Asset 14

De Beentjes van Sint Hildegard

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

Redacteuren Marthe van Bronkhorst, Eva van den Boogaard en Else Boer togen naar de bioscoop om het speelfilmdebuut van Herman Finkers - als acteur en scenarist - te zien. Naast een lach en een traan bleek er ook voldoende ruimte te zijn voor mythische personages en andere verborgen lagen.

Marthe: Ik vond het een heel grappige film en moest ook echt vaak hardop lachen.

Eva: Erg vermakelijk. Ik vond het ook heel sympathiek dat het niet zo Randstad/Amsterdam-gecentreerd was, zoals je vaak ziet.

Else: Ja, dat vond ik ook! Het Twents vond ik daar erg leuk bij.

Eva: Dat er gewoon lekker vol voor het dialect werd gegaan, en een heel andere regio centraal stond met alles wat daarbij hoort.

Marthe: De film had makkelijk braaf en kneuterig kunnen zijn, daarom ben ik blij dat grote thema's (grappen over de dood, scheiding) niet uit de weg werden gegaan. En ik ben blij dat er geen zoet Hollywoodeinde was.

Eva: Ja, het einde was lekker rauw. Ik had het helemaal niet leuk of realistisch gevonden als alles goed was gekomen.

Marthe: De beelden van de streek en de verhaallijn over die pelgrimage naar St. Hildegard vond ik een mooie toevoeging aan het Tsjechische verhaal van de originele film. Dat zit daar niet in bij mijn weten.

Else: Ik wist eigenlijk niet dat het op een ander verhaal gebaseerd was. Ik vond het zo goed passen in de setting, ik heb er niks van gemerkt.

Marthe: Ja het is bijna letterlijk gebaseerd op Teorie Tygra. Dus bij een remake wil ik extra kritisch zijn op de toevoegingen en weglatingen door de nieuwe makers.

Else: En de Beentjes vond je een goede toevoeging?

Marthe: Ja. Dat gaf het verhaal toch iets groters, iets mythisch, een symbool voor vrijheid. Maar minder cliché dan willen backpacken door Thailand.

Else: Dat ben ik met je eens - en daarnaast paste het ook heel goed bij het kneuterige, dat er gedroomd wordt van Duitsland waar de opa en oma eenmaal zijn geweest.

Marthe: Ik vind het leuk dat die man alleen maar zelf naar Duitsland wilde wandelen, veel grotere wensen had hij ook niet, maar dát was wel het breekpunt.

Misschien beoordeel ik alle Twentse acteurs wel door een roze bril wegens hun knuffelbare streekdialect.

Else: Wat ik ook goed gedaan vond in deze film: hoe relaties worden neergezet en hoe alle onbenulligheid een groter patroon laat zien.

Marthe: Ik vond bepaalde verhaallijntjes wat mild. Het lag er bijvoorbeeld dik bovenop dat die Erik ('Zie je wel, mannen uit de Randstad kunnen óók dominerend zijn') erin was geschreven alleen maar om een tegengewicht / ander perspectief te zijn. Maar ik vond het zeer onrealistisch dat die relaxte Liesbeth een huis betrekt met zo’n neuroot, en dan heel lang niet inziet dat hij een jaloerse gek is. Want het personage kwam verder slim over.

Else: Ja, dat is misschien wel zo. Wat dat betreft was hun relatie het meeste ‘over the top’.

Marthe: Vond ik ook. En het acteerwerk van Erik vond ik niet zo best.

Else: Het scheelde misschien dat hij niet Twents praatte! Daar heb ik over nagedacht.

Marthe: Maar ik vind dat lastig om te zeggen, want misschien beoordeel ik alle Twentse acteurs wel door een roze bril wegens hun knuffelbare streekdialect.

Else: Ik vond iedereen in het Twents namelijk heel sympathiek. Net als dat je in het Engels iedereen beter vindt acteren. Je moedertaal maakt je veel gevoeliger voor gekke inflectie en dan denk ik: nou, zo praat niemand.

Eva: Dat heb ik ook, Else.

Marthe: En daarom krijgt hij de volle laag!

Eva: Haha.

Marthe: Een ander kritiekpuntje: wat voegde Daphne Bunskoek toe als hippie-femme fatale in een caravan met een theetje en een vleugje seksuele spanning?

Eva: Die was ik al bijna weer vergeten, vond ik niet echt veel toevoegen.

Else: Ik weet het niet zo goed. Ik dacht dat ze hem met die foto’s ging chanteren. Maar dat lijntje doofde heel tragisch uit.

Eva: Toen ze in het begin die foto's maakte dacht ik nog: oeh, dat wordt spannend!

Else: Als er iets meer plot in had gezeten was dat denk ik beter geweest voor haar personage. Want waarom ze hem probeert te verleiden is me volstrekt onduidelijk. Een oude man die doet alsof hij Alzheimer heeft! Geil.

Eva: Haha, precies.

Marthe: Agree. Wel fijn dat hij haar een kus op haar voorhoofd gaf. Zo vaderlijk. Een romance was niet waar hij naar op zoek was.

Eva: Moesten jullie niet ook heel erg denken aan dat boek van Dimitri Verhulst, De Laatkomer?

Eva: De Tsjechische film die Marthe eerder noemde ken ik niet, maar ik zat de hele tijd te denken: waarom is hier gewoon het gegeven van dat boek gepakt en uitgewerkt in een film?

Else: Je bedoelt de Alzheimer?

Je sympathie als kijker verschuift mee met alle personages.

Eva: Dat boek gaat over precies dat: iemand die het zat is thuis en doet alsof ie dement is en dan in zo'n verzorgingstehuis blijft hangen. Alleen de verdere context van die relaties ontbreekt in het boek, maar verder is de premisse hetzelfde.

Else: Ah ja. Ik vond het wel prettig dat hij daar niet bleef. Dan was de film wel erg treurig geweest. Er wordt ook wel even duidelijk gemaakt dat hij echt een slappe zak is.

Marthe: Ik vond het geweldig hoe die vriend van Jan, de directeur van het verzorgingstehuis, hem ervan langs gaf. Want je bent natuurlijk op de hand van Jan, maar wat hij doet is eigenlijk helemaal niet normaal, of oké.

Else: Ja, eens!

Eva: Als het was gebleven bij lachen-om-iemand-die-doet-alsof-ie-Alzheimer-heeft, dan had ik het wel een beetje ingewikkeld gevonden.

Else: Precies! Op dat moment kwam bij mij ook het omslagpunt. Dat ik dacht: je bent ook wel een enorme eikel. Dat had zijn vrouw echt niet verdiend.

Marthe: Sterk punt aan de film is, vind ik, dat je sympathie mee verschuift met alle personages. Ook met Gedda. Zeker aan het einde.

Else: Dat zij niet met hem verder wil is zo begrijpelijk.

Marthe: Zou de film met een setting in de Randstad, zonder dialect, ook gewerkt hebben?

Else: Goede vraag. Ik vond die sfeer wel heel erg bijdragen aan het verhaal.

Eva: Ik vond de plot weinig vernieuwend, de context daarentegen wel. Dus ik denk dat de charme er voor mij dan wel af was geweest.

Else: Dat denk ik ook. Vooral de droom van de opa werkte nu zo goed omdat hij zo weinig had gezien. Dat is beter voor te stellen in een dorpje in Twente, al heb je in de Randstad ook kleine dorpjes.

Marthe: Sommige grappen vond ik heel goed werken ongeacht de taal. Dat geharrrewar met dat lijk van schoonvader, dat vond ik top. En de scène bij de uroloog: hilarisch.

Else: Ja! Dat vond ik ook.

Marthe: Maar die huiselijke ergernisjes in een Hilversums accent... I don’t know.

Eva: Ik zit nog even te googelen: zit er eigenlijk nog een gedachte achter de referenties naar Hildegard? Waarom zij? Staat ze symbool voor iets?

Else: Ze was een sterke vrouw, toch? Zoals Gedda, zegt Jan op een gegeven moment. Misschien is het idee dat je niet van de sterke vrouwen afkomt?

Eva: Ze richtte inderdaad een vrouwenklooster op.

Marthe: "(..) geldt als eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Zij was onder meer actief op het gebied van religie, kosmologie, wetenschappen, filosofie, compositie en muziekbeoefening, poëzie, plantkunde en linguïstiek. Zij was de eerste componiste uit de geschiedenis van de klassieke muziek die bij naam bekend is." Manja cum laude, zou Gedda zeggen.

Else: Haha. Ik denk dat ze symbool staat voor ‘het hogere’. En ook dat ze op loopafstand was.

Marthe: Dat denk ik ook.

Het heeft geen nut, maar wel zin.

Eva: Maar wel typisch, dat ze dus in feite weer terugkeren naar een 'vrouw', die mannen.

Marthe: Ik vond Sint Hildegard een mooi leitmotiv, stoor me er niet aan dat het niet uitgelegd werd waarom hij daarheen wilde. Juist ook wel leuk dat niemand het helemaal begreep.

Else: Zoals Jan zei: Het heeft geen nut, maar wel zin. Los daarvan werkt een ‘queeste’ wel goed. Het was prettig dat Jan niet in dat verpleeghuis bleef hangen en echt een doel had.

Eva: Ik probeerde achteraf wel om te bedenken waar die keuze vandaan komt om aan zo’n queeste te beginnen. Ik kan me voorstellen dat je daar niet zomaar voor kiest als filmmaker, dat dat geen willekeur is.

Else: Er zijn maar een beperkt aantal bedevaartsplaatsen waar je vanuit Twente makkelijk naartoe kan lopen. Ik denk dat dat een rol speelde. Santiago de Compostella was een andere film geweest.

Eva: Maar je kunt ook zeggen: ik loop naar Groningen. Of naar een Waddeneiland.

Else: Dat is waar, maar dat maakt het iets minder mystiek.

Marthe: De rivier de Lorelei is natuurlijk ook heel mythisch.

Else: Misschien is dat symbolisch? De vrouw die mannen in het verderf stort. Vandaar dat Jan daar ook bijna doodgaat.

Eva: Misschien is het de zoektocht naar het hogere ofzo, maar ik denk (hoop?) dat Hildegard en Lorelei gekozen zijn omdat ze verband houden met man-vrouw-verhoudingen.

Marthe: In een interview zegt Herman Finkers: 'Ik heb dat Tsjechische script gekocht. Maar het was een beetje een film voor mensen zoals jou en mij [tegen de interviewer], oude mensen dus. En zo is het organisch gegroeid.' Dus Teorie Tygra was misschien nog meer een ouderenarthousefilm.

Eva: Waar de film uiteindelijk toch wel helemaal om draait: de alledaagse beslommeringen van een huwelijk en hoe je vast kunt komen te zitten in patronen. Ik denk dat menig zestiger wel goed gaat op De Beentjes, hoor.

Else: Die patronen vond ik heel goed in beeld gebracht. Het is verstikkend, maar niet kwaadaardig. Dat was goed gedaan. Want Gedda had ook een enorme karikatuur kunnen worden.

De vraag is: als je man veranderd is, verander je dan mee?

Eva: Af en toe was het een beetje grotesk, maar dat mag wel. Het maakte het ook grappig. En inderdaad werd duidelijk dat het allemaal uit liefde gebeurt, en dat iedereen uiteindelijk maar wat probeert met elkaar en dingen van elkaar probeert te slikken om het leven aangenaam te houden.

Else: Precies!

Marthe: In het interview dat ik net noemde zegt Herman Finkers dat de film hierom draait: 'De mens is geroepen om in liefde te leven en daar uiteindelijk in te mislukken. Het gaat over huwelijken. Jan en Gedda passen aanvankelijk goed bij elkaar. Jan had zo'n vrouw nodig. Voor Gedda is houden van "denken voor een man". De vraag is: als je man veranderd is, verander je dan mee?'

Eva: Hij moest inderdaad zijn mond eens opentrekken, maar Gedda luisterde ook echt helemaal niet, hè.

Else: Dat is waar.

Marthe: Ik vond het mooi dat ik uiteindelijk met Gedda medelijden had.

Else: Dat bleef bij mij ook hangen, ik was na het einde van de film ook wel een beetje team Gedda.

Marthe: Zij werd afgeschilderd als de eenzame, de zwakke, de starre persoon, niet bij machte om te veranderen. Dan kun je cum laude zijn afgestudeerd, maar met al die inzichten bleef ze wel alleen.

Else: Tegelijkertijd vond ik dat ze meer zelfkennis had dan Jan. Ze wist precies wie en hoe ze was. En dat ze niet kon veranderen, ook al wilde Jan dat graag.

Eva: Dat was wel mooi, dat ze ook zei van: dit is wat het is, wie ik ben.

Else: Haar moeder was de enige naar wie ze luisterde.

Eva: Die quote van Herman Finkers is overigens wel shocking, Marthe: zijn we geroepen om in de liefde te mislukken? Potjandorie, Herman.

Else: Nou ja, niet per se, toch? De zoon doet het beter. Het is allemaal behelpen, maar zolang je dat samen doet, dan kom je er wel? Zo’n soort boodschap haalde ik eruit.

Eva: Zolang je samen de juiste compromissen sluit. En elkaar de vrijheid laat om je misschien weleens te vergissen, of om niet álles met elkaar te delen.

Else: Ja, de liefde blijft goed als je elkaar voldoende ruimte gunt.

Eva: Beetje een open deur, maar wel waar.

Marthe: Nog één quote dan, over waarom Herman Finkers Hildegard van Bingen heeft gekozen: 'Ik wilde een bedevaart erin hebben. Dat zat niet in de Tsjechische film. Santiago vond ik te ver en te voor de hand liggend. Het moest een plek zijn waar hij geweest kon zijn op huwelijksreis. Waar gingen Twentenaren heen? Rudesheim. Bovendien is Hildegard een sterke vrouw. Ook komt hij langs de Lorelei. Dat is een verleidelijke vrouw die mannen misleidt. Julia, in het huisje waar hij langskomt, is een soort Lorelei. Zo komen allerlei vrouwen op de reis terug.' We hadden het helemaal goed dus!

Eva: Oh, wat grappig! Dus Daphne als Lorelei!

Else: Ha, ik vond haar geen supergoede Lorelei. Maar ik snap haar rol in de film nu wel. Ze was eigenlijk meer een symbool dan een personage. Ik vind dat toch niet zo’n sterke keuze, omdat er een heel andere verwachting omtrent haar personage wordt gewekt.

Een lief liefdesverhaal, juist omdat het allemaal niet goed eindigde.

Eva: Dat had er wel iets dikker bovenop mogen liggen, zeker na de scène waarin haar personage fotografeert hoe Jan het graf van zijn schoonvader openbreekt om hem te laten cremeren. Ik dacht in het begin echt dat daar een heel deel van de film om ging draaien.

Else: Ik dacht eigenlijk ook dat de dochter en haar ex nog bij elkaar zouden komen. Omdat ze elkaar zo verleidelijk aankeken.

Eva: Mijn eindoordeel is eigenlijk dat ik het een vermakelijk, maar niet zo origineel verhaal vond (dat werd misschien ook niet beoogd) in een verfrissende Twentse context.

Else: Ik vond het een lief verhaal over de liefde, juist omdat het allemaal niet goed eindigde. De sfeer maakte de film voor mij echt bijzonder, en ik vind Herman Finkers gewoon erg sympathiek. En het Twents dialect ook (ben ik nu achter).

Marthe: Ik vond de film heel grappig en op het gênante af herkenbaar. En verfrissend om een film te zien waarin de liefde zelf de bad guy is.

Else: Mooi gezegd!

Eva: Ja, de liefde is de bad guy.

De Beentjes van Sint Hildegaard is nu te zien met

Mail

Redactie

Pirmin Rengers is illustrator en docent. Hij woont in Assen, werkt overal en houdt van hobby's.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Nieuws in beeld: Met afstand de raarste kerst

Met afstand de raarste kerst

Illustrator Loes van Gils blikt vooruit op een afstandelijke kerst. Lees meer

Diversiteit in het academisch curriculum

De 'pure gaze' van de witte wetenschapper

Grâce Ndjako neemt ons mee langs schrijvers en denkers uit alle tijdperken die de academische wereld probeerden te dekoloniseren. Lees meer

Filmtrialoog: King of the Belgians

King of the Belgians

Een documentairemaker volgt de Belgische koning Nicolaas III op staatsbezoek in Turkije. Ondertussen splitst Wallonië zich in afwezigheid van de koning af van Vlaanderen. Lees meer

 Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag houdt het bij een kledingadvies

Minister Kaag (Buitenlandse Handel) hield deze week twee Kamermoties tegen, die ons in staat hadden moeten stellen de import te beperken van kleding die onder dwang is gemaakt door Oeigoeren. Lees meer

Een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech laten we zomaar aan onze aandacht ontglippen

Waarom laten we een cruciaal EU-wetsvoorstel over Big Tech zomaar vallen?

Na jaren van kritiek en waarschuwingen van klokkenluiders komt de Europese Commissie eindelijk met een wetsvoorstel over de macht en invloed van Big Tech. En wat gebeurt er? De grootste bedrijven lobbyen het voorstel gewoon van de baan. Kom op, media: reageer! Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan