Vol verwachting keken redacteur Rose Doolan, eindredacteur Lotte Akkerman en hoofdredacteur Sarah van Binsbergen naar de Beyoncé-documentaire Homecoming. Wat even een ongemakkelijk gesprek leek te worden over cultureel ownership, eindigde in een onbeschaamde lofzang op 'hun' Bey.
Sarah: Ik heb zo veel te zeggen maar ik ben ook sprakeloos. Allereerst: is het ongemakkelijk dat wij, als drie witte fangirls, het over deze film gaan hebben?
Lotte: Dat ging ook door mijn hoofd. Is dat oké?
Sarah: Zolang we het maar erkennen denk ik? Het bepaalt natuurlijk wel de ervaring van de show en de film.
Rose: Ik wil graag weten hoe niet-witte personen zich na het kijken van de film voelen, vooral omdat het voornaamste doel van Beyoncé is om vrouwen van kleur te empoweren.
Lotte: Afgaande op de niet aflatende stroom enthousiaste niet-witte mensen in mijn Instagram-explorepagina heb ik wel een beeld kunnen krijgen. Er hoort óók bij dat alle mensen die geen vrouw van kleur zijn, bewuster worden. Dat moment waarin ze die sample van Martin Luther King Jr. over de zwarte vrouw afspeelde, bezorgde ook míj kippenvel.
Rose: Wat voelden jullie tijdens het kijken van de film?
Lotte: Vooral heel veel plezier en bewondering. En ook een soort sprakeloosheid.
Sarah: Levenslust. Ik kreeg ontzettend veel zin om zelf te zingen (wat ik niet kan) of te dansen, of in ieder geval het leven te ervaren.
Lotte: Ik was ook erg geïnspireerd om alle dansjes te leren. Maar ook om na te denken over wie ik ben, hoe ik me wil uiten en waar ik voor wil staan.
Rose: Ja! Ik dacht: ik wil minder bang zijn en meer staan voor wie ik ben.
Sarah: En enorm ontroerd door hoe ze deze ruimte claimt en ervoor kiest om die zo politiek in te zetten, en te delen.
Rose: Dat was mooi: de combinatie van het politieke verhaal, de viering van zichzelf en haar carrière. Heel knap hoe dat naast elkaar kan bestaan.
Sarah: Ze benadrukte wel dat ze van alle dansers wilde leren en dit samen wilde neerzetten, maar daar had ik meer van willen zien, van het maakproces.
Lotte: Het idee van één docu was wat mij betreft wel marginaal. Niet dat ik het erg vind, ik ben zeer gelukkig met de concertregistratie. Maar als je de documentaire-fragmenten vergelijkt met Life is but a dream, de film die ze eerder maakte, dan zit hier veel minder documentaire diepgang in.
Sarah: Ah die heb ik niet gezien, Life is but a dream. De documentairefragmenten zijn een manier om een extra laag toe te voegen. Die de functie van 'uitleggen' hebben, een soort handreiking. De show zelf hoef je niet te begrijpen om er intens van te genieten. Je kunt zo ook wel zien dat het heel bijzonder is.
Lotte: Lucky you! Denken jullie dat het zonder die docu-stukken tussendoor minder culturele impact zou hebben gehad? Als het puur een registratie van de show op Coachella was geweest?
Rose: Dan is het interessant wíe er kijkt. Ik ga ervan uit dat er dingen zijn die ik niet begrijp omdat ik wit ben, maar door die docu-fragmenten heb ik veel meer een idee van hoe bijzonder het is wat Beyoncé gedaan heeft. Bijvoorbeeld met Lemonade voelde ik me als witte kijker een beetje buitengesloten, zo van, jij begrijpt niet waar dit over gaat.
Lotte: Buitengesloten als in dat je dat haar kwalijk nam? Of teleurgesteld was?
Rose: Nee, ik was vooral nieuwsgierig naar wat ik niet kon zien of begrijpen.
Sarah: Dat is ook niet erg, ik denk dat zwarte vrouwen of mannen die ervaring wel vaker hebben. Wij mogen ons ook weleens buitengesloten voelen. Het lijkt me gezond om dat af en toe te ervaren. En dat witte mensen dat niet vaak genoeg ervaren en meteen boos worden als het gebeurt. Maar het is ook weer helemaal Beyoncé om het verhaal zó te regisseren dat je als witte vrouw denkt: dit gaat even niet over mij en dat is oké, het is alsnog fantastisch. Of juist daaróm fantastisch.
Lotte: Haha, denk je dat die laag ook door haar gefaciliteerd wordt?
Sarah: Ja ik heb wel gevoel, dat ze zich daar bewust van is, wie er kijkt en welke boodschap bij wie aankomt.
Rose: Maar denk je dat nu alles begrijpt?
Lotte: Ik denk dat ik veel dingen niet begreep. Ik moest 'HBCU' bijvoorbeeld googelen. Maar dat is natuurlijk ook de winst van die show - dat mensen daarover gaan lezen en leren.
Sarah: Precies. En dat een enorme groep mensen zich gezien en gerepresenteerd voelt en het fantastisch is dat voor het eerst een Afro-Amerikaanse vrouw de headliner is op zo'n enorm festival.
Lotte: Wat ik daar wel over wil zeggen: Coachella is een enorm duur en wit festival, en de mensen die Beyoncé echt wil empoweren hebben daar waarschijnlijk niet staan luisteren en genieten. Daarom is het tof dat het nu ook op deze manier beschikbaar is (alleen voor mensen met een Netflix-account dan...) Ik denk namelijk dat de beschikbaarheid belangrijk is.
Sarah: Ik vind dit wel een ongemakkelijk gesprek trouwens, veel van wat we zeggen kan verkeerd opgevat worden.
Rose: Ja, ik heb dat ook, ik weet niet hoe ik de juiste woorden moet kiezen.
Lotte: Misschien moeten we dan over dingen praten waarvan we het gevoel hebben dat we er wel iets over kunnen zeggen.
Sarah: Vonden jullie de roze of de gele pakjes mooier? En hoe zat dat überhaupt?
Rose: Geel!
Lotte: Oh! Moeilijke vraag! Want vorig jaar was geel echt mijn lievelingskleur, maar ik zit nu in een roze fase. Zij heeft die show twee keer gedaan, ene keer roze en andere keer geel.
Sarah: Voor mij geel sowieso. Waarom niet twee keer geel, vraag ik me af. Maar goed, Bey zal haar redenen hebben.
Lotte: Andere dingen waren ook anders. Ik snap het wel, misschien kon ze niet kiezen en hoefde dat ook niet.
Rose: Als ik twee shows had dan zou ik ook voor twee kleuren kiezen. Er kwam ook voorbij dat die twee kleuren symbolisch waren. Ze zei niet wat de symboliek was, maar wel dat ze bewust gekozen waren.
Lotte: Misschien zijn geel en roze ook haar lievelingskleuren.
Sarah: Het was trouwens mooi toen ze zei dat ze zichzelf zo gepusht had. Eigenlijk te ver. Die eerlijkheid vond ik sterk.
Lotte: Ja, als ze niet had gezegd 'te', had ik het eigenlijk niet zo mooi gevonden.
Rose: Leuk om te weten dat Beyoncé ook een mens is. Ook mooi hoe eerlijk ze was over het feit dat ze met haar hoofd eigenlijk alleen maar bij haar baby's wilde zijn.
Sarah: De mythe doorbreken dat zij alles kan omdat ze Beyoncé is. Maar natuurlijk is het ook je eigen kwetsbaarheid regisseren wat ze doet. Daardoor voelde ik me een beetje bekocht dat dat me zo raakte.
Lotte: Haha. Ik vind het de mythe niet helemaal afbreken. Want uiteindelijk deed ze het wel. En hoe. Niet alleen die show zelf, maar ook deze impact een jaar later. Waardoor Ariana Grande (de headliner van dít jaar) alle aandacht misliep.
Rose: Het is geen strijd! Ik denk dat Beyoncé wil dat Ariana ook schittert.
Lotte: Dan had ze misschien niet die film moeten uitbrengen in deze periode.
Rose: Denk je dat ze daarover nagedacht heeft?
Lotte: Ik zag in een filmpje iemand een citroen op Ariana gooien tijdens haar optreden. Ik denk 100 procent dat Beyoncé daarover heeft nagedacht. Er is niks toevallig in haar constructies.
Sarah: Ja natuurlijk. Niet dat ze per se denkt: I'm gonna steal Ariana’s thunder. Maar misschien ook wel? In ieder geval zou dat geen reden zijn om het niet te doen. Ze is wel een imperium aan het runnen, hè. En dat kan niet als je alleen maar lief en aardig bent en iedereen 100 procent de ruimte geeft om te shinen.
Lotte: Nee. Het ging ook niet specifiek om Ariana. Maar ik zie het wel als machtsvertoon. De bestendiging van het concept 'Beychella'. Ik vind het niet erg of naar. Het is juist tof dat ze zoveel lef toont. Het laat ook zien dat ze geen zangeres is die opdraaft om te zingen en dansen, maar dat ze een ondernemer is.
Sarah: Exact.
Rose: Interessant. Ik vind haar ook indrukwekkend in haar lef. Maar ik weet niet waarom je dat zo zou timen. Maar ja, ik ben ook geen goede ondernemer.
Sarah: Het is meer: Coachella leeft onder de mensen, dus nu is een goed moment om zoiets te droppen.
Lotte: Opdat de mensen niet vergeten dat het nu Beychella is. Who run the world? Beyoncé en haar team! Vind je dit een desillusie Rose?
Rose: Nee, dat niet. Maar ik snap niet waarom het belangrijk is je positie te bevestigen als Ariana sowieso al niet van je wint.
Sarah: Ik denk dat alle girls de world wel een beetje mogen runnen maar dat Beyoncé de oppergirl wil blijven. Maar dit is allemaal speculatie natuurlijk.
Lotte: Al vraag ik me wel af of we hier ook over zouden speculeren als het om twee mannelijke acts ging.
Sarah: Dat is wel weer typisch, Lotte. Vrouwen mogen wel ambitieus zijn maar niet té ambitieus?
Lotte: Of het valt gewoon heel erg op als vrouwen ambitieus zijn.
Rose: Voor mij heeft het meer te maken met de menselijkheid die dan afwezig is. Beyoncé lijkt ook nooit verbaasd of overwhelmed te zijn door wat er allemaal gebeurt en hoeveel mensen er staan. Dat vond ik, hoewel zij het is, toch opvallend. Ik vind het heel leuk hoe ambitieus ze is en hoeveel ruimte ze claimt, maar toch. Dat lied 'Bow for me bitch' komt misschien wel recht uit haar hart.
Sarah: Ik snap wat je zegt. Duizenden mensen kijken ademloos naar haar. En ze blikt of bloost er niet van. Ik dacht vooral, maar dat komt omdat ik extreme podiumangst heb: hoe kan dit?! Dat je zo onaangedaan bent.
Rose: Ja, dat bedoel ik! Ze hoeft niet minder te zijn dan wie ze is, maar ik kan me gewoon niet voorstellen dat zoiets gewoon wordt.
Sarah: Dat ze nog meer haar natuurlijke zelf lijkt dankzij zo veel mensen die naar haar kijken.
Lotte: Het is inderdaad gek dat ze niet onder de indruk lijkt van die massa’s. Maar wat zij ons laat zien is misschien niet haar natuurlijke zelf?
Sarah: Nee je hebt gelijk. 'Natuurlijk' is verkeerd gekozen. Maar het lijkt alsof zij gemaakt is om tig duizenden mensen in de ban te hebben en dat is toch wel onvoorstelbaar.
Lotte: Goed, volgens mij vinden we allemaal hetzelfde. Verrassing! Maar ik wil graag nog iets delen waar ik mee worstelde (Beyoncé-praatgroep). Iemand zei dat hij niet snapte dat we het hebben over het de-seksualiseren van vrouwen, en zij er dan voor kiest om geen broek te dragen en soort van te vrijen met een podiumonderdeel (dit is een parafrase). Ik had daar geen goed antwoord op, behalve 'maar zij kiest er zelf voor' en dat vond ik zo’n zwaktebod.
Sarah: Tja, dit is de hele paradox van het hedendaagse feminisme. Waarbij sexiness enerzijds het claimen van je eigen seksualiteit is, maar niet los te zien is van allerlei manieren waarop die sexiness of vrouwelijke seksualiteit gedefinieerd is en gebruikt om vrouwen te devalueren. Is het bevrijdend, of onderwerp je jezelf daarmee aan een beeld van vrouwelijkheid dat juist níet bevrijdend is? Ik denk hier heel veel over na en kom er niet uit.
Rose: Maar Beyoncé's sexy-heid is toch niet alleen voor mannen? Ik heb er ook van genoten.
Lotte: Ik ook. Maar later dacht ik ook: als je hiernaar kijkt en je denkt aan seks, dan zijn er zo veel mooie dingen die je misloopt in die show.
Sarah: Je mag best aan seks denken, want daar gaan veel nummers ook over! Maar dan hoe leuk het is als je als vrouw geniet van je eigen seksualiteit.
Lotte: Natuurlijk mogen mensen aan seks denken, dat doen ze toch wel. Maar ik bedoel, als dat het enige is wat je opvalt.
Rose: Ik denk ook dat genieten van je eigen seksualiteit precies is wat empowering is. Maar ik moet zeggen dat ik niet heb geregistreerd dat ze vree met een podiumstuk?
Lotte: Jawel, even opzoeken. Het was tijdens 'Yoncé'. Bij 1:19.
Rose: Ooh daar heeft ze dat lekkere sm-pakje aan!
Lotte: Wat vonden jullie nou het allermooist?
Sarah: Nou er was een moment dat ik moest huilen. Wat niet heel bijzonder is, want ik kan zelfs om Wereldnatuurfondsreclames huilen. Maar ik weet even niet meer welk nummer het was.
Lotte: Haha. Niks mis mee. Oh, ik moest huilen van Destiny’s Child. Ik vond dat gewoon zo fijn. Maar het mooist vond ik als 'Sorry' ineens overgaat in 'Me, Myself and I' (wat mijn lievelingsnummer van haar is), maar dan in een heel bijzonder ander tempo dan het origineel. Oh en ‘Diva' als ze zingt: 'Take it to another level, no passengers on my plane' en dan die vliegtuigarmen.
Sarah: Dat moment wilde ik ook noemen! Bij ‘Sorry’.
Rose: Die twee dansers waren ook extreem mooi. Die vrouw en die man, ‘Strange Fruit’ van Nina Simone.
Sarah: Jay Z's momentje was ook heel geinig trouwens. Omdat hij zo'n douche is eigenlijk, naast B. Oh nee, dat is niet eerlijk: mannen met sterke vrouwen shamen.
Rose: Ik vond het juist lief hoeveel ruimte hij haar gaf om te shinen.
Lotte: Mijn collega's denken dat zij een ongelukkig huwelijk hebben. Maar ik denk van niet.
Rose: Dat denk ik ook niet!
Sarah: In ieder geval zijn ze erg goed voor elkaars carrière.
Rose: Ik hoop dat de kinderen ook blij zijn. Ik weet niet hoe je ouders kunt zijn als je zulke dingen doet.
Lotte: Nee, dat vind ik ook een mirakel.
Sarah: Mijn god, stel je voor dat je Blue Ivy bent. Überhaupt deze ouders hebben waar je nooit aan kunt tippen. En dan ook nog eens van de troon gestoten worden door een tweeling.
Lotte: En dan denken wij dat we het moeilijk hebben omdat we niet net als onze ouders een vaste baan hebben of een huis kunnen kopen.
Rose: Nou dat vind ik echt moeilijk hoor, haha.
Lotte: Op 1:21 zie je Blue Ivy zich trouwens prima vermaken in het publiek. Ik heb hem alweer aangezet. Ik ga zo verder mijn danspasjes oefenen.
Rose: Zo lief! Ze lijkt heel trots op mama. Oké, ik ga nu ook weer kijken.
Lotte: Nog één vraag: denken jullie dat we de wereld kunnen opdelen in mensen die de docustukjes doorspoelen om de show te zien en mensen die de show doorspoelen om de docu te zien?
Sarah: Haha. Nee, die docustukjes zijn op zich echt niet interessant genoeg. Maar goeie vraag! Welke conclusie zou je er dan aan verbinden?
Lotte: De eerste soort mensen kijkt alleen voor Beyoncé, de tweede soort voor de politiek en cultuur. Betekent niet dat je niet ook beide kan doen. Advies aan alle mensen dus: KIJK ALLES! MEERDERE KEREN! EN DAN NOG EENS!
Rose: Ik denk dat er mensen bestaan die dat doen. Maar de meeste kijken gewoon alles omdat ze ALLES VAN BEY willen zien. Omdat ze ons betovert. ALLES VAN BEY.
Lotte: ALLES. Oh en ik ga toch definitief voor roze.
Homecoming is nu te zien op Netflix.
