nieuwsbrief
Asset 14

verliefd op een zwam

Kan een slijmerige symbiose van gisten en bacteriën je leven veranderen? Barbara denkt van wel, en deelt het recept voor een levenslange relatie met kombucha.

Mail

Ik dwaal door de straten en houd een grote glazen bokaal gevuld met een amberkleurige vloeistof in m’n handen geklemd. Ik hou hem een eindje voor me uit en stap behoedzaam zodat het water niet over de rand klotst. Voor mijn verjaardag kreeg ik een uitzonderlijk schepseltje cadeau: een stuk kombuchazwam, zwemmend in gesuikerde zwarte thee. ‘Scoby’ heet hij, en ik voel dat dit het begin van een langdurend bondgenootschap is.

Ik kreeg de zwam van Karolien, een Oostenrijkse modeontwerpster die tien jaar geleden in Antwerpen belandde. Zij kreeg hem op haar beurt weer van een Tsjech, tijdens een bijeenkomst van computerhackers. Karolien vertelde me dat ze tot die dag nog nooit een vrolijke Tsjech had gezien. Tsjechen zijn blijkbaar notoire zeurders en misantropen. Of zo worden ze toch in een buurlandencliché gevat door de Oostenrijkers. De enige reden dat dit specimen zo ver was afgedreven van zijn volksaard was volgens haar door het dagelijks drinken van kombucha. Nog voor zij zelf maar één slok van de gefermenteerde thee had gedronken, geloofde zij al rotsvast in zijn transformatieve kracht. En voor mijn dertigste verjaardag scheurde zij ritueel een stukje van haar kombucha. "Dit is Scoby", zegt ze, terwijl ze me de tot wazigheid toe gekopiëerde handleiding van de computerhacker toestopt, "zorg goed voor hem". Ik staar naar het kleine grijsblauwe  slijmpje dat in mijn handpalm ligt en voel me wonderlijk tevreden. "Dag Scoby", mompel ik, "welkom".

Foto: Mayken Craenen

Foto: Mayken Craenen

Wanneer Scoby thuis veilig op de keukenkast staat, zoek ik alles wat ik kan lezen over kombucha. Ik diep de fermentatiebijbel The Art of Fermentation op en leer dat Scoby helemaal geen zwam is, maar een symbiose van gisten en bacteriën. Meteen word ik ook uit mijn illusie ontdaan dat Scoby een schattige troetelnaam is, die antropomorfisme in de hand werkt. SCOBY staat droogweg voor “Symbiotic Colony Of Bacteria and Yeast”.

Lezend over de bedrijvigheden van Scoby, verwonder ik mij over zijn onbaatzuchtigheid. Hij dobbert in gezoete zwarte thee en zet belangeloos en edelmoedig de suiker om in vitaminen, aminozuren en antibiotische stoffen die van mijn spijsvertering een paradijselijke harmonie maken. Hij vormt slecht om tot goed.

Een opgewonden gevoel maakt zich van me meester. Dit gevoel ken ik. Het steekt de kop op als ik ervan overtuigd ben dat iets mijn leven grondig gaat veranderen, mijn bestaan zal doen daveren op zijn grondvesten. Een nieuwe, beter versie van mezelf zal herrijzen uit de assen van mijn oude, imperfecte zelf.

Het voelt als hopeloos verliefd worden. De toekomst wasemt zachte wolkjes belofte uit. Er ontvouwen zich eindeloze mogelijkheden, je hebt visioenen van een leven waarbij alles, echt werkelijk alles, anders is. En je schrikt ervan hoe vreselijk aanlokkelijk dat is. Alain De Botton schrijft hier in On love een passage over die het helemaal samenvat: “We fall in love hoping we won't find in another what we know is in ourselves, all the cowardice, weakness, laziness, dishonesty, compromise, and stupidity. We throw a cordon of love around the chosen one and decide that everything within it will somehow be free of our faults.”

Als ik later die avond de hoop laat triomferen en mijmer over het al het goede dat mij ten deel zal vallen nu ik elke ochtend gefermenteerde thee zal drinken, deel ik mijn leven mentaal op in twee periodes. Een tijdperk voor Scoby en een tijdperk na Scoby. Want als alles goed gaat, zal niets nog hetzelfde zijn.

Foto: Mayken Craenen.

Hieronder een kleine gids voor je eigen baken van licht en hoop:

Dit heb je nodig voor 1 liter:

- een stukje kombuchazwam van 10 tot 50 gr –> een kombuchacultuur kan je niet zelf kweken, je hebt altijd een stukje van een ‘moederzwam’ nodig, dus wees niet beschroomd en ga op zoek in je kennissenkring naar stiekeme kombuchakwekers

- 50 ml kombucha

>> het stukje kombuchazwam en de kombucha zorgen voor de start van de fermentatie

- 5 gr losse zwarte thee of 3 builtjes

- 60 gr ongeraffineerde rietsuiker

- een glazen bokaal van minstens 1 liter met een grote opening –> het deksel heb je niet nodig

Zo maak je het:

Breng 250 ml water aan de kook en zet hiermee de thee. Laat de thee 5 à 10 minuten trekken. Voeg de suiker er toe en roer tot die is opgelost.

Giet de gesuikerde thee in de glazen bokaal en vul aan met koud water tot de bokaal bijna vol is. Voeg de kleine hoeveelheid al gebrouwen kombucha toe. Voel goed of de vloeistof niet meer te warm is (als hij boven de 40° is, sterft die arme Scoby) en voeg dan het stukje zwam toe.

Sluit de bokaal af met een dunne doek (type kaasdoek) en een elastiekje of een touwtje. De thee heeft lucht nodig om te kunnen fermenteren, maar je wil natuurlijk niet dat er stof of vliegjes in je kombucha belanden.

Laat deze vloeistof 5 tot 7 dagen fermenteren op kamertemperatuur op een donkere plek (niet in direct zonlicht). Proef of je 'm lekker vindt. Als de thee nog te zoet is, laat 'm dan nog verder fermenteren. De suiker wordt omgezet dus hoe langer je wacht hoe minder suiker er uiteindelijk overblijft.

Wanneer de thee goed smaakt, haal je Scoby uit de bokaal, samen met 50 ml van de thee. De rest giet je door een zeefje over in glazen flessen die je kan afsluiten. Wanneer je de flessen afsluit en de kombucha nog verder laat gisten op de fles bij kamertemperatuur, vormt er CO2 en wordt je kombucha licht bruisend. Als je de flessen in de koelkast bewaart stopt de fermentatie.

-

Barbara Serulus (1984) kookt en schrijft over eten op Alle Dagen Honger.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5