Asset 14

Mario, Mijzelf ​ en IK

Essay: Mario, Mijzelf ​ en IK 2

De Facebookvriendschap met de mysterieuze Mario zet Ine aan tot een zoektocht naar haar eigen grote IK. Zelfhulpboeken, een documentaire en een soundtrack vol ego's helpen haar op weg.

In 2012 kreeg ik een Facebookvriendschapsverzoek van Mario. Ik kende hem niet, maar aangezien hij een Italiaanse artiststa indipendente is en we één vriend gemeen hebben, was Mario natuurlijk welkom. Mario maakt grote, kleurige schilderijen en hij post met enige regelmaat foto’s van zichzelf. Meestal in het gezelschap van een opvallend mooie vrouw. Op het eerste gezicht oogt het alsof Mario altijd gefotografeerd wordt zonder zijn medeweten. Maar de onlogische props en zijn talent om zelfs op een volkomen leeg strand de aanwezige camera niet te zien, verraden hem. Alle foto’s van zichzelf post hij in het fotoalbum genaamd Mario, Myself and I.

Vandaag deelt Mario na enige tijd weer eens een foto. Hij zit in zijn zwembroek bongo te spelen op een verlaten strand en naast hem danst een vrouw in een zwierig rokje. Het is een hergebruikte zomerfoto, want op dit moment is het bij Mario maar 9 graden. De bongofoto is de 383ste foto in het album Mario, Myself and I. Mario, Myself and I, het is zo schaamteloos dat hij er vast iets mee bedoelt. Maar wat toch, Mario? Is het een aanklacht tegen het ego, een egodocument, een knipoog naar iets of iemand? Is het een verwijzing naar jezelf als de Heilige Drie-eenheid? Ik heb er hard naar gezocht, maar heb Mario nog nooit op ironie kunnen betrappen.
Hij meent het.

Elke keer als Mario zijn fotoalbum heeft aangevuld hoor ik I, Me, Mine van The Beatles in mijn hoofd. Het meerstemmige refrein heeft iets prettig naargeestigs. Het zeurt in je oren en dat komt de inhoud van het nummer ten goede. Harrison schreef I, Me, Mine na een (achteraf) leerzame lsd-trip waarin alles ondergeschikt was aan zijn ego. 'Er is de kleine ik die zegt "ik ben dit" en de grote ik. Het is dualiteit en ego. Als de kleine ik opgaat in de grote ik, then you are really smiling', aldus wijlen George Harrison.

Mijn kleine ik die opgaat in de grote ik, really smiling. Het klinkt nastrevenswaardig, maar nergens legt Harrison mij uit wat zijn grote ik precies inhoudt. Waar moet een kleine, gemiddelde ik naar streven om groot te zijn? Ik moest op zoek. Lsd vind ik eng, dus ik dook in de boeken.

I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
All I can hear, I me mine
I me mine, I me mine

George Harrison/ The Beatles - I Me Mine


Ik zocht naar boeken met de titel IK en vond er vijf. Voor elke fase van het vinden van je IK is een boek, te beginnen met de vraag of er überhaupt wel een IK bestaat. Volgens IK? van Henk Vandaele wel. Zijn boek is een filosofische tegenreactie op neurologen die beweren dat wij slechts een slaaf van onze chemie zijn. Hij is van mening dat een vrij ik wél mogelijk is en verwijt deze neurologen (de materialisten) denken vanuit een dogmatische metafysica. Vandeale plaatst hier een kritische metafysica tegenover. 'Zelfreflectie en zelfbesturing bewegen zich relatief binnen de sfeer van het onbepaalde', vindt Vandaele. Ingewikkelde materie, maar volgens hem is je ik maakbaar, dus aan de slag ermee.

Remco Claassen staat je hierin bij. Hij is docent IKOLOGIE en zijn boek IK helpt je het mooiste op aarde te vinden: je eigen ik. Samen met Claassen ga je op zoek naar je innerlijke kompas. Dat heb je nodig om je ik in kaart te brengen. Je maakt een plan voor je eigen leven, anders word je ingezet binnen andermans plannen. Het is juist de bedoeling dat je anderen voor jóuw karretje spant. Want dat is goed, gezond egocentrisme. Claassen belooft een hoog individueel rendement. Ook als luisterboek!

It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I

De La Soul - Me, Myself and I

Als je (eindelijk) je eigen ik bent, maar die ik valt tegen, dan leer je met het boek IK2 van Margriet Sitskoorn een betere versie van jezelf te worden. Met behulp van het EFFECT-programma train je door middel van opdrachten en als illustraties vermomde grafieken, je prefrontale cortex. Dat is belangrijk, want die is bij succesvolle mensen beter ontwikkelt. Zo transformeer je van speelbal naar spelleider. Eenmaal af laat IK van R. Shove je vast oefenen voor het grote exclusieve interview dat je zonder twijfel ooit zult geven, wanneer de wereld eindelijk ontdekt hoe geweldig je eigenlijk bent.

Je eigen ik worden of verbeteren is arbeidsintensief. IK, De Workshop, ook van Remco Claassen, kost minder tijd. Hierin krijg je in één dag alle tools die je nodig hebt om meer aan jezelf te denken, uiteraard ook volgens het concept van de E=MC2 energie-coach.

Na een dagje bladeren krijgen de baanbrekende concepten iets potsierlijks. Gezond egocentrisme wordt vaak genoemd als doel. Langzaam word ik woedend. Hoezo gezond? Je kunt het woord gezond overal voor zetten! Ik moet iedereen argwanen, constant op mijn hoede zijn en mijn ego moet door het dak wil ik succesvol worden. Zo groot heeft George Harrison zijn grote IK vast niet bedoeld.

So hurry up with my damn massage
In a French-ass restaurant
Hurry up with my damn croissants
I am a god
I am a god
I am a god

Kanye West - I Am A God

'Waan je groots op momenten, maar stap er ook weer uit,' adviseert een psychiater in Ester Goulds documentaire A Strange Love Affair With Ego, over de wankele grens tussen gezonde en ongezonde zelfliefde. Het uitgangspunt van deze mooie documentaire uit 2015 is de zelfmoord van Goulds zus Rowan, die onder andere leed aan een narcistische stoornis.

A Strange Love Affair With Ego vertelt het verhaal van Rowan aan de hand van vier portretten. De portretten zijn van vier verschillende vrouwen die Gould aan Rowan deden denken op cruciale momenten in haar leven. Je ziet Rowan niet zelf in beeld, maar toch vormt zij de spil. De vier portretten vloeien mooi in elkaar over. Af en toe staan er fragmenten uit brieven van Rowan en uitgeschreven gedachten van Gould in beeld. Het helpt de kijker om te weten waar we zijn in het leven van Rowan. 'Ik ben naar een helderziende geweest (vergissing!!). Hij zei: Je denkt dat je een Mercedes Benz bent. Maar in werkelijkheid ben je een Fiat', citeert Gould halverwege uit een bericht van Rowan.

De documentaire begint met een charismatisch Schots meisje van een jaar of acht. Verder zien we een vrouw in L.A. die hippe feesten organiseert en grootse plannen heeft met haar alter-ego GangsterGeisha. Het laatste portret is van een jonge Nederlandse maaltijdbezorgster die last heeft van emotionele pieken die ze yolo-momenten noemt. Ze hunkert naar succes met haar experimentele selfies.

Maar genoeg over mij, laten we het hebben over mij.
Laat me even rappen over mij, want ik ben dol op gesprekken over mij,
dus ik vul tracks en coupletten over mij.

Dio ft. Sef - Aye

Het is echter het tweede portret dat het best etaleert welk gevaar er op de loer ligt bij een teveel aan zelfliefde. Het toont een aantrekkelijke twintiger, vol zelfvertrouwen en met een immens talent om werkelijk elk gesprek te laten eindigen in het strelen van haar ego. Een dieptepunt is wanneer ze op straat, stomdronken, een ongeïnteresseerde Beagle knuffelt en vraagt of deze van haar houdt. Iedereen moet van haar houden. Maar bij een teveel aan zelfliefde blijft er ogenschijnlijk weinig over om van te houden. Deze vrouw heeft geen vrienden, maar bewonderaars. En er is niemand die haar af en toe vertelt dat ze een Fiat is.

Met terugwerkende kracht lijken de IK-boeken mij handleidingen naar een leeg omhulsel. Het zijn oefeningen om je constant groots te voelen.

A Strange Love Affair with Ego kreeg goede kritieken en won de publieksprijs op het IDFA. Vrijwel elke recensent zegt dat het onderwerp 'urgentie heeft' en 'vooral nu heel actueel is'. 'Het toont een aspect van de tijdsgeest,' en is 'een film over onze tijd'. Het ik-tijdperk.

Maar het ik-tijdperk duurt ondertussen al eeuwen! Er was de achterbankgeneratie (Lien Karsten 1996), de patatgeneratie (Leo Beenhakker, 1989) en de jeugd van tegenwoordig volgens Socrates (500 v.Chr.). In het kort: verwend en egoïstisch. Elke generatie vindt opnieuw dat de nieuwe generatie pas echt leeghoofdig, egoïstisch en narcistisch is. Het overschatten van je eigen tijd is van alle tijden.

Ay, it's hard to really make the subject positively stated
Some may hate it and some may overrate it
It's a top story and you rarely see a trend
So all you psychoanalysts, pull out your pad and pen
It’s called the ego

A Tribe called Quest ft. Jack White - Ego

Bewust of onbewust gaf Mario mij veel. Hij gaf mijn werkontwijkende uren inhoud, een playlist en contemplatie. Hij leerde me over mijn IK, groot en klein. Hopelijk leerde hij mij ongemerkt hoe ik mijn kleine ik eronder moet houden.

Mail

Ine Boermans , onlangs vanuit het Westen geremigreerd naar Groningen, is freelance werkzaam in de kunst. Ze runde vijf jaar lang (straat)galerie De Kijkkasten in Amsterdam en besloot zich nog niet zo lang geleden aan schrijven te wagen.

Lisette van der Maten Lisette van der Maten is kunstenaar, vormgever en kunsteducator. Naast het maken van vele boswandelingen, het gebiologeerd bestuderen van kindertekeningen en het opzetten van sociale/duurzame kunst-educatieve projecten, zet ze zich vol toewijding in voor Extinction Rebellion NL (XR). Samen met Jamie Nee startte ze de Art Cirkel van XR Utrecht, die inmiddels uit een grote groep enthousiaste makers bestaat. 'Don't panic, organize' is haar nieuwste motto, want deze crisis samen (creatief) te lijf gaan geeft energie. Join the rebellion!

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer