tickets
Asset 14

Een tuin in de hel // Letters from Utopia

Twee disciplines werpen hun licht op hetzelfde onderwerp: Helena Hoogkamp schreef het verhaal ‘Een tuin in de hel’ over een terminaal ziek meisje en 'de pauzestand'. Daan Paans onderzoekt met zijn camera voor zijn project ‘Letters from Utopia’ groeperingen die de menselijke levensspanne extreem willen verlengen of zelfs tot doel hebben onsterfelijk te worden.

I. Een tuin in de hel

Geschokt en bleek lag ze in mijn bed, met hemelsgrote ogen die alles wat ze aanraakten interessant maakten: het plafond, de deken, mijn voeteneind. Het werden elementen uit een verhaal waarin nog van alles kon gebeuren. Ik hield haar hand vast, er was nog nooit een huisarts in mijn kamer geweest. "Wat erg", dacht ik, "om zulk nieuws te moeten horen in het bijzijn van vreemden." 
Ik vroeg haar dat later, hoe het was om van een kalende man met roos op zijn schouder te horen dat je dood gaat. Ze moest lachen. 
“Ach ja, wildvreemden hebben je tenminste nog nooit teleurgesteld."
 Ik dacht: “Ze bedoelt de huisarts."

Ouders had Valentina niet, over vriendinnen deed ze vaag. Ik vulde in dat ze leed aan de vloek van mooie meisjes: jongens willen met haar naar bed, meisjes haatten haar daarom. "Vertrouw nooit een meisje zonder vrienden,” zou mijn moeder zeggen. 
Mijn ouders woonden in een rijtjeshuis aan de andere kant van het land, ik stelde Valentina niet voor. Het werd steeds moeilijker om in het wekelijkse telefoongesprek te verhullen dat er een terminaal meisje in mijn bed lag. “Mam, ze viel van haar fiets in mijn armen.” Eigenlijk had ik alleen David verteld over onze relatie. Ik moest het kwijt, de reden dat ik niet meer naar de singlemingle van ons kantoor ga. Ik was niet alleen, ik kookte soep voor Valentina en herinnerde haar aan haar medicijnen, labelde potjes blauw, groen en rood voor de verschillende dagen van de week. Ze moest lachen om mijn systeem, de zondag was paars, haar lievelingskleur. Het was allemaal een sprookje, van afscheid voor de voordeur en altijd alleen de trap op naar veertig jaar getrouwd, naar haar uit haar gezicht houden als ze overgaf, naar haar wassen op een oranje plastic stoel in de douche.

En nu zit David te wachten tot ik het vraag. Elke ochtend als ik mijn broodtrommel op het bureau tegenover het zijne leg zie ik hem denken: 
“Vandaag?” Nee David, vandaag weer niet. Ik heb het thuis niet verteld en hier niet gevraagd. Of we niet iets voor haar kunnen doen. Of er geen plek is voor Valentina. Of we niet een heel klein beetje kunnen schuiven met de wachtlijst totdat ze helemaal bovenaan staat. 
“Nog een geluk dat je dit werk doet.” 
Dat zei David niet toen hij hoorde dat ze ziek was, hij keek me alleen aan alsof ik een cadeau kreeg. Alsof ik hem nodig had om me er aan te herinneren op wat voor plek wij werken. Wat eufemismen uit de folder: 
“Oplossingen tegen de toekomst.” 
“De pauzestand.” 
“Oases voor wie te snel brandt.” “
Eufemismen die toevallig heel goed aanslaan bij meisjes zonder haar. Kaal zijn staat Valentina beter dan de meeste meisjes die we hier elke dag op consult hebben. David praat, ik doe het knipwerk. Het is niet makkelijk om kale mensen uit elkaar te houden. Ik kan aan de manier waarop David peinzend op zijn klembord kijkt zien of hij weet wie hij voor zich heeft. Zelf gebruik ik een ezelsbruggetje, ik onthoud hoe ze kijken als David de behandeling beschrijft. Vandaag haal ik weer een boterham uit mijn trommel en denk aan gradaties van wanhoop. Aan Valentina die plaats neemt tegenover David, zodat ik alleen haar rug zie. Ik weet precies hoe ze zou kijken. Heel erg mooi.

Morgen, David, echt. Of gisteren, vandaag, of nooit. Hij denkt dat hij het snapt, dat ik onze joker bewaar voor het laatst. Zoals het zo mooi in onze folder staat: “Er is geen alternatief voor hoop.” David denkt dat ik een goed mens ben, alleen nog een beetje in ontkenning. Dat ik het vraag als ze nog meer verslechtert. Dat ik dapper word als het telt.

Ik ken geen meisjes zoals Valentina. Er heeft er nog nooit één in mijn bed gelegen. Ik ken ze van straten, uit clubs, van rijen voor je in de bioscoop. Meisjes die hoog lachen met hun hand op hun borst, zo dat je wel moet denken aan wat er onder die hand ligt, maar tegelijkertijd weet je dat ze je nooit zal aanraken, nog niet eens als je ergens vanaf valt. Dat ze dat nu toevallig even vergeten is omdat ze dood gaat, verandert niets aan de realiteit. Als je ziek bent maken sexappeal en vlotte babbels ineens niet meer uit, dan weet je betrouwbaarheid, geborgenheid en soep tenminste op waarde te schatten. Dan begrijp je dat de mannen waar je normaal mee naar huis gaat, dat alleen maar kunnen doen omdat jongens zoals ik daar te netjes voor zijn. We respecteren jou zo erg, we proberen het niet eens. We respecteren mooie meisjes zo erg dat we het niet eens proberen. En zie daar: mijn beloning. Het prachtigste meisje ter wereld, in mijn bed. En die zou ik eraan moeten herinneren dat ze hier niet hoeft te zijn?

 

II. Letters from Utopia

‘Letters from Utopia’ is een documentair fotografisch onderzoek naar groeperingen die de menselijke levensspanne extreem willen verlengen of zelfs tot doel hebben onsterfelijk te worden. Voor dit project bezocht documentair fotograaf Daan Paans vijf uiteenlopende bewegingen die een gooi doen naar een utopische wereldorde. De verhalen lopen van een occulte overtuiging uit het verleden tot een wetenschappelijke verwachting voor de toekomst.

Het Cryonics Instituut in Michigan.
Momenteel zijn er 110 mensen in deze 'cryostats' opgeslagen onder een temperatuur van -130 graden, met de hoop dat de wetenschap zo ver komt dat ze in de toekomst een nieuw leven zullen krijgen.

De TA-65 capsule en ingevroren DNA voor experimenten hiermee.
Door het slikken van de TA 65 capsule ga je veroudering tegen, en zou je zo 120 kunnen worden, claimt het bedrijf die deze pil op de markt brengt.

Documenten van transhumanist en futurist F.M. Esfandiary.
F.M. Esfandiary hield zich in de jaren '70 en '80 bezig met de maakbaarheid van het menselijk lichaam en hoe we ervoor kunnen zorgen dat we onsterfelijk worden.

-

Meer informatie over 'Letters from Utopia' vind je op Voordekunst en op de website van Daan. Helena Hoogenkamp (1986) schrijft onder andere theaterteksten, proza en poëzie.

Mail

Helena Hoogenkamp

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan