Asset 14

Mario, Mijzelf ​ en IK

Essay: Mario, Mijzelf ​ en IK 2

De Facebookvriendschap met de mysterieuze Mario zet Ine aan tot een zoektocht naar haar eigen grote IK. Zelfhulpboeken, een documentaire en een soundtrack vol ego's helpen haar op weg.

In 2012 kreeg ik een Facebookvriendschapsverzoek van Mario. Ik kende hem niet, maar aangezien hij een Italiaanse artiststa indipendente is en we één vriend gemeen hebben, was Mario natuurlijk welkom. Mario maakt grote, kleurige schilderijen en hij post met enige regelmaat foto’s van zichzelf. Meestal in het gezelschap van een opvallend mooie vrouw. Op het eerste gezicht oogt het alsof Mario altijd gefotografeerd wordt zonder zijn medeweten. Maar de onlogische props en zijn talent om zelfs op een volkomen leeg strand de aanwezige camera niet te zien, verraden hem. Alle foto’s van zichzelf post hij in het fotoalbum genaamd Mario, Myself and I.

Vandaag deelt Mario na enige tijd weer eens een foto. Hij zit in zijn zwembroek bongo te spelen op een verlaten strand en naast hem danst een vrouw in een zwierig rokje. Het is een hergebruikte zomerfoto, want op dit moment is het bij Mario maar 9 graden. De bongofoto is de 383ste foto in het album Mario, Myself and I. Mario, Myself and I, het is zo schaamteloos dat hij er vast iets mee bedoelt. Maar wat toch, Mario? Is het een aanklacht tegen het ego, een egodocument, een knipoog naar iets of iemand? Is het een verwijzing naar jezelf als de Heilige Drie-eenheid? Ik heb er hard naar gezocht, maar heb Mario nog nooit op ironie kunnen betrappen.
Hij meent het.

Elke keer als Mario zijn fotoalbum heeft aangevuld hoor ik I, Me, Mine van The Beatles in mijn hoofd. Het meerstemmige refrein heeft iets prettig naargeestigs. Het zeurt in je oren en dat komt de inhoud van het nummer ten goede. Harrison schreef I, Me, Mine na een (achteraf) leerzame lsd-trip waarin alles ondergeschikt was aan zijn ego. 'Er is de kleine ik die zegt "ik ben dit" en de grote ik. Het is dualiteit en ego. Als de kleine ik opgaat in de grote ik, then you are really smiling', aldus wijlen George Harrison.

Mijn kleine ik die opgaat in de grote ik, really smiling. Het klinkt nastrevenswaardig, maar nergens legt Harrison mij uit wat zijn grote ik precies inhoudt. Waar moet een kleine, gemiddelde ik naar streven om groot te zijn? Ik moest op zoek. Lsd vind ik eng, dus ik dook in de boeken.

I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
I-I-me-me-mine, I-I-me-me-mine
All I can hear, I me mine
I me mine, I me mine

George Harrison/ The Beatles - I Me Mine


Ik zocht naar boeken met de titel IK en vond er vijf. Voor elke fase van het vinden van je IK is een boek, te beginnen met de vraag of er überhaupt wel een IK bestaat. Volgens IK? van Henk Vandaele wel. Zijn boek is een filosofische tegenreactie op neurologen die beweren dat wij slechts een slaaf van onze chemie zijn. Hij is van mening dat een vrij ik wél mogelijk is en verwijt deze neurologen (de materialisten) denken vanuit een dogmatische metafysica. Vandeale plaatst hier een kritische metafysica tegenover. 'Zelfreflectie en zelfbesturing bewegen zich relatief binnen de sfeer van het onbepaalde', vindt Vandaele. Ingewikkelde materie, maar volgens hem is je ik maakbaar, dus aan de slag ermee.

Remco Claassen staat je hierin bij. Hij is docent IKOLOGIE en zijn boek IK helpt je het mooiste op aarde te vinden: je eigen ik. Samen met Claassen ga je op zoek naar je innerlijke kompas. Dat heb je nodig om je ik in kaart te brengen. Je maakt een plan voor je eigen leven, anders word je ingezet binnen andermans plannen. Het is juist de bedoeling dat je anderen voor jóuw karretje spant. Want dat is goed, gezond egocentrisme. Claassen belooft een hoog individueel rendement. Ook als luisterboek!

It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I
It's just me myself and I

De La Soul - Me, Myself and I

Als je (eindelijk) je eigen ik bent, maar die ik valt tegen, dan leer je met het boek IK2 van Margriet Sitskoorn een betere versie van jezelf te worden. Met behulp van het EFFECT-programma train je door middel van opdrachten en als illustraties vermomde grafieken, je prefrontale cortex. Dat is belangrijk, want die is bij succesvolle mensen beter ontwikkelt. Zo transformeer je van speelbal naar spelleider. Eenmaal af laat IK van R. Shove je vast oefenen voor het grote exclusieve interview dat je zonder twijfel ooit zult geven, wanneer de wereld eindelijk ontdekt hoe geweldig je eigenlijk bent.

Je eigen ik worden of verbeteren is arbeidsintensief. IK, De Workshop, ook van Remco Claassen, kost minder tijd. Hierin krijg je in één dag alle tools die je nodig hebt om meer aan jezelf te denken, uiteraard ook volgens het concept van de E=MC2 energie-coach.

Na een dagje bladeren krijgen de baanbrekende concepten iets potsierlijks. Gezond egocentrisme wordt vaak genoemd als doel. Langzaam word ik woedend. Hoezo gezond? Je kunt het woord gezond overal voor zetten! Ik moet iedereen argwanen, constant op mijn hoede zijn en mijn ego moet door het dak wil ik succesvol worden. Zo groot heeft George Harrison zijn grote IK vast niet bedoeld.

So hurry up with my damn massage
In a French-ass restaurant
Hurry up with my damn croissants
I am a god
I am a god
I am a god

Kanye West - I Am A God

'Waan je groots op momenten, maar stap er ook weer uit,' adviseert een psychiater in Ester Goulds documentaire A Strange Love Affair With Ego, over de wankele grens tussen gezonde en ongezonde zelfliefde. Het uitgangspunt van deze mooie documentaire uit 2015 is de zelfmoord van Goulds zus Rowan, die onder andere leed aan een narcistische stoornis.

A Strange Love Affair With Ego vertelt het verhaal van Rowan aan de hand van vier portretten. De portretten zijn van vier verschillende vrouwen die Gould aan Rowan deden denken op cruciale momenten in haar leven. Je ziet Rowan niet zelf in beeld, maar toch vormt zij de spil. De vier portretten vloeien mooi in elkaar over. Af en toe staan er fragmenten uit brieven van Rowan en uitgeschreven gedachten van Gould in beeld. Het helpt de kijker om te weten waar we zijn in het leven van Rowan. 'Ik ben naar een helderziende geweest (vergissing!!). Hij zei: Je denkt dat je een Mercedes Benz bent. Maar in werkelijkheid ben je een Fiat', citeert Gould halverwege uit een bericht van Rowan.

De documentaire begint met een charismatisch Schots meisje van een jaar of acht. Verder zien we een vrouw in L.A. die hippe feesten organiseert en grootse plannen heeft met haar alter-ego GangsterGeisha. Het laatste portret is van een jonge Nederlandse maaltijdbezorgster die last heeft van emotionele pieken die ze yolo-momenten noemt. Ze hunkert naar succes met haar experimentele selfies.

Maar genoeg over mij, laten we het hebben over mij.
Laat me even rappen over mij, want ik ben dol op gesprekken over mij,
dus ik vul tracks en coupletten over mij.

Dio ft. Sef - Aye

Het is echter het tweede portret dat het best etaleert welk gevaar er op de loer ligt bij een teveel aan zelfliefde. Het toont een aantrekkelijke twintiger, vol zelfvertrouwen en met een immens talent om werkelijk elk gesprek te laten eindigen in het strelen van haar ego. Een dieptepunt is wanneer ze op straat, stomdronken, een ongeïnteresseerde Beagle knuffelt en vraagt of deze van haar houdt. Iedereen moet van haar houden. Maar bij een teveel aan zelfliefde blijft er ogenschijnlijk weinig over om van te houden. Deze vrouw heeft geen vrienden, maar bewonderaars. En er is niemand die haar af en toe vertelt dat ze een Fiat is.

Met terugwerkende kracht lijken de IK-boeken mij handleidingen naar een leeg omhulsel. Het zijn oefeningen om je constant groots te voelen.

A Strange Love Affair with Ego kreeg goede kritieken en won de publieksprijs op het IDFA. Vrijwel elke recensent zegt dat het onderwerp 'urgentie heeft' en 'vooral nu heel actueel is'. 'Het toont een aspect van de tijdsgeest,' en is 'een film over onze tijd'. Het ik-tijdperk.

Maar het ik-tijdperk duurt ondertussen al eeuwen! Er was de achterbankgeneratie (Lien Karsten 1996), de patatgeneratie (Leo Beenhakker, 1989) en de jeugd van tegenwoordig volgens Socrates (500 v.Chr.). In het kort: verwend en egoïstisch. Elke generatie vindt opnieuw dat de nieuwe generatie pas echt leeghoofdig, egoïstisch en narcistisch is. Het overschatten van je eigen tijd is van alle tijden.

Ay, it's hard to really make the subject positively stated
Some may hate it and some may overrate it
It's a top story and you rarely see a trend
So all you psychoanalysts, pull out your pad and pen
It’s called the ego

A Tribe called Quest ft. Jack White - Ego

Bewust of onbewust gaf Mario mij veel. Hij gaf mijn werkontwijkende uren inhoud, een playlist en contemplatie. Hij leerde me over mijn IK, groot en klein. Hopelijk leerde hij mij ongemerkt hoe ik mijn kleine ik eronder moet houden.

Mail

Ine Boermans , onlangs vanuit het Westen geremigreerd naar Groningen, is freelance werkzaam in de kunst. Ze runde vijf jaar lang (straat)galerie De Kijkkasten in Amsterdam en besloot zich nog niet zo lang geleden aan schrijven te wagen.

Lisette van der Maten is illustrator en amateur-filosoof. Ze knipt en plakt onder haar eigen naam haar beschouwende hersenspinsels in elkaar. Illustreert abstracte landschappen. Oude foto's en tekstjes beschouwt ze als kleine kostbaarheden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan