Illustratie: Gemma Pauwels

Het laatste eierwekkerdagboek van Maartje Wortel: "Zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood."" />

Illustratie: Gemma Pauwels

Het laatste eierwekkerdagboek van Maartje Wortel: "Zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood."" />
Asset 14

Afloop

Maartje Wortel zet iedere ochtend een eierwekker. Dan schrijft ze, tien minuten. Het resultaat is een eierwekkerdagboek, met daarin proza, poëzie, flarden van gesprekken of herinneringen. Deze zomer ontbijt hard//hoofd elke zondag met Maartje, een eitje en een illustratie van Gemma Pauwels.

Van buiten klinkt het geluid van een boor, het getik van hamers, een plamuurmes. Het lijkt alsof ik bij de tandarts zit, alsof het gebouw een gebit is dat aangepakt moet worden en ik me in een mond bevind.
Het pand waarin ik woon, wordt gerenoveerd, het staat in de steigers. Dankzij de steigers heb ik nu een balkon en ‘s ochtends vroeg is het gebruinde gezicht van een bouwvakker het eerste wat ik zie. Op een bepaalde manier stellen de werkmannen me gerust. Tot ik het raam openzet en vraag: 'Willen jullie koffie?'
'Nee, willen wel werken,' zegt een van de werkmannen.
'Ja,' zeg ik. 'Natuurlijk.'
Ik weet dat ik ook moet werken en dat ik daar meestal te lang op wacht (ik ben aan het klooien met een roman) en dat de mannen mij zien zitten als een vis in een kom. Ik vraag me af of zij zich afvragen wat ik toch aan het doen ben, de hele dag. Ooit las ik in een tijdschrift dat mensen harder gaan werken wanneer de werkruimte transparant is. Ik vraag me af wie dat onderzoek heeft uitgevoerd. Als ik naar de werkmannen kijk, geloof ik het artikel. Als ik naar mezelf kijk, is er niets van waar. Ik loop heen en weer en gooi water uit een fles in de waterkoker. Dan ga ik op de bank zitten en hou mijn hand op de knop van de waterkoker tot het water kookt, niet omdat ik dat wil of leuk vind, maar omdat het moet. De waterkoker was vanaf de dag dat ik hem kocht (bij de Blokker) kapot, ik durfde het ding niet terug te brengen en nu gedraagt het zich als een kind dat je niet in de steek kunt laten. De waterkoker heeft mij nodig. Op dezelfde dag kocht ik ook een tosti-ijzer. In de handleiding van het tosti-ijzer staat dat je geen tosti’s moet maken in de buurt van kleine vogeltjes omdat kleine vogeltjes onwel kunnen worden van de walm die uit het ijzer komt. Ik wil een klein vogeltje kopen om te testen of het waar is, maar dan moeten de werkmannen eerst naar huis want als het vogeltje echt onwel wordt, heb ik de steiger nodig om het vogeltje frisse lucht te geven. Bovendien wil ik niet dat de werkmannen gekke dingen over mij denken, bijvoorbeeld dat ik dieren mishandel.

Illustratie: Gemma Pauwels

De werkmannen zorgen ervoor dat ik niets doe, dat ik stilsta, dat de dag niet beweegt. (Misschien sta ik altijd stil en zijn de werkmannen er om mij dit in te laten zien. Soms denk ik dat ze zijn ingehuurd door de uitgeverij.) De werkmannen zorgen er ook voor dat ik me schaam voor mezelf; ik schaam me diep.
In een gesprek met Wim Noordhoek zegt Arnon Grunberg dat de psychiater Louis Tas zegt dat schaamte niets anders is dan te weinig empathie hebben met jezelf. Volgens sociologen daarentegen heeft schaamte een functie. Schaamte zorgt er bijvoorbeeld voor dat je jezelf behoedt voor fouten. Ik geloof de sociologen, want zonder mijn schaamte was er nu een klein vogeltje dood.

Ps.
Ook was er een Turkse jongen die me vertelde dat in 1911 alle zwerfhonden van Istanbul gevangen werden en naar een eiland werden gebracht. In de stad kon je de honden horen janken. Uit schuldgevoel over deze gebeurtenis krijgen de honden in Istanbul nu stukken biefstuk toegegooid.

Dit was het allerlaatste eierwekkerdagboek op hard//hoofd. Als je wil hebben mijn laatste woorden iets met mijn laatste woorden te maken:
Het boek A CLOCKWORK ORANGE is in twee versies uitgegeven. Een versie waarin het verhaal goed afloopt en een versie waarin het verhaal slecht afloopt. Als je niet al te veel research doet, weet je niet welke versie je aan het lezen bent. Je kunt hoop blijven houden tot aan het eind. Ik las geloof ik de versie waarin het goed afloopt. Ook dan loopt het niet goed af. Dat lijkt me een hele geruststelling.

Mail

Maartje Wortel

Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer