Asset 14

Nocturne

Filmtrialoog: Nocturne

Redacteurs Else Boer, Marit Schilling en Jozien Wijkhuijs bekeken en bespraken Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Nocturne sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring.

Marit: Wat was jullie eerste indruk van de film? Hadden jullie je ingelezen?

Jozien: Ik niet, dus ik was danig in de war in het begin, haha.

Else: Dat herken ik! Ik vond het wel heel leuk dat het begon met een soort uitleg: dit is een film ontstaan uit liefde voor de film. Maar daarna moest ik even goed nadenken.

Jozien: Hmm ja. Al kon ik ook weinig chocola maken van die uitleg.

Marit: Het hielp mij enigszins, zeker wat later in de film. Maar alsnog bleef ik de hele tijd denken: shit, ik heb de memo gemist. Ik had eigenlijk nog wat andere films moeten zien om de referenties en grappen te snappen.

Else: Ja, haha! Wat ik grappig vond aan de introductie was dat het zo duidelijk parodie was. En dat je door het intro al weet: hier wordt iets gedaan wat je met een korreltje zout moet nemen.

Jozien: Is het parodie, ja? Dat gevoel had ik eigenlijk niet.

Else: Nou, ik vond het erg grappig. Maar misschien heb ík dan de memo gemist, haha.

Jozien: Over die referenties, trouwens: ik herkende wel op den duur La Dolce Vita. Maar daar hield het op.

Marit: Leuk dat jij dat er gelijk uithaalde, Else. Ik begon het pas halverwege heel erg grappig te vinden.

Jozien: Ik heb het echt geen moment grappig gevonden

Else: Oh, dan ben ik wel benieuwd Jozien!

Jozien: Ik vond het geen slechte film hoor, uiteindelijk. Begrijp me niet verkeerd. Maar ik vond hem niet grappig.

Marit: Eigenlijk gaat de film gewoon over een gekwelde filmmaker die achterna wordt gezeten door producenten die willen dat hij wat maakt, toch?

Else: Dat heb ik er ook uit gehaald. Ik vond het grappig omdat het zo overtrokken en dramatisch was. Soms vond ik het ook vermoeiend dat er niet gewoon een verhaal werd verteld. Mijn eerste indruk van de film was: dit is interessant, maar misschien is het niet voor mij.

Jozien: Achteraf las ik een recensie en daar werd gezegd: ‘Je ziet de film eigenlijk gemaakt worden tijdens deze film.’ En dat zie ik wel. Vond ik ook wel knap gedaan. Ik vond het comic-achtige tof, het deed me soms denken aan Sin City.

Else: Ja, met die bloedspatten!

Jozien: Dat film noir-sfeertje trok ik goed, ik vond het een tof experiment en ik vond het einde cool. Maar ik werd er soms ook heel erg moe van.

Else: Ik herken de vermoeidheid wel. Ik vond anderhalf uur best een lange zit voor een film over een filmmaker die denkt aan wat voor film hij wil maken.

Marit: Alle sprongen waren soms lastig bij te benen. Maar ik vond het allemaal wel ongelooflijk esthetisch! Zou het liefst de hele film in postervorm in m'n huis willen hangen (ik houd van rood en blauw).

Jozien: Mooi was het zeker. Maar als je nu de plot een beetje zou moeten samenvatten, wat zou je er dan van maken?

Else: Filmmaker denkt na over de film die hij wil maken? 'Denkt nogal dramatisch na', misschien.

Jozien: Hij zit helemaal vast, toch? En daardoor verlaat zij ’m. Omdat hij zelfingenomen, zwelgend, zeurend en irritant wordt.

Else: Wat ik van het einde zo'n beetje meekreeg is dat zij hem verlaat omdat de film zijn eerste liefde is. En dat hijzelf zijn leven niet kan scheiden van de film.

Marit: Ja, en omdat hij helemaal opgaat in z’n kunst, waarschijnlijk.

Jozien: Wat ik daarin overigens wel herkende zijn die razende, supersnelle gedachten. ‘Moet ik niet anders, verkoop ik m’n ziel niet, wat moet het worden.’ Mijn vriend had die herkenning helemaal niet en die vond het super-onrealistisch. Maar ik lig ook weleens zo wakker.

'Ik vond het een interessant gedachte-experiment, omdat je zo dicht op zijn huid en in zijn hoofd zit.'

Else: Misschien is het gewoon een film over ongediagnostiseerde ADHD.

Marit: Grappig dat je dat zegt, want ik heb diagnose ADHD en zo gaat het preciés in m'n hoofd soms. Heel snelle gedachten, gedachten door elkaar heen, tegenstrijdigheden en in cirkels denken.

Jozien: Ja, ik ook. Zowel de diagnose als het hoofd.

Else: Ik heb dat niet, maar het klopt dus wel degelijk! Ik vond dat interessant als gedachte-experiment, omdat je zo dicht op zijn huid en in zijn hoofd zit. Het was wel heel vermoeiend, maar dat ís het waarschijnlijk ook in het hoofd van onze hoofdpersoon. Dus wat dat betreft vond ik het goed gedaan, maar het is geen comfortabele kijkervaring.

Marit: Ja, precies dit!

Jozien: Nee, het is ook geen comfortabele ervaring doorgaans, dus dat vond ik heel goed gedaan.

Marit: Andere personages uit de film werden er ook moe van. Zijn relatie liep erop stuk. En verder zaten wij gewoon op een soort trip in zijn hoofd, inderdaad cool gedaan.

Else: Ja! Pleegde het alter ego nou de moorden? Of deed hij dat zelf?

Jozien: Ik weet het niet. Ik was die irritante persoon die de hele tijd aan degene naast haar vroeg ‘huh?’ ‘Wat?’ ‘Is hij dit nou zelf?’

Else: Ik heb dat stuk twee keer gekeken en ik weet het nog niet.

Marit: Ze leken ongelooflijk op elkaar, met die baardjes.

Jozien: Ik vond die schietscene overigens wel tof, met weer die comic-achtige stijl en al dat nepbloed.

Else: Ik vond het heerlijk dat hij eindelijk eens wat deed!

Marit: Nee, die hele moordscene zat ik ook een beetje te kwijlen naar het scherm. Ik denk dat zijn alter ego iedereen 'vermoordde', dus dat hij in zijn hoofd besloot om zich niets aan te trekken van hun eisen. Maar dit is ook weer een theorie die ik alleen uit mijn hoge hoed trek omdat ik graag dingen begrijp.

Jozien: Ik denk ook dat dit klopt hoor, en in het licht van die uitleg vind ik het een heel geslaagde film.

Else: Klinkt plausibel! Ook omdat hij daarna precies weet wat hij wil filmen en eindelijk kan beginnen.

Jozien: Gek genoeg had ik het de volle tachtig minuten niet echt naar m’n zin. Maar toen was de film afgelopen en zei ik: ‘Hmm. Best een prima film.’ Als het eenmaal klikt is het best leuk, maar dat kwam bij mij heel laat. Hij kreeg 4 sterren in De Volkskrant, dat had ik niet verwacht.

Else: Volgens mij is dat precies het punt! Het is niet comfortabel of leuk, maar het is wél allemaal intentioneel en daarom uiteindelijk bevredigend.

Marit: Exact! Ik heb de film ook halverwege even gestopt omdat ik een pauze nodig had. Bij mij klikte het ook pas in de laatste minuten.

Else: Misschien is dit ook een film die in een theater beter werkt dan thuis, omdat je daar echt 'gevangen zit' in het hoofd.

Marit: Die gedachte had ik ook, in een bioscoop was dit denk ik heel vet geweest.

Jozien: Ik had hem wel expres op m’n beamer gedaan, lichten uit, geprobeerd het een beetje na te bootsen.

Else: Mag ik trouwens iets benoemen waar ik echt knetter van werd? Dat gefluister de hele tijd. Ik keek dit met een koptelefoon en kreeg helemaal ASMR-kriebels, brrrr. Daarom moest ik pauzeren.

Jozien: Jaaa, dat had ik ook! Ik vond sowieso het geluid heel raar. Na vijf minuten ben ik gaan kijken of er iets met mijn speaker aan de hand was. Hadden jullie dat ook? Het klonk heel beknepen ofzo…

Marit: Ja, dat had ik ook. Het geluid moest best hard staan om alles goed te kunnen verstaan.

Else: Ik wist dat het niet aan de koptelefoon lag. Maar ik vond dat gefluister echt erg vervelend.

Jozien: Het was wat te veel, maar ik snap het doel wel.

Else: Wat was dat dan volgens jou? Nog meer in het hoofd geraken?

Jozien: Ja, precies. Mijn gevoel is ook altijd dat als ik in zo’n spiraal raak, dat ik het probeer te onderdrukken. Zo zou je misschien die stem kunnen uitleggen. Maar het werkte mij ook goed om de zenuwen.

Marit: Ik vraag me af of het een nog betere filmervaring was geweest als we alle referenties hadden herkend.

Jozien: M’n vriend en ik gebruiken de lockdown om onze klassieke filmkennis wat op te krikken. En dat film noir-stijltje was wel heel herkenbaar. Ik heb de afgelopen maanden voor het eerst wat van dat soort films te zien.

Marit: Ja dat was inderdaad wel duidelijk! Maar had je niet soms dat je een bepaald shot zag, of een muziekje hoorde en het gevoel had dat je dit had moeten kunnen herleiden?

Jozien: Weet ik niet, maar dat kan dus ook aan die kennis-in-progress liggen.

Marit: Ik werd er een beetje nerveus van, dat heb ik ook in een museum als ik niet alles heb gezien (ik zie in dat dit een erg persoonlijk probleem is).

Else: De keuze voor film noir in dit genre vond ik wel erg leuk! Je gedachten als een soort thriller-nachtmerrie

Jozien: Wisten jullie trouwens dat de acteurs vrijwillig meededen?

Marit: Echt waar? Wat vet! Een passieproject in een passieproject.

'Toen uiteindelijk alles klikte, vond ik het heel goed.'

Jozien: Ja, de maker had geen budget.

Else: Wat vet! Daarvoor ziet het er echt goed uit.

Marit: Het enige wat ik nog kwijt wil is dat ik de hele tijd aan Synechdoche, New York moest denken, want die heb ik recentelijk gezien, en ik was heel blij dat deze film 80 minuten duurde en geen drie uur.

Else: Zouden jullie deze film aanraden? Daar ben ik benieuwd naar.

Jozien: Hmm… Misschien aan een heel specifiek soort mensen. Van die mensen waarvan ik altijd denk dat ze film beter snappen dan ik.

Marit: Ik dacht eerst van niet, maar toen alles uiteindelijk klikte vond ik het inderdaad heel goed. Wel zou ik aanraden om eerst wat te lezen over de film zodat je niet de eerste zeventig minuten in de war bent.

Else: Een beetje voorkennis is inderdaad best fijn bij deze film.

Jozien: Eens. Want aan de uitleg aan het begin heb je niks.

Else: Ik zou zeggen dat dit een fijne film is als je zin hebt in een uitdaging tijdens het kijken.

Marit: Ja, het vergt een actieve kijkhouding. Willen jullie verder nog iets kwijt?

Else: Het is een moeilijke film maar wél goed. Helemaal als je weet hoe klein het budget was. Kijk hem alleen niet met een koptelefoon, dat zou mijn tip zijn.

Marit: Oh ik wil nog wel een ding kwijt: ik had tijdens het kijken de hele tijd dat ik graag wilde meedoen.

Jozien: Meedoen?

Else: Met fluisteren?

Marit: Haha, ja! En met rennen en op de motor zitten, en met dramatisch doen. Het zag er heel leuk uit om als acteur aan mee te doen.

Else: Dan liepen bij jou werkelijkheid en film dus ook door elkaar. Dat lijkt me een groot compliment voor de filmmaker.

Nocturne is thuis te bekijken via de streamingservice van Cineville, Vitamine Cineville.

Mail

Redactie

Pirmin Rengers is illustrator en docent. Hij woont in Assen, werkt overal en houdt van hobby's.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer