Illustratie: Gemma Pauwels

Het laatste eierwekkerdagboek van Maartje Wortel: "Zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood."" />

Illustratie: Gemma Pauwels

Het laatste eierwekkerdagboek van Maartje Wortel: "Zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood."" />
Asset 14

Afloop

Maartje Wortel zet iedere ochtend een eierwekker. Dan schrijft ze, tien minuten. Het resultaat is een eierwekkerdagboek, met daarin proza, poëzie, flarden van gesprekken of herinneringen. Deze zomer ontbijt hard//hoofd elke zondag met Maartje, een eitje en een illustratie van Gemma Pauwels.

Van buiten klinkt het geluid van een boor, het getik van hamers, een plamuurmes. Het lijkt alsof ik bij de tandarts zit, alsof het gebouw een gebit is dat aangepakt moet worden en ik me in een mond bevind.
Het pand waarin ik woon, wordt gerenoveerd, het staat in de steigers. Dankzij de steigers heb ik nu een balkon en ‘s ochtends vroeg is het gebruinde gezicht van een bouwvakker het eerste wat ik zie. Op een bepaalde manier stellen de werkmannen me gerust. Tot ik het raam openzet en vraag: 'Willen jullie koffie?'
'Nee, willen wel werken,' zegt een van de werkmannen.
'Ja,' zeg ik. 'Natuurlijk.'
Ik weet dat ik ook moet werken en dat ik daar meestal te lang op wacht (ik ben aan het klooien met een roman) en dat de mannen mij zien zitten als een vis in een kom. Ik vraag me af of zij zich afvragen wat ik toch aan het doen ben, de hele dag. Ooit las ik in een tijdschrift dat mensen harder gaan werken wanneer de werkruimte transparant is. Ik vraag me af wie dat onderzoek heeft uitgevoerd. Als ik naar de werkmannen kijk, geloof ik het artikel. Als ik naar mezelf kijk, is er niets van waar. Ik loop heen en weer en gooi water uit een fles in de waterkoker. Dan ga ik op de bank zitten en hou mijn hand op de knop van de waterkoker tot het water kookt, niet omdat ik dat wil of leuk vind, maar omdat het moet. De waterkoker was vanaf de dag dat ik hem kocht (bij de Blokker) kapot, ik durfde het ding niet terug te brengen en nu gedraagt het zich als een kind dat je niet in de steek kunt laten. De waterkoker heeft mij nodig. Op dezelfde dag kocht ik ook een tosti-ijzer. In de handleiding van het tosti-ijzer staat dat je geen tosti’s moet maken in de buurt van kleine vogeltjes omdat kleine vogeltjes onwel kunnen worden van de walm die uit het ijzer komt. Ik wil een klein vogeltje kopen om te testen of het waar is, maar dan moeten de werkmannen eerst naar huis want als het vogeltje echt onwel wordt, heb ik de steiger nodig om het vogeltje frisse lucht te geven. Bovendien wil ik niet dat de werkmannen gekke dingen over mij denken, bijvoorbeeld dat ik dieren mishandel.

Illustratie: Gemma Pauwels

De werkmannen zorgen ervoor dat ik niets doe, dat ik stilsta, dat de dag niet beweegt. (Misschien sta ik altijd stil en zijn de werkmannen er om mij dit in te laten zien. Soms denk ik dat ze zijn ingehuurd door de uitgeverij.) De werkmannen zorgen er ook voor dat ik me schaam voor mezelf; ik schaam me diep.
In een gesprek met Wim Noordhoek zegt Arnon Grunberg dat de psychiater Louis Tas zegt dat schaamte niets anders is dan te weinig empathie hebben met jezelf. Volgens sociologen daarentegen heeft schaamte een functie. Schaamte zorgt er bijvoorbeeld voor dat je jezelf behoedt voor fouten. Ik geloof de sociologen, want zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood.

Ps.
Ook was er een Turkse jongen die me vertelde dat in 1911 alle zwerfhonden van Istanbul gevangen werden en naar een eiland werden gebracht. In de stad kon je de honden horen janken. Uit schuldgevoel over deze gebeurtenis krijgen de honden in Istanbul nu stukken biefstuk toegegooid.

Dit was het allerlaatste eierwekkerdagboek op hard//hoofd. Als je wil hebben mijn laatste woorden iets met mijn laatste woorden te maken:
Het boek A CLOCKWORK ORANGE is in twee versies uitgegeven. Een versie waarin het verhaal goed afloopt en een versie waarin het verhaal slecht afloopt. Als je niet al te veel research doet, weet je niet welke versie je aan het lezen bent. Je kunt hoop blijven houden tot aan het eind. Ik las geloof ik de versie waarin het goed afloopt. Ook dan loopt het niet goed af. Dat lijkt me een hele geruststelling.

Mail

Maartje Wortel

Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 81

Een extatische ruimte-odyssee

'In the 30th century, everybody wants to come.' Maar wat als je van het ene op het andere moment niet meer klaar kunt komen? Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 2

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Meander (maar ook weer wel)

Meander (maar ook weer wel)

In het park achter het huis van haar ouders staat een plakkaatje met een gedicht van Marte Hoogenboom, dat ze schreef toen ze nog anders heette. Zo nu en dan gaat ze erlangs om het te herlezen, maar of ze er ooit écht naar terug kan? Lees meer

Mensen uit een ander leven

Mensen uit een ander leven

Tijdens een schrijfretraite op het Noord-Franse platteland ontmoet Eva van den Boogaard twee mensen met wie het meteen klikt. Maar zo snel het contact was gelegd, zo snel is het weer verbroken bij het afscheid. Of ziet ze ze nog terug? Lees meer

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Column Marthe

De liefde tegen het systeem

Kan de liefde alle verschillen tussen mensen overwinnen? Marthe van Bronkhorst betwijfelt het na een vurig debat tijdens een date. Lees meer

:Postbode Dirk: ‘Als ik later thuiskwam, maakte dat geen reet uit’ 1

Postbode Dirk: ‘Als ik later thuiskwam, maakte dat geen reet uit’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is een deel van het verhaal van Dirk. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

:Postbode Mustafa: ‘Ik wil dat ze van mij zeggen: jij bent een harde werker’ 1

Postbode Mustafa: ‘Ik wil dat ze van mij zeggen: dat is een harde werker’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is een deel van het verhaal van Mustafa. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Monddood

Schrijven is eigenlijk monddood maken

Je kan altijd over de rug van de ander schrijven, toch? Marthe van Bronkhorst raakt hierover in discussie op een literaire avond die steeds absurdistischer wordt. Lees meer

Postbode Bas: ‘Advocaten en ondernemers hebben het voor elkaar. Ik verdien 13 euro per uur’

Postbode Bas: ‘Advocaten en ondernemers hebben het voor elkaar’

Als sorteerder bij PostNL werd kunstenaar Monica Overdijk gegrepen door de bravoure en no-nonsensementaliteit van haar collega's. Ze portretteerde zeven van hen. Dit is het verhaal van Bas. Lees meer

Een docent met een lichaam

Een docent met een lichaam

Ook wanneer Eva voor de klas staat is ze in de eerste plaats een mens met een lichaam dat behoeftes kent. Maar dat blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt in het onderwijs. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Stemvorken

Stemvorken

Hoe onderzoek je lesbische aantrekking als je eerste kennismaking daarmee porno is, gericht op een mannelijke fantasie? Met ‘Stemvorken’ won Leonore Spee Het Rode Oor 2022, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Ongewerveld

Ongewerveld

Kan erotiek ook schuilen in pijn, verdriet en kwetsbaarheid? Met ‘Ongewerveld’ won Jori(k) Amit Galama de juryprijs van Het Rode Oor 2022, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Marthe van Bronkhorst wordt in een sprookjesachtig eilanddorp geconfronteerd met haar cynisme. Lees meer

Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel