Een ‘rape revenge comedy’ of een feministisch drama? Gelukkig laat de nieuwe film van Paul Verhoeven zich niet gemakkelijk definiëren.
Bien: Zo! Dat was ongemakkelijk.
Sarah: Ja. In het begin zat ik echt te draaien op mijn stoel: waar gaat dit in godsnaam heen? Ik was bang dat het een verkrachtings-wraakfilm zou worden, of juist een film die verkrachting zou relativeren door er iets komisch van te maken. Maar geen van beide gebeurt. De film zet al je verwachtingen op losse schroeven.
Derk: Ik zag de film op Vaderdag, met mijn vader. In het begin was ik ook bang voor een wraakmotief, maar ook voor een verhaal over een vrouw die absurde dingen deed die je als kijker gaandeweg moest gaan begrijpen. Je ziet vaak wat hier ook gebeurt: een sleutelmoment, vaak in de jeugd, wordt aangehaald en moet een verklaring geven voor het handelen van de hoofdpersoon. Soms komt dat erg geforceerd over, maar hier wordt het totaal niet op de spits gedreven. Dat maakt het sterk. De kijker mag die verbanden zelf leggen en Michelle, de hoofdpersoon, haalt dat aan het einde zelfs onderuit, wanneer haar vriendin Anna, haar vraagt waarom ze een affaire had met haar man. Michelle antwoord dat de situatie zich nu eenmaal voordeed. En: ze had zin om te neuken. Soms is het leven zo simpel.
Sarah: Precies! En daardoor ook ingewikkeld, juist omdat we toch altijd naar diepere verklaringen willen zoeken. Ik heb niet het gevoel dat ik iemand uit de film beter begreep aan het einde, maar dat is ook niet de insteek. Er wordt niet gepsychologiseerd.
Derk: Soms doen mensen nu eenmaal wat ze doen. En daarom is het personage van Michelle ook zo sterk. Je leert haar handelen kennen, maar nooit haar persoon.
Bien: Waardoor de 'verklaring' niet echt als een verklaring voelde. Het was haar verhaal, en dit is hoe zij met deze zaken omgaat.
Derk: Maar als we wel verbanden zouden zoeken, waarom doet zij dan wat ze doet?
Want die verbanden worden wel aangereikt.
Bien: Ja, maar ik geloof niet dat ik ze van Verhoeven heb aangenomen.
Sarah: Het sterke is juist dat haar acties en de loop van het verhaal die verbanden uiteindelijk overstijgen. Ik denk dus niet dat ik het interessant vind om dat uit te pluizen. Maar misschien wel interessant: wat wil Verhoeven met deze film?
Derk: Misschien heeft hij wel bedoeld een feministische film te maken.
Sarah: Ja, misschien wel. Maar op wat voor manier? Niet op de voor de hand liggende manier: vrouw wordt verkracht, is een slachtoffer, maar neemt dan wraak. Ook niet: kijk eens wat een sterke vrouw, ze gaat gewoon door met haar leven. Michelle is gewoon ook een beetje geschift en in die zin niet bepaald een feministisch rolmodel?
Womanpower! Lugubere womanpower
Derk: Ze is totaal geschift. Maar het gaat wel over een sterke vrouw die alleen maar omringd wordt door zwakke mannen, en die vervolgens een obsessie ontwikkelt voor een verkrachter. Dat is de eerste man die haar de baas is.
Bien: Womanpower! Lugubere womanpower. Zelfs haar verkrachter probeert ze te beheersen. Of nee, zelfs in de relatie tot haar verkrachter nogal een bazig type.
Sarah: Ja, het zet het hele dader-slachtoffer verhaal op losse schroeven. Maar er zijn zeker ook feministen die precies dat problematisch zouden vinden aan de film.
Derk: Ik heb expres geen recensies gelezen maar ik las wel dat het verhaal zich eerst in de Vs had moeten afspelen, maar dat alle vrouwelijke actrices de rol weigerden. 'Een verkrachtingsfilm zonder wraak? No way.'
Sarah: Ja! Dat bedoel ik.
Bien: En wat te denken van haar werk, het ontwikkelen van nogal gewelddadige videogames? Wat zegt dat dan over haar, en over Verhoeven's keuze?
Sarah: Games waarin je als ork een princes kan verkrachten.
Derk: Een ork met tentakels, zelfs.
Bien: En dan moet de verkrachting zo levensecht mogelijk, 'het bloed warm en dik'.
Sarah: Je zou kunnen zeggen: ze is zelf ook een dader, iemand die bijdraagt aan de 'cultuur' waar ze slachtoffer van wordt. Maar dat voelt zo makkelijk, dat maakt de film weer plat.
Derk: Als kritiekpuntje: er zitten wel veel van dat soort elementen in film.
Sarah: Ja, zeker. Je kunt het helemaal uitpluizen en dan zou je er allemaal dat soort boodschappen uit kunnen halen en lijntjes kunnen leggen die het super plat maken. Maar waarom overstijgt de film dat toch? Dat vond ik in ieder geval wel.
Bien: Ja, dat is dus het knappe. Het sterke acteervermogen van Isabelle Huppert draagt erg bij.
Derk: : Toch de onverwachte wendingen denk ik. En inderdaad, ik kijk graag naar haar.
Sarah: Ik vond Isabelle Huppert ook ontzettend grappig, af en toe. Die combinatie van onderkoeld en extreem gehaaid, dat botste ergens met elkaar, op een komische manier.
Derk: Het sterkste aan de film is: het gaat niet over goed of slecht. Alle mensen zijn goed en alle mensen zijn fucking donker.
Bien: Aha, dat is wellicht wat Verhoeven aan ons leven wil toevoegen, die boodschap.
Sarah: 'Je bent goed en je bent fucking duister, deal with it.'
Derk: Juist.
