Asset 14

Mario, Mijzelf ​ en IK

Essay: Mario, Mijzelf ​ en IK 2

De Facebookvriendschap met de mysterieuze Mario zet Ine aan tot een zoektocht naar haar eigen grote IK. Zelfhulpboeken, een documentaire en een soundtrack vol ego's helpen haar op weg.

In 2012 kreeg ik een Facebookvriendschapsverzoek van Mario. Ik kende hem niet, maar aangezien hij een Italiaanse artiststa indipendente is en we één vriend gemeen hebben, was Mario natuurlijk welkom. Mario maakt grote, kleurige schilderijen en hij post met enige regelmaat foto’s van zichzelf. Meestal in het gezelschap van een opvallend mooie vrouw. Op het eerste gezicht oogt het alsof Mario altijd gefotografeerd wordt zonder zijn medeweten. Maar de onlogische props en zijn talent om zelfs op een volkomen leeg strand de aanwezige camera niet te zien, verraden hem. Alle foto’s van zichzelf post hij in het fotoalbum genaamd Mario, Myself and I.

Vandaag deelt Mario na enige tijd weer eens een foto. Hij zit in zijn zwembroek bongo te spelen op een verlaten strand en naast hem danst een vrouw in een zwierig rokje. Het is een hergebruikte zomerfoto, want op dit moment is het bij Mario maar 9 graden. De bongofoto is de 383ste foto in het album Mario, Myself and I. Mario, Myself and I, het is zo schaamteloos dat hij er vast iets mee bedoelt. Maar wat toch, Mario? Is het een aanklacht tegen het ego, een egodocument, een knipoog naar iets of iemand? Is het een verwijzing naar jezelf als de Heilige Drie-eenheid? Ik heb er hard naar gezocht, maar heb Mario nog nooit op ironie kunnen betrappen.
Hij meent het.

Elke keer als Mario zijn fotoalbum heeft aangevuld hoor ik I, Me, Mine van The Beatles in mijn hoofd. Het meerstemmige refrein heeft iets prettig naargeestigs. Het zeurt in je oren en dat komt de inhoud van het nummer ten goede. Harrison schreef I, Me, Mine na een (achteraf) leerzame lsd-trip waarin alles ondergeschikt was aan zijn ego. 'Er is de kleine ik die zegt "ik ben dit" en de grote ik. Het is dualiteit en ego. Als de kleine ik opgaat in de grote ik, then you are really smiling', aldus wijlen George Harrison.

Mijn kleine ik die opgaat in de grote ik, really smiling. Het klinkt nastrevenswaardig, maar nergens legt Harrison mij uit wat zijn grote ik precies inhoudt. Waar moet een kleine, gemiddelde ik naar streven om groot te zijn? Ik moest op zoek. Lsd vind ik eng, dus ik dook in de boeken.

I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
All I can hear, I me mine
I me mine, I me mine

George Harrison/ The Beatles - I Me Mine


Ik zocht naar boeken met de titel IK en vond er vijf. Voor elke fase van het vinden van je IK is een boek, te beginnen met de vraag of er überhaupt wel een IK bestaat. Volgens IK? van Henk Vandaele wel. Zijn boek is een filosofische tegenreactie op neurologen die beweren dat wij slechts een slaaf van onze chemie zijn. Hij is van mening dat een vrij ik wél mogelijk is en verwijt deze neurologen (de materialisten) denken vanuit een dogmatische metafysica. Vandeale plaatst hier een kritische metafysica tegenover. 'Zelfreflectie en zelfbesturing bewegen zich relatief binnen de sfeer van het onbepaalde', vindt Vandaele. Ingewikkelde materie, maar volgens hem is je ik maakbaar, dus aan de slag ermee.

Remco Claassen staat je hierin bij. Hij is docent IKOLOGIE en zijn boek IK helpt je het mooiste op aarde te vinden: je eigen ik. Samen met Claassen ga je op zoek naar je innerlijke kompas. Dat heb je nodig om je ik in kaart te brengen. Je maakt een plan voor je eigen leven, anders word je ingezet binnen andermans plannen. Het is juist de bedoeling dat je anderen voor jóuw karretje spant. Want dat is goed, gezond egocentrisme. Claassen belooft een hoog individueel rendement. Ook als luisterboek!

It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I

De La Soul - Me, Myself and I

Als je (eindelijk) je eigen ik bent, maar die ik valt tegen, dan leer je met het boek IK2 van Margriet Sitskoorn een betere versie van jezelf te worden. Met behulp van het EFFECT-programma train je door middel van opdrachten en als illustraties vermomde grafieken, je prefrontale cortex. Dat is belangrijk, want die is bij succesvolle mensen beter ontwikkelt. Zo transformeer je van speelbal naar spelleider. Eenmaal af laat IK van R. Shove je vast oefenen voor het grote exclusieve interview dat je zonder twijfel ooit zult geven, wanneer de wereld eindelijk ontdekt hoe geweldig je eigenlijk bent.

Je eigen ik worden of verbeteren is arbeidsintensief. IK, De Workshop, ook van Remco Claassen, kost minder tijd. Hierin krijg je in één dag alle tools die je nodig hebt om meer aan jezelf te denken, uiteraard ook volgens het concept van de E=MC2 energie-coach.

Na een dagje bladeren krijgen de baanbrekende concepten iets potsierlijks. Gezond egocentrisme wordt vaak genoemd als doel. Langzaam word ik woedend. Hoezo gezond? Je kunt het woord gezond overal voor zetten! Ik moet iedereen argwanen, constant op mijn hoede zijn en mijn ego moet door het dak wil ik succesvol worden. Zo groot heeft George Harrison zijn grote IK vast niet bedoeld.

So hurry up with my damn massage
In a French-ass restaurant
Hurry up with my damn croissants
I am a god
I am a god
I am a god

Kanye West - I Am A God

'Waan je groots op momenten, maar stap er ook weer uit,' adviseert een psychiater in Ester Goulds documentaire A Strange Love Affair With Ego, over de wankele grens tussen gezonde en ongezonde zelfliefde. Het uitgangspunt van deze mooie documentaire uit 2015 is de zelfmoord van Goulds zus Rowan, die onder andere leed aan een narcistische stoornis.

A Strange Love Affair With Ego vertelt het verhaal van Rowan aan de hand van vier portretten. De portretten zijn van vier verschillende vrouwen die Gould aan Rowan deden denken op cruciale momenten in haar leven. Je ziet Rowan niet zelf in beeld, maar toch vormt zij de spil. De vier portretten vloeien mooi in elkaar over. Af en toe staan er fragmenten uit brieven van Rowan en uitgeschreven gedachten van Gould in beeld. Het helpt de kijker om te weten waar we zijn in het leven van Rowan. 'Ik ben naar een helderziende geweest (vergissing!!). Hij zei: Je denkt dat je een Mercedes Benz bent. Maar in werkelijkheid ben je een Fiat', citeert Gould halverwege uit een bericht van Rowan.

De documentaire begint met een charismatisch Schots meisje van een jaar of acht. Verder zien we een vrouw in L.A. die hippe feesten organiseert en grootse plannen heeft met haar alter-ego GangsterGeisha. Het laatste portret is van een jonge Nederlandse maaltijdbezorgster die last heeft van emotionele pieken die ze yolo-momenten noemt. Ze hunkert naar succes met haar experimentele selfies.

Maar genoeg over mij, laten we het hebben over mij.
Laat me even rappen over mij, want ik ben dol op gesprekken over mij,
dus ik vul tracks en coupletten over mij.

Dio ft. Sef - Aye

Het is echter het tweede portret dat het best etaleert welk gevaar er op de loer ligt bij een teveel aan zelfliefde. Het toont een aantrekkelijke twintiger, vol zelfvertrouwen en met een immens talent om werkelijk elk gesprek te laten eindigen in het strelen van haar ego. Een dieptepunt is wanneer ze op straat, stomdronken, een ongeïnteresseerde Beagle knuffelt en vraagt of deze van haar houdt. Iedereen moet van haar houden. Maar bij een teveel aan zelfliefde blijft er ogenschijnlijk weinig over om van te houden. Deze vrouw heeft geen vrienden, maar bewonderaars. En er is niemand die haar af en toe vertelt dat ze een Fiat is.

Met terugwerkende kracht lijken de IK-boeken mij handleidingen naar een leeg omhulsel. Het zijn oefeningen om je constant groots te voelen.

A Strange Love Affair with Ego kreeg goede kritieken en won de publieksprijs op het IDFA. Vrijwel elke recensent zegt dat het onderwerp 'urgentie heeft' en 'vooral nu heel actueel is'. 'Het toont een aspect van de tijdsgeest,' en is 'een film over onze tijd'. Het ik-tijdperk.

Maar het ik-tijdperk duurt ondertussen al eeuwen! Er was de achterbankgeneratie (Lien Karsten 1996), de patatgeneratie (Leo Beenhakker, 1989) en de jeugd van tegenwoordig volgens Socrates (500 v.Chr.). In het kort: verwend en egoïstisch. Elke generatie vindt opnieuw dat de nieuwe generatie pas echt leeghoofdig, egoïstisch en narcistisch is. Het overschatten van je eigen tijd is van alle tijden.

Ay, it's hard to really make the subject positively stated
Some may hate it and some may overrate it
It's a top story and you rarely see a trend
So all you psychoanalysts, pull out your pad and pen
It’s called the ego

A Tribe called Quest ft. Jack White - Ego

Bewust of onbewust gaf Mario mij veel. Hij gaf mijn werkontwijkende uren inhoud, een playlist en contemplatie. Hij leerde me over mijn IK, groot en klein. Hopelijk leerde hij mij ongemerkt hoe ik mijn kleine ik eronder moet houden.

Mail

Ine Boermans , onlangs vanuit het Westen geremigreerd naar Groningen, is freelance werkzaam in de kunst. Ze runde vijf jaar lang (straat)galerie De Kijkkasten in Amsterdam en besloot zich nog niet zo lang geleden aan schrijven te wagen.

Lisette van der Maten is illustrator en amateur-filosoof. Ze knipt en plakt onder haar eigen naam haar beschouwende hersenspinsels in elkaar. Illustreert abstracte landschappen. Oude foto's en tekstjes beschouwt ze als kleine kostbaarheden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info