je eigenlijk met meer mensen moet kijken. En dan aanwijzen welke referenties worden gemaakt. En dan een shotje natuurlijk.

Oscar: Ik vind dit trouwens een interessante observatie, Jorne. Wat dat betreft is het plot wel origineel: het motief van Ruben Brandt om kunst te stelen wijkt af van andere heist-films.

Jorne: Mag ik een verwijzing delen waar ik kippenvel van kreeg?

Friso: Natuurlijk.

Soms kreeg ik het gevoel dat de film één grote collage was.

Jorne: Aan het begin van de film zit een achtervolgingsscène door de straten van Parijs. Die is gebaseerd op een legendarisch filmpje van Claude Lelouch uit de jaren 70, waarin hij door ochtendlijk Parijs scheurt. Het gebrul van de automotoren is letterlijk overgenomen in deze animatiefilm, en waar de versie van Lelouche eindigt met een afspraakje en een kus - eindigt ‘ie hier met de introductie van personage Mimi… Het wekte de indruk dat deze regisseur echt alles heeft gebruikt wat hij vet vond.
Oscar: Ah, dus niet enkel gebaseerd op schilderkunst? Ik vond namelijk wel de nodige cinematografische referenties, inderdaad.

Jorne: Oh, vertel!

Oscar: Nou, de allereerste was helemaal aan het begin, toen de trein over die brug kwam aanrijden met die bombastische vioolmuziek, volgens mij van Shigeru Umebayashi. Dat herkende ik uit de film 2046 van Wong Kar-Wai. Verder zag ik het beroemde silhouet van Hitchcock meerdere keren in het glas drinken van Ruben Brandt staan, geloof ik.

Jorne: Wow, scherp!

Friso: Dat vond ik trouwens een beetje dubbel aan de hele film. Aan de ene kant is het tof dat er zoveel kennis en verwijzingen in zitten, maar aan de andere kant kreeg ik ook het gevoel dat de hele film een soort collage was.

Jorne: Aha! Wel mee eens geloof ik.

Oscar: Ja, daar wil ik me wel bij aansluiten.

Jorne: En toch ging het verhaal ook wel over het persoonlijk maken, verzamelen, van die collectieve beeldcultuur.

Friso: Niet dat een collage iets negatiefs is, natuurlijk. Maar je hebt soms mensen die het liefst in citaten van anderen praten, waarbij je je op een gegeven moment afvraagt waar de eigen mening gebleven is.

Jorne: Tegelijkertijd was dit een film zoals ik er nog nooit een zag, dus ondanks het knip-en-plakwerk, hartstikke origineel.

Oscar: Ik vond de film te mooi gemaakt en te charmant om het een culturele referentiebak te noemen. Het gegeven van de psychotherapeut die kunst steelt om zijn eigen angsten te beteugelen is echt wel heel sterk.

Jorne: Hoe werkte dat nou, hij moest ze bezitten om weer in het reine te komen met zijn vader?

Friso: Hij moest ze bezitten om van zijn angsten en nachtmerries af te komen, ja. En dat kwam dus allemaal door zijn vader, die nachtmerries.

Jorne: Gek eigenlijk, aan de ene kant had ik steeds het gevoel dat de werken gewoon dat waren - ze hadden geen echte inhoudelijke invloed op de hoofdpersoon. Maar als hij dan in een schilderij liep, de Nighthawks van Edward Hopper bijvoorbeeld, dan was die sfeer van de kunst wel zo goed neergezet, dat het voor mij echt iets toevoegde. In dit geval, de eenzaamheid die uit dat schilderij spreekt. Maar, ik vond al die thrillertrucs, dat figuren zich omdraaien en opeens alleen een schedel blijken te hebben, geen gezicht - helemaal niets.

Oscar: Ja! Dat voelde ik inderdaad ook bij die scène - het werk van Edward Hopper ken ik dan wel weer een beetje, en zeker Nighthawks, uiteraard.

Friso: Misschien een beetje te vroeg, deze vraag, maar hoeveel was er volgens jullie nu waar van wat de agent beleefde?

Jorne: Zijn therapeut? Ja die vond ik magnifiek. Hij wapperde zo aristocratisch met z’n haar. Totaal geloofwaardig, ook met drie ogen. Een beetje als een werk van Magritte - het kan niet, toch is het op een manier realistisch.

Oscar: Ik schreef bij de laatste scène in de trein wel in mijn notitieboekje: was alles een droom?

Ik vond het verhaal sterk, ik ben blij dat ik deze film heb gezien.

Friso: Ik vond het tof hoe het bij elkaar kwam, schizofrenie was al eerder ter sprake gekomen in de film, dus het leek op zijn plaats te vallen.

Jorne: Wat maakt deze film nu goed, denken jullie?

Oscar: Hoewel ik het plot als geheel soms wat vond rammelen, vond ik eigenlijk vooral bepaalde personages en scènes heel sterk. Zodanig dat ik er nog steeds af en toe aan moet denken. Zoals wanneer Ruben Brandt met zijn patiënten/kunstrovers bij het kampvuur zit en ze samen Roodkapje gaan naspelen. Dat vond ik echt goud.

Jorne: Die kampvuurscène is een film in een film.

Oscar: Toch is het knap dat er uiteindelijk wel echt een verhaal verteld wordt, en tegelijkertijd een soort collage wordt neergezet vol referenties aan kunst en cinema.

Friso: Ik vond het verhaal wel sterk, ik ben blij dat ik deze film heb gezien. Op basis van de tekenstijl had ik hem niet snel aangeklikt denk ik.

Oscar Spaans: Even een losse associatie hier, maar die quote aan het begin vond ik intrigerend: ‘In my dream I was
two cats and I was playing with each other.’

Jorne: Mmm ja, wat dacht je daarbij?

Oscar: Dat deed me denken aan de Zen-koan waarmee Salinger zijn verhalenbundel Nine Stories begint: 'Everybody knows the sound of two hands clapping. But what's the sound of one hand clapping?' Nog meer verwijzingen, haha.

Friso: Toen ik die quote aan het begin zag moest ik denken aan het rijmpje 'Ik wou dat ik twee hondjes was'.

Oscar: Zou je de film aanraden?

Jorne: Yep. Vraag je gevaccineerde vrienden om zoveel mogelijk verwijzingen te benoemen en haal de wodka vooral uit de vriezer om die kennis te belonen.

Oscar: Hahaha.

Friso: Dat lijkt mij inderdaad een goede, om de film met een klein gezelschap te kijken. Waarvan een paar mensen kunstgeschiedenis hebben gestudeerd.

Oscar: Een klein gezelschap van goed onderlegde kunstminnende vrienden. Al kom je met flink wat filmkennis en verder alleen huis-tuin-en-keuken-kennis wat betreft kunst ook een heel eind, heb ik gemerkt.

Friso: En als je verwijzingen mist is dat ook geen probleem.

Ruben Brandt: Collector is te zien met

Mail

Redactie

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Voor sommigen gelden nog steeds dezelfde reisbeperkingen

Voor sommigen gelden nog altijd dezelfde reisbeperkingen

Jonathan Luger is in de trein naar Amsterdam getuige van een ongehoorzaamheidsactie die niet bepaald burgerlijk is. Hij beseft hoe het internationale reisverkeer het afgelopen jaar voor vluchtelingen relatief weinig is veranderd. Lees meer

Essay: Boy's don't cry 1

Boys don't cry

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer