Asset 14

Ongemak en duistere humor in ‘Elle’

Filmtrialoog: Ongemak en duistere humor in ‘Elle’

Een ‘rape revenge comedy’ of een feministisch drama? Gelukkig laat de nieuwe film van Paul Verhoeven zich niet gemakkelijk definiëren.

Bien: Zo! Dat was ongemakkelijk.

Sarah: Ja. In het begin zat ik echt te draaien op mijn stoel: waar gaat dit in godsnaam heen? Ik was bang dat het een verkrachtings-wraakfilm zou worden, of juist een film die verkrachting zou relativeren door er iets komisch van te maken. Maar geen van beide gebeurt. De film zet al je verwachtingen op losse schroeven.

Derk: Ik zag de film op Vaderdag, met mijn vader. In het begin was ik ook bang voor een wraakmotief, maar ook voor een verhaal over een vrouw die absurde dingen deed die je als kijker gaandeweg moest gaan begrijpen. Je ziet vaak wat hier ook gebeurt: een sleutelmoment, vaak in de jeugd, wordt aangehaald en moet een verklaring geven voor het handelen van de hoofdpersoon. Soms komt dat erg geforceerd over, maar hier wordt het totaal niet op de spits gedreven. Dat maakt het sterk. De kijker mag die verbanden zelf leggen en Michelle, de hoofdpersoon, haalt dat aan het einde zelfs onderuit, wanneer haar vriendin Anna, haar vraagt waarom ze een affaire had met haar man. Michelle antwoord dat de situatie zich nu eenmaal voordeed. En: ze had zin om te neuken. Soms is het leven zo simpel.

Sarah: Precies! En daardoor ook ingewikkeld, juist omdat we toch altijd naar diepere verklaringen willen zoeken. Ik heb niet het gevoel dat ik iemand uit de film beter begreep aan het einde, maar dat is ook niet de insteek. Er wordt niet gepsychologiseerd.

Derk: Soms doen mensen nu eenmaal wat ze doen. En daarom is het personage van Michelle ook zo sterk. Je leert haar handelen kennen, maar nooit haar persoon.

Bien: Waardoor de 'verklaring' niet echt als een verklaring voelde. Het was haar verhaal, en dit is hoe zij met deze zaken omgaat.

Derk: Maar als we wel verbanden zouden zoeken, waarom doet zij dan wat ze doet?
Want die verbanden worden wel aangereikt.

Bien: Ja, maar ik geloof niet dat ik ze van Verhoeven heb aangenomen.

Sarah: Het sterke is juist dat haar acties en de loop van het verhaal die verbanden uiteindelijk overstijgen. Ik denk dus niet dat ik het interessant vind om dat uit te pluizen. Maar misschien wel interessant: wat wil Verhoeven met deze film?

Derk: Misschien heeft hij wel bedoeld een feministische film te maken.

Sarah: Ja, misschien wel. Maar op wat voor manier? Niet op de voor de hand liggende manier: vrouw wordt verkracht, is een slachtoffer, maar neemt dan wraak. Ook niet: kijk eens wat een sterke vrouw, ze gaat gewoon door met haar leven. Michelle is gewoon ook een beetje geschift en in die zin niet bepaald een feministisch rolmodel?

Womanpower! Lugubere womanpower

Derk: Ze is totaal geschift. Maar het gaat wel over een sterke vrouw die alleen maar omringd wordt door zwakke mannen, en die vervolgens een obsessie ontwikkelt voor een verkrachter. Dat is de eerste man die haar de baas is.

Bien: Womanpower! Lugubere womanpower. Zelfs haar verkrachter probeert ze te beheersen. Of nee, zelfs in de relatie tot haar verkrachter nogal een bazig type.

Sarah: Ja, het zet het hele dader-slachtoffer verhaal op losse schroeven. Maar er zijn zeker ook feministen die precies dat problematisch zouden vinden aan de film.

Derk: Ik heb expres geen recensies gelezen maar ik las wel dat het verhaal zich eerst in de Vs had moeten afspelen, maar dat alle vrouwelijke actrices de rol weigerden. 'Een verkrachtingsfilm zonder wraak? No way.'

Sarah: Ja! Dat bedoel ik.

Bien: En wat te denken van haar werk, het ontwikkelen van nogal gewelddadige videogames? Wat zegt dat dan over haar, en over Verhoeven's keuze?

Sarah: Games waarin je als ork een princes kan verkrachten.

Derk: Een ork met tentakels, zelfs.

Bien: En dan moet de verkrachting zo levensecht mogelijk, 'het bloed warm en dik'.

Sarah: Je zou kunnen zeggen: ze is zelf ook een dader, iemand die bijdraagt aan de 'cultuur' waar ze slachtoffer van wordt. Maar dat voelt zo makkelijk, dat maakt de film weer plat.

Derk: Als kritiekpuntje: er zitten wel veel van dat soort elementen in film.

Sarah: Ja, zeker. Je kunt het helemaal uitpluizen en dan zou je er allemaal dat soort boodschappen uit kunnen halen en lijntjes kunnen leggen die het super plat maken. Maar waarom overstijgt de film dat toch? Dat vond ik in ieder geval wel.

Bien: Ja, dat is dus het knappe. Het sterke acteervermogen van Isabelle Huppert draagt erg bij.

Derk: : Toch de onverwachte wendingen denk ik. En inderdaad, ik kijk graag naar haar.

Sarah: Ik vond Isabelle Huppert ook ontzettend grappig, af en toe. Die combinatie van onderkoeld en extreem gehaaid, dat botste ergens met elkaar, op een komische manier.

Derk: Het sterkste aan de film is: het gaat niet over goed of slecht. Alle mensen zijn goed en alle mensen zijn fucking donker.

Bien: Aha, dat is wellicht wat Verhoeven aan ons leven wil toevoegen, die boodschap.

Sarah: 'Je bent goed en je bent fucking duister, deal with it.'

Derk: Juist.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer