Asset 14

verliefd op een zwam

Kan een slijmerige symbiose van gisten en bacteriën je leven veranderen? Barbara denkt van wel, en deelt het recept voor een levenslange relatie met kombucha.

Ik dwaal door de straten en houd een grote glazen bokaal gevuld met een amberkleurige vloeistof in m’n handen geklemd. Ik hou hem een eindje voor me uit en stap behoedzaam zodat het water niet over de rand klotst. Voor mijn verjaardag kreeg ik een uitzonderlijk schepseltje cadeau: een stuk kombuchazwam, zwemmend in gesuikerde zwarte thee. ‘Scoby’ heet hij, en ik voel dat dit het begin van een langdurend bondgenootschap is.

Ik kreeg de zwam van Karolien, een Oostenrijkse modeontwerpster die tien jaar geleden in Antwerpen belandde. Zij kreeg hem op haar beurt weer van een Tsjech, tijdens een bijeenkomst van computerhackers. Karolien vertelde me dat ze tot die dag nog nooit een vrolijke Tsjech had gezien. Tsjechen zijn blijkbaar notoire zeurders en misantropen. Of zo worden ze toch in een buurlandencliché gevat door de Oostenrijkers. De enige reden dat dit specimen zo ver was afgedreven van zijn volksaard was volgens haar door het dagelijks drinken van kombucha. Nog voor zij zelf maar één slok van de gefermenteerde thee had gedronken, geloofde zij al rotsvast in zijn transformatieve kracht. En voor mijn dertigste verjaardag scheurde zij ritueel een stukje van haar kombucha. "Dit is Scoby", zegt ze, terwijl ze me de tot wazigheid toe gekopiëerde handleiding van de computerhacker toestopt, "zorg goed voor hem". Ik staar naar het kleine grijsblauwe  slijmpje dat in mijn handpalm ligt en voel me wonderlijk tevreden. "Dag Scoby", mompel ik, "welkom".

Foto: Mayken Craenen

Foto: Mayken Craenen

Wanneer Scoby thuis veilig op de keukenkast staat, zoek ik alles wat ik kan lezen over kombucha. Ik diep de fermentatiebijbel The Art of Fermentation op en leer dat Scoby helemaal geen zwam is, maar een symbiose van gisten en bacteriën. Meteen word ik ook uit mijn illusie ontdaan dat Scoby een schattige troetelnaam is, die antropomorfisme in de hand werkt. SCOBY staat droogweg voor “Symbiotic Colony Of Bacteria and Yeast”.

Lezend over de bedrijvigheden van Scoby, verwonder ik mij over zijn onbaatzuchtigheid. Hij dobbert in gezoete zwarte thee en zet belangeloos en edelmoedig de suiker om in vitaminen, aminozuren en antibiotische stoffen die van mijn spijsvertering een paradijselijke harmonie maken. Hij vormt slecht om tot goed.

Een opgewonden gevoel maakt zich van me meester. Dit gevoel ken ik. Het steekt de kop op als ik ervan overtuigd ben dat iets mijn leven grondig gaat veranderen, mijn bestaan zal doen daveren op zijn grondvesten. Een nieuwe, beter versie van mezelf zal herrijzen uit de assen van mijn oude, imperfecte zelf.

Het voelt als hopeloos verliefd worden. De toekomst wasemt zachte wolkjes belofte uit. Er ontvouwen zich eindeloze mogelijkheden, je hebt visioenen van een leven waarbij alles, echt werkelijk alles, anders is. En je schrikt ervan hoe vreselijk aanlokkelijk dat is. Alain De Botton schrijft hier in On love een passage over die het helemaal samenvat: “We fall in love hoping we won't find in another what we know is in ourselves, all the cowardice, weakness, laziness, dishonesty, compromise, and stupidity. We throw a cordon of love around the chosen one and decide that everything within it will somehow be free of our faults.”

Als ik later die avond de hoop laat triomferen en mijmer over het al het goede dat mij ten deel zal vallen nu ik elke ochtend gefermenteerde thee zal drinken, deel ik mijn leven mentaal op in twee periodes. Een tijdperk voor Scoby en een tijdperk na Scoby. Want als alles goed gaat, zal niets nog hetzelfde zijn.

Foto: Mayken Craenen.

Hieronder een kleine gids voor je eigen baken van licht en hoop:

Dit heb je nodig voor 1 liter:

- een stukje kombuchazwam van 10 tot 50 gr –> een kombuchacultuur kan je niet zelf kweken, je hebt altijd een stukje van een ‘moederzwam’ nodig, dus wees niet beschroomd en ga op zoek in je kennissenkring naar stiekeme kombuchakwekers

- 50 ml kombucha

>> het stukje kombuchazwam en de kombucha zorgen voor de start van de fermentatie

- 5 gr losse zwarte thee of 3 builtjes

- 60 gr ongeraffineerde rietsuiker

- een glazen bokaal van minstens 1 liter met een grote opening –> het deksel heb je niet nodig

Zo maak je het:

Breng 250 ml water aan de kook en zet hiermee de thee. Laat de thee 5 à 10 minuten trekken. Voeg de suiker er toe en roer tot die is opgelost.

Giet de gesuikerde thee in de glazen bokaal en vul aan met koud water tot de bokaal bijna vol is. Voeg de kleine hoeveelheid al gebrouwen kombucha toe. Voel goed of de vloeistof niet meer te warm is (als hij boven de 40° is, sterft die arme Scoby) en voeg dan het stukje zwam toe.

Sluit de bokaal af met een dunne doek (type kaasdoek) en een elastiekje of een touwtje. De thee heeft lucht nodig om te kunnen fermenteren, maar je wil natuurlijk niet dat er stof of vliegjes in je kombucha belanden.

Laat deze vloeistof 5 tot 7 dagen fermenteren op kamertemperatuur op een donkere plek (niet in direct zonlicht). Proef of je 'm lekker vindt. Als de thee nog te zoet is, laat 'm dan nog verder fermenteren. De suiker wordt omgezet dus hoe langer je wacht hoe minder suiker er uiteindelijk overblijft.

Wanneer de thee goed smaakt, haal je Scoby uit de bokaal, samen met 50 ml van de thee. De rest giet je door een zeefje over in glazen flessen die je kan afsluiten. Wanneer je de flessen afsluit en de kombucha nog verder laat gisten op de fles bij kamertemperatuur, vormt er CO2 en wordt je kombucha licht bruisend. Als je de flessen in de koelkast bewaart stopt de fermentatie.

-

Barbara Serulus (1984) kookt en schrijft over eten op Alle Dagen Honger.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers