Redacteuren Eva van den Boogaard, Jihane Chaara en Ruby Sanders trokken naar de bioscoop om met eigen ogen te aanschouwen hoe Quentin Tarantino in Once Upon a Time… in Hollywood het Hollywood van 1969 tot leven brengt, en de geschiedenis op heel eigen wijze naar zijn hand zet.
Eva: Zijn jullie Tarantino-fans?
Jihane: Toevallig wel! Ik vond alleen The Hateful Eight niet zo, maar de rest van zijn werk wel.
Ruby: Ik ook, vanaf het begin. Heb al zijn films vaak gezien. Daardoor vind ik het wel lastig om elke film los te beoordelen. Je ziet ze zó zeer in het geheel van zijn oeuvre.
Jihane: Zouden jullie dit een 'typische' Tarantino noemen? Er lijkt een heel specifieke verwachting te heersen over wat voor film het zou zijn.
Eva: Ik zou zeggen van wel. Mijn verwachtingen werden waargemaakt, hoewel ik de film aanvankelijk niet zo heel verrassend vond. Nu ik er meer over heb gelezen, vind ik het pas echt interessant.
Ruby: Het was zeker een typische Tarantino wat betreft liefde voor film, liefde voor acteren en alle verwijzingen naar film en populaire cultuur. Het plot vond ik voor zijn doen relatief mager. Niet dat het storend was tijdens het kijken, integendeel - het acteerwerk was ronduit genieten. Maar in vergelijking met andere Tarantino-films zat hier geen heel uitvoerige verhaallijn in.
Jihane: Dat is zo, het plot kruipt rustig voort. Ik vond dat trage wel fijn, dat je maar niet wist waar het heen ging. De personages maakten het waard om te blijven kijken.
Eva: Een heel langzame opbouw en dan boem aan het einde die climax, maar de weg ernaartoe kabbelde een beetje. Ik vroeg me telkens af: wat zou de functie van deze scène voor het geheel zijn? Misschien is dat ook mijn narratief-fetisjisme.
DiCaprio en Pitt zijn echt supersterren. En ze weten echt heel goed wat ze doen, dat is duidelijk.
Jihane: Iemand zei ooit tegen me dat Tarantino vaak scènes maakt die geen functie hebben. Dat dát het juist zo bijzonder maakt. In het echte leven hebben mensen ook 'zomaar' gesprekjes, zonder dat die het plot (voor zover 't leven een plot heeft) voortdrijven.
Ruby: Inderdaad, soms gaat er eens iemand naar de wc of eet iemand wat. Het hóeft ook niet allemaal plotgedreven te zijn. En in dit geval was veel ook nostalgie, en uitvoerig het tijdsbeeld neerzetten.
Jihane: De film werd vooral gedragen door de twee hoofdpersonages: de aan lager wal geraakte acteur Rick Dalton (Leonardo DiCaprio) en zijn vriend en vaste stuntman Cliff Booth (Brad Pitt). Hun karakters waren grotendeels het púnt van dingen. DiCaprio en Pitt zijn echt supersterren. En ze weten echt heel goed wat ze doen, dat is duidelijk.
Ruby: Zij droegen de film inderdaad. Zij samen waren geweldig om naar te kijken. En ze worden alleen maar beter nu ze wat ouder zijn en de knipoog naar de aftakeling, het ouder worden erbij komt.
Eva: Fantastisch inderdaad. Ik zat alleen in mijn maag met de verhaallijn van de buren van Rick, Roman Polanski en zijn vrouw Sharon Tate. Ik begreep eerst niet waarom die lijn erin zat. Pas achteraf kwam ik erachter dat de film verwijst naar de afslachting door de Manson-sekte in 1969, en snapte ik het. Gelijk na afloop dacht ik: volgens mij snap ik iets niet. Wat dus ook zo was.
Ruby: Dat hoorde ik ook van anderen: dat mensen de bios uitliepen, van: wat was hier nu eigenlijk gebeurd? Hadden jullie van tevoren voldoende voorkennis?
Jihane: Ik had ervoor een artikel gelezen in de Volkskrant getiteld 'Dit is wat je moet weten voordat je de nieuwe Tarantino ziet' (ofzo). Daarin werd de hele geschiedenis uitgelegd. Dat maakte het inzichtelijker en daardoor was het helder dat er gespeeld is met fictie en non-fictie (altijd leuk!).
Ruby: Oh slim! Ik had over de hele geschiedenis onlangs ook veel gezien en gelezen, onder meer een tweedelige documentaire over Manson en zijn family.
Jihane: Wat wist je allemaal vooraf, Eva?
Eva: Nou bijna niks. Erg hè. Ik leef toch deels onder een steen.
Jihane: Nee hoor, ik had ook niets opgezocht als ik niet gewaarschuwd was. Had je tijdens het kijken het gevoel dat je wat miste? Ik vroeg me dat af, want ik vond de film op zichzelf al heel sterk. Gewoon het verhaal over een aftakelende acteur. Al is dan het einde misschien wel raar.
Eva: Het einde vond ik juist geweldig, zonder de voorkennis al. Nu begrijp ik het wel beter. Het was meer dat hele stuk ervoor. Toen vroeg ik me steeds af: wat is de functie van dit alles? Daardoor had ik wel in de gaten dat ik niet genoeg voorkennis had. Dat was best frustrerend.
Ruby: Kan ik me voorstellen. En de scènes met Sharon Tate, kon je die plaatsen? Ik vond ze echt geweldig, zoals zij in haar eentje haar eigen film ging zien.
Jihane: Oh god ja, dat was zo lief en aandoenlijk.
Eva: Dat vond ik ook heel leuk, die blote voetjes op de stoel. Maar nee, ik had geen idee wie ze was, als historische figuur dan.
Jihane: Dat je later nog dingen in elkaar kon puzzelen, houden jullie daarvan? Of hebben jullie liever dat het tijdens de film uitgelegd wordt? Hier was er duidelijk voor gekozen om de kijker het zelf te laten uitzoeken.
Ruby: Dat vind ik geen probleem. Maar in dit geval had ik toevallig zoveel gelezen over de Charles Manson-geschiedenis dat het niet hoefde.
Eva: De verwijzingen zijn heel evident. De karakters dragen ook gewoon de namen van de historische figuren. Uitleg in de film zelf had afgedaan. En het was ook wel grappig om achteraf zo'n aha-erlebnis te hebben. Ben wel blij dat die nog kwam.
Jihane: Het is ook slim: zo blijft iedereen langer met je film bezig. Door te praten over wie wat nou al wist, en hoe het echt in elkaar stak.
Ruby: En vonden jullie al met al dat de geschiedenis op zo'n vrije manier interpreteren goed kan, of riskant is? Is dit indirecte genoegdoening of doe je de werkelijke slachtoffers tekort?
Jihane: Goede vraag. Ik denk dat het nu op een goede manier gedaan is. Ook werpt het weer licht op wat er daadwerkelijk gebeurd is. Ik was me hier voorheen bijvoorbeeld maar vaagjes bewust van. En intussen lees je allerlei artikelen, en hééft men het erover.
Eva: Ik vind dat prima, interessant ook. Ik snap dat er een ethisch dilemma speelt, maar het wekt ook vragen op: in hoeverre is alles maar een verhaal?
Ruby: Zo kun je het ook zien: er is weer volop aandacht voor. En het levert inderdaad interessante vragen op.
Superactueel - daar ging Tarantino niet voor. Het was juist über-nostalgisch.
Jihane: In werkelijkheid zat er veel racisme achter de motieven van de Mansons. Zo valt het ook in een breder kader te plaatsen, dat nu nog relevant is. Ze dachten in het echt dat zwarte mensen de wereld zouden overnemen. En dat er dan een revolutie zou uitbreken. Dat kwam in de film alleen totaal niet naar voren.
Eva: Misschien wel een gemiste kans. Want dat had de film meteen superactueel gemaakt..
Ruby: Maar superactueel - daar ging Tarantino niet voor. Het was juist über-nostalgisch.
Jihane: Precies, Tarantino bouwt een bubbel van het verleden in deze film.
Ruby: Een heel romantisch beeld van hoe geweldig LA en Hollywood waren in de jaren 50 en 60. Waar wreed een einde aan kwam - symbolisch gezien met die moordpartij.
Jihane: Zelfs het hoofdpersonage was een en al nostalgie. Vergane glorie, maar nostalgie.
Eva: Ja vergane glorie all over. Dat zegt het personage van DiCaprio ook letterlijk: 'I'm a has been'. Als het verhaal uit het verleden zo'n maatschappelijk relevante insteek had, dan denk ik dat het misschien expres weggelaten is, om de film inderdaad die bubbel van nostalgie te laten zijn. Of vul ik nu te veel in?
Ruby: Ik denk dat je een punt hebt. Is dit dan ook de ideale wereld zoals Tarantino hem het liefst zou zien? Vóórdat we woke waren, vóórdat de 'hippies' alles kwamen verpesten?
Eva: Gewoon cowboys op een ranch!
Jihane: Hmm, de ideale wereld, dat weet ik niet. Want het was duidelijk dat er allemaal problemen bestonden in die wereld.
Eva: Maar in de goede oude wereld niet toch?
Ruby: Nee precies, in de oude wereld niet. Daar rookte je gewoon een pakje red apples per dag en was je gelukkig. Alhoewel Rick (DiCaprio) wel een heel gemeen hoestje had.
Eva: Ondanks de rimpels toch nog knap hè. Ik vond hem in alle sneuigheid toch nog sexy.
Jihane: Ja! Ik ook. Zelfs als hij aan het huilen was. Om de haverklap stortte hij in, maar dat vond ik juist tof, omdat hij ook heel mannelijk is.
Eva: Ook leuk: hoe Cliff z'n bestaansrecht afhangt van Rick, maar dat hij (Cliff) eigenlijk de held van het verhaal blijkt te zijn.
Ruby: Dat was mooi, ook hoe op het laatst dat inzicht kwam.
Jihane: Nu we het over personages hebben: vonden jullie het kleine meisje ook zo innemend? Hoe cool was haar interactie met Leonardo's personage.
Ruby: Zij was echt waanzinnig. Zou ze echt pas 8 zijn?
Jihane: De actrice Julia Butters is geboren in 2009, dus ze is 10 in het echt.
Eva: Ik vond de betweterigheid van haar personage een beetje irritant (heb ik vaker bij kinderen in films), maar die scène op schoot bij Rick – in de film-in-een-filmscène - was geweldig.
Ruby: Normaal vind ik dat ook superirritant. Maar omdat dit zó overdreven was; zo'n meisje dat hem de les leest over acteren, was het juist goed, vond ik. Zo totaal over the top.
Eva: Het was hier echt mega-overdreven ja. Met dat enorme boek op die veranda.
Jihane: Toen ze hem troostte ook, hun dynamiek maakte van hém het kind. En van haar de volwassene.
Ruby: Maar Amerikaanse kinderen zijn dus echt zo! Dat is nog het bizarre. Tenminste, dat viel me op toen ik in de VS was.
Eva: Zo wijsneuzerig? Of overdreven volwassen?
Ruby: Ja allebei!
Eva: Wat eng!
Ruby: En kenden jullie Luke Perry nog? Die haar grote broer speelde, en haar wilde komen bevrijden? Die acteur is dus uit Beverly Hills 90210 (de tv-serie), maar dat is denk ik vóór jullie tijd.
Jihane: Tijdens die scène waar ze bij Leo op schoot zat? Ik vroeg me al af waar ik hem van kende! Haha. Oh en blijkbaar zat Lena Dunham er ook in! Maar dat is me volledig ontgaan, terwijl ik Girls helemaal heb gezien.
Eva: Ja! Die hoorde bij de sekte! Die herkende ik dan wel weer.
Ruby: Super freaky rolletje had ze.
Eva: Sowieso was dat heel goed gedaan: ook als je niets van de voorgeschiedenis wist, voelde je tijdens die scènes gelijk aan: hier klopt iets helemáál niet.
Jihane: Zodra Cliff daar op de ranch belandde, voelde je aan je water dat er iets niet klopte.
Ruby: Zeker, al had het van mij nog wel iets griezeliger gemogen. Maar het was heel spannend opgebouwd, dat Cliff bij die ouwe ging kijken.
Eva: Ik dacht dus eerst dat dát Charlie was. Ik had ervan gemaakt dat hij de leider was. Wie was die man in bed dan wel?
Jihane: George Spahn. De oude eigenaar van de ranch, hij liet de sekte daar wonen.
Ruby: De film bewoog de hele tijd langs Charles (Manson) heen, wat ik een sterke keuze vond - hem geen podium geven.
Eva: Manson zat er dus helemaal niet in? Inderdaad een sterke keuze.
Ruby: Heel even aan het begin, toen hij bij het huis van Sharon Tate en Polanski kwam kijken.
Jihane: En wat vonden jullie van de climax van de film, die hele gewelddadige scène? Ik zat met mijn handen voor mijn gezicht tussen mijn vingers te turen.
Eva: Ik ben normaal nogal een watje maar ook hier: zo over the top dat het kon. Ik heb hardop gelachen bij de vlammenwerper in het zwembad.
Ruby: Dat Cliff zijn lsd-sigaret precies toen begon te werken vond ik vooral een hilarische vondst.
Jihane: Die vlammenwerper was ge-ni-aal. Sowieso, dat al dat geweld plaatsvond in het huis terwijl Rick gewoon in 't zwembad zat. Nietsvermoedend. De film was gewoon erg grappig, dat maakte het oprecht Leuk (met een hoofdletter L) om naar te kijken.
Het was ook een Tarantino-klassieker: de vrouw die het pleziertje voor de man verpest moet dood.
Ruby: Dat is natuurlijk Tarantino's 'truc': het zó uitvergroten dat het kan. Totale geweld-kitch. Al is daar ook kritiek op: is het buitensporige geweld daardoor geoorloofd? Omdat het karikaturaal wordt neergezet?
Eva: Ik merk dat ik er in ieder geval veel beter tegen kan daardoor. Normaal zit ik ook altijd met handen voor mijn ogen te piepen en dit keer kon ik gewoon kijken. En moest ik dus lachen. Terwijl ik daarna wel dacht: zo. Dus hier lach ik om.
Jihane: Ik vind het geoorloofd omdat het ongeloofwaardig is (niemand heeft Cliffs vecht-skills en niemand heeft een vlammenwerper, bijvoorbeeld). Het is absurd geweld. Zoals in een cartoon. Wile E. Coyote-achtig. Of Tom en Jerry. Alleen dan bloederiger. En, nou ja, menselijker.
Ruby: Maar in z'n totaliteit was deze film een stuk minder gewelddadig dan eerdere Tarantino's, dat is wel opvallend.
Jihane: Ja! Viel mij ook op. Was ik stiekempjes blij mee. Ik trok dit omdat het één scène was, en dat was genoeg.
Ruby: Ik vond het ook niet erg, terwijl ik er in principe prima tegen kan. Maar het idee dat geweld hier geen doel was maar een middel vond ik mooi. Dit werd ook bevraagd door de sekteleden. Zoiets zeggen ze als ze de moord beramen: 'Laten we de personen die ons al die jaren hebben leren moorden, via film en televisie, zelf vermoorden'.
Jihane: Ja! Maar dat leidt dan tot een geweldsspiraal.
Eva: Ook heel goed gedaan vond ik die scène met Cliff en zijn vrouw op die boot. Heel kort, maar meteen geloofwaardig. Het was vooral goed dat je in een halve minuut al goed kunt indenken waarom Cliff haar niet meer kan uitstaan dat haar iets aandoet. Ook over the top.
Ruby: Dat had van mij wel wat langer mogen zijn.
Jihane: Wow dat was ik helemaal vergeten! Onnodig denk ik, om het langer te maken. Dit schetste het plaatje.
Ruby: Maar het was ook een Tarantino-klassieker: de vrouw die het pleziertje voor de man verpest moet dood.
Jihane: Jep, heel typisch. Ik ben nog benieuwd: na de hype, vonden jullie dat de film voldeed aan de verwachtingen?
Ruby: Dat vind ik een lastige.... Ik heb echt genoten, veel gegniffeld, de soundtrack was legendarisch, de outfits prachtig. Maar of er onvergetelijke scènes of dialogen inzaten die ik nog vaak zal citeren? Dat weet ik niet... Jullie?
Jihane: Hèhè, dat is een hoge lat. Ik vond de personages ontzettend leuk, ik heb moeten lachen en ervan genoten. Dat was voor mij meer dan genoeg!
Eva: Voor mij was vooral de ontdekking achteraf indrukwekkend. Dat hij dus zo heeft lopen rommelen met dat verhaal.
Ruby: En Tarantino wakkert de liefde voor film weer aan, dat is altijd mooi. Dat je zin hebt oude westerns te gaan kijken, of naar een drive-in te gaan (hadden we die hier maar).
Jihane: Ohhhh, drive-ins, hádden we die maar.
Eva: Dat riep ik nog hardop: dat wil ik ook!
Once Upon a Time… in Hollywood is nu te zien met:
