Asset 14

Een tuin in de hel // Letters from Utopia

Twee disciplines werpen hun licht op hetzelfde onderwerp: Helena Hoogkamp schreef het verhaal ‘Een tuin in de hel’ over een terminaal ziek meisje en 'de pauzestand'. Daan Paans onderzoekt met zijn camera voor zijn project ‘Letters from Utopia’ groeperingen die de menselijke levensspanne extreem willen verlengen of zelfs tot doel hebben onsterfelijk te worden.

I. Een tuin in de hel

Geschokt en bleek lag ze in mijn bed, met hemelsgrote ogen die alles wat ze aanraakten interessant maakten: het plafond, de deken, mijn voeteneind. Het werden elementen uit een verhaal waarin nog van alles kon gebeuren. Ik hield haar hand vast, er was nog nooit een huisarts in mijn kamer geweest. "Wat erg", dacht ik, "om zulk nieuws te moeten horen in het bijzijn van vreemden." 
Ik vroeg haar dat later, hoe het was om van een kalende man met roos op zijn schouder te horen dat je dood gaat. Ze moest lachen. 
“Ach ja, wildvreemden hebben je tenminste nog nooit teleurgesteld."
 Ik dacht: “Ze bedoelt de huisarts."

Ouders had Valentina niet, over vriendinnen deed ze vaag. Ik vulde in dat ze leed aan de vloek van mooie meisjes: jongens willen met haar naar bed, meisjes haatten haar daarom. "Vertrouw nooit een meisje zonder vrienden,” zou mijn moeder zeggen. 
Mijn ouders woonden in een rijtjeshuis aan de andere kant van het land, ik stelde Valentina niet voor. Het werd steeds moeilijker om in het wekelijkse telefoongesprek te verhullen dat er een terminaal meisje in mijn bed lag. “Mam, ze viel van haar fiets in mijn armen.” Eigenlijk had ik alleen David verteld over onze relatie. Ik moest het kwijt, de reden dat ik niet meer naar de singlemingle van ons kantoor ga. Ik was niet alleen, ik kookte soep voor Valentina en herinnerde haar aan haar medicijnen, labelde potjes blauw, groen en rood voor de verschillende dagen van de week. Ze moest lachen om mijn systeem, de zondag was paars, haar lievelingskleur. Het was allemaal een sprookje, van afscheid voor de voordeur en altijd alleen de trap op naar veertig jaar getrouwd, naar haar uit haar gezicht houden als ze overgaf, naar haar wassen op een oranje plastic stoel in de douche.

En nu zit David te wachten tot ik het vraag. Elke ochtend als ik mijn broodtrommel op het bureau tegenover het zijne leg zie ik hem denken: 
“Vandaag?” Nee David, vandaag weer niet. Ik heb het thuis niet verteld en hier niet gevraagd. Of we niet iets voor haar kunnen doen. Of er geen plek is voor Valentina. Of we niet een heel klein beetje kunnen schuiven met de wachtlijst totdat ze helemaal bovenaan staat. 
“Nog een geluk dat je dit werk doet.” 
Dat zei David niet toen hij hoorde dat ze ziek was, hij keek me alleen aan alsof ik een cadeau kreeg. Alsof ik hem nodig had om me er aan te herinneren op wat voor plek wij werken. Wat eufemismen uit de folder: 
“Oplossingen tegen de toekomst.” 
“De pauzestand.” 
“Oases voor wie te snel brandt.” “
Eufemismen die toevallig heel goed aanslaan bij meisjes zonder haar. Kaal zijn staat Valentina beter dan de meeste meisjes die we hier elke dag op consult hebben. David praat, ik doe het knipwerk. Het is niet makkelijk om kale mensen uit elkaar te houden. Ik kan aan de manier waarop David peinzend op zijn klembord kijkt zien of hij weet wie hij voor zich heeft. Zelf gebruik ik een ezelsbruggetje, ik onthoud hoe ze kijken als David de behandeling beschrijft. Vandaag haal ik weer een boterham uit mijn trommel en denk aan gradaties van wanhoop. Aan Valentina die plaats neemt tegenover David, zodat ik alleen haar rug zie. Ik weet precies hoe ze zou kijken. Heel erg mooi.

Morgen, David, echt. Of gisteren, vandaag, of nooit. Hij denkt dat hij het snapt, dat ik onze joker bewaar voor het laatst. Zoals het zo mooi in onze folder staat: “Er is geen alternatief voor hoop.” David denkt dat ik een goed mens ben, alleen nog een beetje in ontkenning. Dat ik het vraag als ze nog meer verslechtert. Dat ik dapper word als het telt.

Ik ken geen meisjes zoals Valentina. Er heeft er nog nooit één in mijn bed gelegen. Ik ken ze van straten, uit clubs, van rijen voor je in de bioscoop. Meisjes die hoog lachen met hun hand op hun borst, zo dat je wel moet denken aan wat er onder die hand ligt, maar tegelijkertijd weet je dat ze je nooit zal aanraken, nog niet eens als je ergens vanaf valt. Dat ze dat nu toevallig even vergeten is omdat ze dood gaat, verandert niets aan de realiteit. Als je ziek bent maken sexappeal en vlotte babbels ineens niet meer uit, dan weet je betrouwbaarheid, geborgenheid en soep tenminste op waarde te schatten. Dan begrijp je dat de mannen waar je normaal mee naar huis gaat, dat alleen maar kunnen doen omdat jongens zoals ik daar te netjes voor zijn. We respecteren jou zo erg, we proberen het niet eens. We respecteren mooie meisjes zo erg dat we het niet eens proberen. En zie daar: mijn beloning. Het prachtigste meisje ter wereld, in mijn bed. En die zou ik eraan moeten herinneren dat ze hier niet hoeft te zijn?

 

II. Letters from Utopia

‘Letters from Utopia’ is een documentair fotografisch onderzoek naar groeperingen die de menselijke levensspanne extreem willen verlengen of zelfs tot doel hebben onsterfelijk te worden. Voor dit project bezocht documentair fotograaf Daan Paans vijf uiteenlopende bewegingen die een gooi doen naar een utopische wereldorde. De verhalen lopen van een occulte overtuiging uit het verleden tot een wetenschappelijke verwachting voor de toekomst.

Het Cryonics Instituut in Michigan.
Momenteel zijn er 110 mensen in deze 'cryostats' opgeslagen onder een temperatuur van -130 graden, met de hoop dat de wetenschap zo ver komt dat ze in de toekomst een nieuw leven zullen krijgen.

De TA-65 capsule en ingevroren DNA voor experimenten hiermee.
Door het slikken van de TA 65 capsule ga je veroudering tegen, en zou je zo 120 kunnen worden, claimt het bedrijf die deze pil op de markt brengt.

Documenten van transhumanist en futurist F.M. Esfandiary.
F.M. Esfandiary hield zich in de jaren '70 en '80 bezig met de maakbaarheid van het menselijk lichaam en hoe we ervoor kunnen zorgen dat we onsterfelijk worden.

-

Meer informatie over 'Letters from Utopia' vind je op Voordekunst en op de website van Daan. Helena Hoogenkamp (1986) schrijft onder andere theaterteksten, proza en poëzie.

Mail

Helena Hoogenkamp

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer