Asset 14

Lady Bird

Filmtrialoog: Lady Bird

Actrice Greta Gerwig maakte met Lady Bird haar regiedebuut. De film werd genomineerd voor drie Oscars — hij verzilverde er geen — en bekeken door drie van onze redactieleden. Julius Koetsier, Paula Lina en Mathijs Hoogenboom moesten aan hun moeders denken, aan vroeger, en aan de Bijbel.

Julius: Om te beginnen. Hadden jullie hoge verwachtingen?

Paula: Ik hoopte natuurlijk stiekem wel dat de film de moeite waard zou zijn.

Mathijs: Ik moet zeggen dat het lang duurde voor mijn verwachtingen werden ingelost, hoe was dat voor jullie? En hebben jullie er überhaupt van genoten?

Julius: Ik wel. Vrijwel meteen al. De openingsscène vond ik prachtig. Een compleet natuurlijke, geloofwaardige, hilarische moeder-dochterruzie die heel veel zegt over de personages. Dat deden alle ‘grote’ scènes, trouwens.

Paula: Vond het ook erg herkenbaar. Misschien omdat ik zelf ook roze haar heb gehad, en zat domme beslissingen heb gemaakt als tiener. Maar die moeder-dochterrelatie is inderdaad mooi.

Mathijs: Ik denk wel dat mijn verwachtingen me in de weg hebben gestaan tijdens het kijken. Ik denk dat de kracht van de film namelijk juist zit in het naderhand 'terugkijken'. Tijdens het kijken zat ik vooral te wachten.

Julius: Waarop?

Mathijs: Op iets groots. Misschien kwam het door haar personage dat ik grootse dingen verwachtte. Maar juist het uitblijven daarvan vind ik achteraf zo mooi.

Paula: Ligt het misschien aan het tempo van de film? Ik vond het zelf heel sterk dat er zoveel in de film zat, maar kan me voorstellen dat het niet een heel eenduidig verhaal vormt op die manier.

Mathijs: Dat is wel iets wat me aanvankelijk een beetje stoorde: de enorme snelheid waarmee alles elkaar opvolgt.

Paula: Ik vond dat het juist wel leuk maken. Je volgt hoofpersonage Lady Bird (Saoirse Ronan) in het laatste jaar van haar middelbare school; een tijd waarin alles vluchtig is, maar toch betekenisvol.

Mathijs: Vluchtig is denk ik het juiste woord.

Julius: Het mooie is dat regisseur Greta Gerwig precies weet wanneer ze een scène moet beginnen en eindigen. Soms val je midden in een gesprek, of ga je weg voordat het afgerond is.

Mathijs: De film nodigde ook heel erg uit om jezelf op Lady Bird te projecteren. Dat bedoel ik positief. Dat versterkt de band die je aan het eind met haar hebt, en het begrip voor haar nostalgie naar wat ze al die tijd stom vond.

Julius: Denk je dat die herkenning ook ontstaat doordat de film speelt in 2002 en 2003? Ik was toen tenminste vijftien en zestien jaar. Hoe oud was jij toen, Mathijs?

Mathijs: Toen was ik, eh… acht. Wel goed dat je Lady Bird’s moeder nog eens noemt, want hun interactie is heel belangrijk.

Paula: Ik denk dat de wrijving met haar botte moeder en de leugens die ze zichzelf en de rest van de wereld voorhoudt heel herkenbaar zijn. Vooral omdat het ook regelmatig om relatief onschuldige dingen gaat. Mijn moeder kan heel direct en bot zijn.

Mathijs: Maar ik denk wel dat ik me veel meer in Lady Bird verplaatste dan in haar moeder, terwijl ik wel doorhad dat het een beetje de bedoeling was dat ik me ook in haar verplaatste.
Misschien is het een laag die voor oudere generaties meer betekenis heeft, natuurlijk

Paula: Wat ik vooral wel herkenbaar vond is dat ik in die tijd heel erg bezig was met hoe oneerlijk alles was en hoe mijn moeder niet kon begrijpen wat er belangrijk was voor mij en in mijn leven.. En ook erg herkenbaar vond ik de schaamte voor je ouders, niet beseffende dat dat kwetsend is. Kortom: misschien hield ik zelf ook niet zoveel rekening met mijn ouders als ik dacht. Klein narcistje, was ik.

Julius: Kleine Lady Bird. Mathijs, als jonkie, was het voor jou belangrijk dat het een nostalgische film was? Of had hij voor jou net zo goed in 2018 kunnen spelen?

Mathijs: Nou, ik denk wel dat het betekenisvoller was geweest als ik vijf jaartjes ouder was geweest.

Julius: Maar de verhouding tiener-ouder is niet heel significant veranderd.

Paula: Ik was eerlijk gezegd niet helemaal bezig met in welke tijd het zich afspeelde.

Julius: Heel veel van de tijdsbeeld-dingen zijn natuurlijk vooral relevant voor Amerikanen. Als tiener keek ik veel Amerikaanse highschoolfilms. Ik denk dat mijn nostalgische gevoelens vooral daardoor kwamen. Die Amerikaanse kluisjes doen me altijd wel wat, emotioneel.

Paula: Haha, Amerikaanse kluisjes zijn altijd drie keer zo groot als de kluisjes die ik had.

Mathijs: Lady Bird’s kamer was in ook een stereotiepe Amerikaanse tienerkamer. De scène waarin ze alles oververfde vond ik overigens enorm emotioneel.

Julius: Ja, ik ook.

Paula: Ik vond dat juist een verademing! Weg met die onzin. Wie schrijft er nou de naam van haar crush op de slaapkamermuur? Doe normaal.

Julius: Het gaat niet per se om wat er overgeschilderd wordt. Het is toch emotioneel dat je afscheid neemt van die periode.

Mathijs: Vonden jullie de verhaallijn iets Bijbels hebben? Dat vraag ik me opeens af als ik denk aan dat oververven; een nieuwe start, en zo. Er zitten misschien niet voor niets zo veel christelijke verwijzingen in. Het idee van een nieuwe naam geven of krijgen en daarmee een nieuwe persoon worden is ook überbijbels. En haar naam is Christine...

Julius: Nieuwe start, oké, maar dat zit in elke film.

Paula: Bijbels, nee. Maar ik ben geen Bijbelkenner. Ik ben bijvoorbeeld niet religieus, maar heb in een kerkkoor gezongen. Ik snapte haar nostalgie in de kerk dus enorm. Maar dan meer vanuit mijn eigen nostalgie naar mijn toffe koor (dat minder Bijbels was dan het nu klinkt).

Mathijs: Het is niet alleen een nieuwe start natuurlijk, maar ook wedergeboorte en dergelijke. De film zat in elk geval tjokvol verwijzingen, dus dat zette me aan het denken. Ik zie de Bijbelse moraal niet heel erg, maar werd er wel steeds aan herinnerd bij het kijken, dus ik vroeg me af of jullie er iets in zagen. Dan nog het hedonistische motto: 'Anybody who talks about California hedonism has never spent a Christmas in Sacramento.'

Julius: Ik denk niet dat we dat motto als Bijbels moeten zien. Joan Didion is ook niet per se een belangrijk figuur voor het hedendaagse christendom.

Mathijs: Ik ben geneigd het erop te houden dat de christelijke ondertoon vooral het nostalgische, Amerikaanse gevoel draagt.

Paula: Ik vond die ondertoon reuze meevallen. Ik heb ook op een katholieke school gezeten, maar daar ging het er toch echt wel anders aan toe hoor. Geen rare pakjes; geen nonnen. De laatste pater was al overleden toen ik er op school kwam. Geen overdreven nadruk op je betrokkenheid bij de gemeenschap. En wel lachen, trouwens, wat ze met die auto van de non deed.

Julius: Het ondeugende nonnetje. Dat was ook wel wat cliché, dat die non er zelf ook om kon lachen.

Mathijs: O, dat vond ik juist mooi, dat de nonnen en paters geen stereotiepe zendelingen waren. Ik ben ze wel anders tegengekomen in mijn jeugd.

Julius: Ik vond het best stereotype, zo'n ouwe non die haar schild laat zakken en kan lachen om een frats.

Mathijs: Ik denk dat het vooral een film is waar je veel interpretaties op los kunt laten, wat hem zo herkenbaar en persoonlijk maakt voor iedereen.

Paula: Ja, dat is er wel sterk aan. Het is niet zo alsof alles wordt voorgekauwd. Of dat er maar een oplossing is. Misschien weet Greta het zelf niet eens.

Lady Bird is nu te zien met:

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer